Overlijdensakte aanvragen: zo krijg je een akte van overlijden in Nederland

In het kort

• De overlijdensakte wordt opgemaakt door de gemeente waar iemand is overleden, na de aangifte van overlijden.
• Meestal doet de uitvaartondernemer de aangifte. Nabestaanden mogen het ook zelf doen.
• Een afschrift of uittreksel van de akte vraag je op bij de gemeente van overlijden. Daar zijn kosten aan verbonden.
• Instanties zoals de Belastingdienst en de SVB krijgen het overlijden automatisch door via de gemeente.

Na een overlijden heb je regelmatig een bewijs van overlijden nodig, bijvoorbeeld voor de bank, een verzekeraar of de notaris. Het officiële bewijs is de overlijdensakte, ook wel akte van overlijden genoemd. Hoe kom je daaraan? In dit artikel lees je hoe de aangifte van overlijden werkt, welke documenten nodig zijn en hoe je later een afschrift of uittreksel opvraagt.

Wat is een overlijdensakte?

Een overlijdensakte is een officieel document van de burgerlijke stand. Erin staan onder meer de naam van de overledene, de geboortedatum en -plaats, en de datum, tijd en plaats van overlijden. Met een afschrift of uittreksel van de akte kun je aantonen dat iemand is overleden.

Stap 1: de verklaring van overlijden door de arts

Na het overlijden stelt een arts het overlijden vast. Bij een natuurlijk overlijden vult de arts de verklaring van overlijden in. Die is nodig voor de aangifte bij de gemeente. Bij een niet-natuurlijk overlijden wordt een forensisch arts ingeschakeld en is ook toestemming van de officier van justitie nodig.

Stap 2: aangifte van overlijden bij de gemeente

De aangifte van overlijden doe je bij de gemeente waar iemand is overleden. Dat hoeft dus niet de woonplaats te zijn. In de praktijk regelt de uitvaartondernemer dit meestal, vaak online. Nabestaanden mogen de aangifte ook zelf doen. Vaak maak je dan een afspraak bij de gemeente.

Wat je meestal nodig hebt:

• De verklaring van overlijden van de arts.
• Een geldig identiteitsbewijs van de overledene.
• Een geldig identiteitsbewijs van degene die aangifte doet.
• Eventueel een trouwboekje of gegevens over een huwelijk of geregistreerd partnerschap.

De precieze eisen verschillen per gemeente. Kijk daarom op de website van de gemeente waar het overlijden plaatsvond.

Stap 3: de overlijdensakte wordt opgemaakt

Na de aangifte maakt de ambtenaar van de burgerlijke stand de overlijdensakte op. Ook geeft de gemeente toestemming om te begraven of te cremeren. De aangever, vaak de uitvaartondernemer, krijgt bij de aangifte vaak al een afschrift of uittreksel van de akte. Vraag de uitvaartondernemer of hij dit aan je doorgeeft.

Een afschrift of uittreksel van de overlijdensakte opvragen

Heb je later een (extra) bewijs van overlijden nodig? Dan vraag je een afschrift of uittreksel aan bij de gemeente waar iemand is overleden. Bij veel gemeenten kan dat online met DigiD, met je eigen DigiD als aanvrager. Je kunt ook langsgaan of het schriftelijk aanvragen. Er zijn kosten aan verbonden. Die verschillen per gemeente. Heb je de akte nodig voor gebruik in het buitenland, vraag dan naar een internationaal (meertalig) uittreksel.

Waarvoor heb je een overlijdensakte nodig?

• Voor de bank, om rekeningen te blokkeren of over te zetten.
• Voor verzekeraars, bijvoorbeeld om een uitvaartverzekering of levensverzekering te laten uitkeren.
• Voor de notaris, bijvoorbeeld voor een verklaring van erfrecht.
• Voor pensioenfondsen en werkgevers.
• Voor het opzeggen van abonnementen en contracten.

Veel overheidsinstanties hoef je niet zelf in te lichten. Na de aangifte wordt het overlijden geregistreerd in de Basisregistratie Personen (BRP). Organisaties zoals de Belastingdienst, de SVB en het UWV krijgen het dan automatisch door. Lees meer in overlijden: wat moet je regelen met de overheid? en wat je regelt met de Belastingdienst.

Het verschil met een verklaring van erfrecht

Een overlijdensakte bewijst dat iemand is overleden. Een verklaring van erfrecht laat zien wie de erfgenamen zijn en wie de nalatenschap mag afwikkelen. Die laat je opstellen door een notaris. Banken vragen hier vaak om als er meer geld op de rekening staat. Lees ook de stappen om een nalatenschap af te wikkelen. Hulp nodig? Kijk in onze bedrijvengids bij nalatenschap.

Veelgestelde vragen

Waar vraag je een overlijdensakte aan?

Bij de gemeente waar iemand is overleden. Bij veel gemeenten kan dat online met je DigiD.

Wie mag een overlijdensakte opvragen?

Een uittreksel kun je in de regel als nabestaande opvragen. De precieze regels verschillen per gemeente en per soort document. Kijk op de website van de gemeente van overlijden.

Wat kost een overlijdensakte?

Dat verschilt per gemeente. Kijk voor de actuele tarieven op de website van de gemeente.

Kun je de DigiD van een overledene gebruiken?

Nee. Je regelt zaken met je eigen DigiD, en voor de belastingaangifte met een nabestaandenmachtiging.

Kijk altijd even op de website van de gemeente waar het overlijden plaatsvond. De stappen hierboven zijn algemeen; er kunnen kleine verschillen zijn tussen gemeenten. De uitvaartondernemer en de executeur kunnen je hier ook bij helpen.

Wil jij weten welke stappen je het beste kunt nemen na het overlijden van een dierbare? Lees dan ook ons magazine Uitvaart Inside eens, want daar staat veel informatie én een handige checklist in.