Uitvaart regelen: alle onderdelen van een uitvaartceremonie op een rij

In het kort

• Een begrafenis of crematie vindt in Nederland plaats tussen 36 uur en uiterlijk de zesde werkdag na het overlijden.
• De uitvaartondernemer doet de aangifte van overlijden bij de gemeente en helpt met alle keuzes.
• Belangrijke keuzes: begraven of cremeren, opbaren, kist, rouwkaart, locatie, sprekers en muziek.
• Er zijn geen vaste regels voor de inhoud van de ceremonie. Je mag het afscheid helemaal persoonlijk maken.

Een uitvaart regelen doe je meestal samen met een uitvaartondernemer, in een paar dagen tijd. In dit overzicht zie je alle onderdelen van een uitvaartceremonie en welke keuzes je kunt maken, van opbaren tot condoleance.

Het verlies van een dierbare is een van de meest ingrijpende gebeurtenissen in het leven. Toch moet er in korte tijd veel worden geregeld. Neem eerst even de tijd om stil te staan bij het verlies. Daarna kun je stap voor stap de uitvaart regelen, meestal samen met een uitvaartondernemer. In dit overzicht zie je welke onderdelen er bij een uitvaartceremonie horen en welke keuzes je kunt maken.

De eerste stappen na een overlijden

• Laat een arts het overlijden vaststellen. Die geeft een verklaring van overlijden af.
• Kies een uitvaartondernemer. Kijk ook of er een uitvaartverzekering of vastgelegde wensen zijn. Je vindt ondernemers in jouw regio via onze gids met uitvaartondernemingen.
• Bespreek de wensen. Begraven of cremeren, de datum, de locatie en hoe groot het afscheid wordt.

Benieuwd naar de kosten? Bekijk onze pagina over uitvaartkosten.

De onderdelen van een uitvaartceremonie

1. Opbaren

De overledene kan thuis worden opgebaard, in een rouwcentrum of op een andere plek, zoals een kerk of clubhuis. Zo kunnen familie en vrienden in rust afscheid nemen. Deze keuze is persoonlijk en kan een belangrijk deel van het rouwproces zijn. Kijk ook bij rouwcentra in de buurt.

2. Rouwkaart

Met de rouwkaart laat de familie weten dat iemand is overleden en wanneer en waar de uitvaart is. Er is ruimte voor een persoonlijke tekst, een gedicht of een foto. Rouwkaarten worden op papier verstuurd, maar steeds vaker ook digitaal.

3. Kist, mand of wade

Je kiest waar het lichaam in wordt gelegd: een kist, een mand of een wade. Dat kan passen bij de persoonlijkheid, de overtuiging of de culturele achtergrond van de overledene.

4. Rouwvervoer

De overledene wordt meestal in een rouwauto naar de plek van de plechtigheid en de begraafplaats of het crematorium gebracht. Er zijn ook alternatieven, zoals een rouwkoets, een rouwfiets of een motor met zijspan.

5. De afscheidsdienst

De dienst kun je helemaal afstemmen op de overledene en de nabestaanden. Houd waar nodig rekening met religie of tradities. De plechtigheid kan in een aula, kerk of op een andere locatie plaatsvinden. In een crematorium of aula is vaak een vast tijdsblok beschikbaar. Vraag na of je extra tijd kunt reserveren als je dat nodig hebt.

6. Toespraken

Dierbaren vertellen vaak over het leven van de overledene. Lees ook hoe lang een uitvaartspeech mag duren.

7. Muziek

Muziek kan troost bieden en zeggen wat woorden niet kunnen. Het kan live worden gespeeld of worden afgespeeld.

8. Bloemen

Bloemen zijn een teken van respect en liefde. Denk aan een bloemstuk op de kist, een krans of losse bloemen die gasten bij het graf leggen.

9. Dragers

De kist kan worden gedragen door professionele dragers, of door familie en vrienden. Kies dragers van ongeveer dezelfde lengte, zodat de kist recht blijft.

10. Op de begraafplaats

Gasten verzamelen zich bij de aula of bij het graf. De familie kan ervoor kiezen om voorop te lopen achter de kist. Hoe de kist daalt, wie erbij is en hoe het laatste afscheid gaat, bepaal je zelf.

11. In het crematorium

Na de plechtigheid wordt de kist naar de ovenruimte gebracht. Bij veel crematoria kunnen nabestaanden aanwezig zijn bij de invoering van de kist. Na de crematie kun je later kiezen wat er met de as gebeurt.

12. Condoleance en samenzijn

Je kunt kiezen voor een traditionele condoleancerij of voor een informeel samenzijn met koffie, een drankje of een hapje. Doe wat past bij de familie.

13. Foto's en video

Op zo'n dag gaat veel langs je heen. Een fotograaf of video-opname helpt om de herinneringen te bewaren.

14. Bedankkaarten

Na de uitvaart sturen veel families een bedankkaart naar iedereen die steun heeft gegeven.

Je uitvaart bij leven regelen

Steeds meer mensen leggen hun eigen uitvaartwensen vast. Dat geeft rust, voor jezelf én voor je naasten. Zij hoeven dan niet te raden wat je had gewild. Denk aan je keuze tussen begraven en cremeren, de muziek, de sprekers en wie je wilt uitnodigen. Een handig hulpmiddel is een wensenboek, zoals The Perfect Goodbye.

Veelgestelde vragen

Hoe regel je een uitvaart stap voor stap?

Laat het overlijden vaststellen, kies een uitvaartondernemer, bespreek begraven of cremeren en de datum, en vul daarna de ceremonie in: opbaren, rouwkaart, kist, sprekers, muziek en condoleance.

Binnen hoeveel dagen moet een uitvaart plaatsvinden?

Een begrafenis of crematie mag niet eerder dan 36 uur na het overlijden plaatsvinden en moet uiterlijk op de zesde werkdag gebeuren. In bijzondere gevallen kan de gemeente uitstel geven.

Hoe lang duurt een afscheidsdienst?

Dat hangt af van de locatie en het programma. In een aula of crematorium geldt vaak een vast tijdsblok. Vraag dit na bij de uitvaartondernemer.

Moet je een uitvaartondernemer inschakelen?

Dat is niet verplicht, maar wel gebruikelijk. Een uitvaartondernemer kent de regels en regelt de praktische zaken, zodat jij ruimte hebt voor het afscheid.

Elk afscheid is anders en er zijn geen vaste regels. Het belangrijkste is dat je respectvol en met liefde afscheid neemt.

Klik hier om ons glossy uitvaartmagazine Uitvaart-Inside te bestellen voor meer inspiratie en informatie omtrent uitvaarten.