Uitvaart zelf regelen zonder uitvaartondernemer: zo doe je het

In het kort

• Je bent niet verplicht een uitvaartondernemer in te schakelen. Je mag een begrafenis of crematie helemaal zelf regelen.
• Je doet zelf aangifte van overlijden bij de gemeente en krijgt dan verlof tot begraven of cremeren.
• Begraven of cremeren mag niet eerder dan 36 uur na het overlijden. Wil je later dan de zesde werkdag, dan heb je toestemming van de gemeente nodig.
• Je kunt ook kiezen voor een tussenvorm: alles zelf doen en alleen hulp inhuren voor bijvoorbeeld vervoer of verzorging.

Mag je een uitvaart zelf regelen, zonder uitvaartondernemer? Ja, dat mag. Het vraagt tijd en voorbereiding, maar het afscheid wordt er heel persoonlijk door. Zo pak je het stap voor stap aan.

Een uitvaart organiseren zonder uitvaartondernemer: kan dat eigenlijk wel? Veel mensen denken van niet. Toch mag het in Nederland gewoon. Het vraagt wel tijd, energie en een goede voorbereiding, op een moment dat de emoties hoog oplopen. Daar staat tegenover dat het afscheid heel persoonlijk wordt en dat het vaak kosten scheelt. In dit artikel lees je stap voor stap hoe je het aanpakt.

Mag je een uitvaart zelf regelen?

Ja. Er is geen wet die zegt dat een uitvaartondernemer de uitvaart moet verzorgen. Je moet je wel aan de regels houden, bijvoorbeeld over de aangifte van overlijden, de termijn waarbinnen de begrafenis of crematie plaatsvindt en het vervoer van de overledene. Ook begraafplaatsen en crematoria hebben eigen regels en werktijden. Neem daarom vroeg contact met ze op.

Stap 1: Voorbereiding

Bespreek eerst met de naaste familie dat je de uitvaart zelf wilt regelen. Kijk of de overledene wensen heeft vastgelegd, bijvoorbeeld in een testament, een wilsbeschikking of bij een uitvaartverzekering. Verdeel de taken: wie regelt de aangifte, wie de locatie, wie de kaarten? Onze nabestaanden checklist helpt je om niets te vergeten.

Stap 2: Aangifte van overlijden doen

Na het overlijden stelt een arts de verklaring van overlijden op. Met die verklaring doe je aangifte bij de gemeente waar iemand is overleden. Dat mag iedereen doen die van het overlijden weet, dus ook een familielid. Meestal maak je hiervoor een afspraak bij de gemeente.

Neem mee:

• de verklaring van overlijden van de arts (en de gesloten envelop met de doodsoorzaak)
• je eigen identiteitsbewijs en dat van de overledene
• eventueel een trouwboekje

De gemeente maakt de akte van overlijden op en geeft je het verlof tot begraven of cremeren. Zonder dit verlof kan de uitvaart niet doorgaan. Begraven of cremeren mag niet eerder dan 36 uur na het overlijden. Wil je de uitvaart later dan op de zesde werkdag houden, dan vraag je de gemeente om toestemming.

Stap 3: Vervoer en opbaring

Daarna beslis je hoe je de overledene vervoert en waar je hem of haar opbaart. Voor het vervoer kun je een gespecialiseerd bedrijf inhuren. Je kunt ook zelf een geschikte auto of bus gebruiken. Zorg dan dat de kist goed vast staat en dat het vervoer waardig verloopt.

Opbaren kan thuis of in een rouwcentrum. Thuis opbaren is vaak persoonlijk en intiem. Er zijn bedrijven die koeling verhuren, zodat de overledene thuis goed verzorgd blijft. Liever een rouwcentrum? Bespreek dan de mogelijkheden en de kosten met een rouwcentrum bij jou in de buurt.

Stap 4: Begraven of cremeren regelen

Kies of de overledene wordt begraven of gecremeerd. Bij een begrafenis neem je contact op met de begraafplaats over een graf en de grafrechten. Bij een crematie maak je een afspraak met het crematorium. Vraag naar de mogelijke data en tijden, de kosten en wat er wel en niet mag tijdens de plechtigheid.

Stap 5: De afscheidsplechtigheid

Daarna stel je de plechtigheid samen. Denk na over:

• de locatie: een aula, kerk, zaal of een plek die bij de overledene past
• het aantal gasten
• muziek, sprekers en de volgorde daarvan
• bloemen en foto's
• koffie, lunch of een andere vorm van catering
• een fotograaf of videograaf

Veel locaties hebben hun eigen catering en ruimtes. Zet de volgorde van muziek en sprekers vooraf op papier. Dat geeft rust op de dag zelf.

Stap 6: Praktische zaken

Naast de plechtigheid moet er van alles geregeld worden: rouwkaarten versturen, een rouwadvertentie plaatsen, bloemen bestellen en de catering vastleggen. Je kunt familie en vrienden hierbij betrekken of losse dienstverleners inschakelen. Na de uitvaart volgen zaken als abonnementen opzeggen, instanties informeren en de nalatenschap afhandelen.

Stap 7: En daarna

In de dagen voor het afscheid is er zoveel te doen dat er weinig ruimte is voor verdriet. Dat komt vaak pas daarna. Neem daar de tijd voor. Een herdenkingsbijeenkomst, een (online) gedenkplek of professionele rouwbegeleiding kan helpen.

Een tussenvorm: deels zelf regelen

Alles zelf doen is veel werk. Je kunt ook kiezen voor een tussenvorm. Je regelt dan de plechtigheid en de persoonlijke invulling zelf en huurt alleen hulp in voor bijvoorbeeld vervoer, verzorging of de formaliteiten. Sommige uitvaartbegeleiders werken op deze manier en helpen precies waar jij dat wilt. Je vindt ze in de bedrijvengids onder uitvaartbegeleiding.

Uitvaart regelen zonder verzekering

Is er geen uitvaartverzekering? Dan worden de kosten meestal betaald uit de nalatenschap of door de nabestaanden. Zelf regelen kan dan schelen, omdat je geen ondernemer betaalt voor het werk dat je zelf doet. Kies bewust: een eenvoudige plechtigheid op een betaalbare locatie kan net zo waardevol zijn. Lees meer over wat een uitvaart gemiddeld kost. Regelt niemand de uitvaart, dan doet de gemeente het. Lees daarover meer in uitvaart door de gemeente.

Een uitvaart zelf organiseren is intensief, maar het geeft je ook de kans om een persoonlijk en betekenisvol afscheid te maken. Door het samen met andere nabestaanden te doen, maak je echt samen iets moois. Wil je het toch liever uit handen geven? In de bedrijvengids vind je uitvaartondernemers die je graag helpen.

Veelgestelde vragen

Is een uitvaartondernemer verplicht?

Nee. Je mag een uitvaart helemaal zelf regelen. Je moet je wel houden aan de regels voor aangifte, termijnen en vervoer, en aan de regels van de begraafplaats of het crematorium.

Wie doet de aangifte als je zelf de uitvaart regelt?

Dat mag iedereen die van het overlijden weet. Je neemt de verklaring van overlijden van de arts mee naar de gemeente waar iemand is overleden.

Hoe snel moet een begrafenis of crematie plaatsvinden?

Niet eerder dan 36 uur na het overlijden. Wil je later dan op de zesde werkdag, dan heb je toestemming van de gemeente nodig.

Wie regelt je uitvaart als je alleen bent?

Leg je wensen vast en spreek met iemand af dat hij of zij de uitvaart regelt. Is er niemand die het doet, dan zorgt de gemeente voor een sobere uitvaart.

Vragen die families hierover stellen

Ook vaak gevraagd

Hoe kies ik een goede uitvaartondernemer?

Vraag altijd minimaal drie offertes aan. Vergelijk niet alleen de prijs maar ook wat er precies in de offerte is inbegrepen. Let op keurmerken zoals het Keurmerk Uitvaartzorg (SKU). Vraag naar ervaring met persoonlijke uitvaarten. Controleer reviews. Een goede uitvaartondernemer neemt de tijd voor een persoonlijk gesprek, luistert naar jouw wensen en denkt mee.

💡 Vind betrouwbare uitvaartondernemers bij jou in de buurt via onze bedrijvengids.

Bekijk deze vraag

Moet een uitvaartondernemer alle kosten specificeren?

Ja, een uitvaartondernemer is verplicht een duidelijke specificatie van de kosten te geven. De Wet handhaving consumentenbescherming en de algemene voorwaarden van brancheorganisaties zoals BGNU verplichten transparantie over kosten. Controleer altijd de factuur achteraf. Als je het niet eens bent met de rekening, kun je een klacht indienen bij de Ombudsman Uitvaartwezen.

Bekijk deze vraag

Kan ik klagen over een uitvaartondernemer?

Ja. Ga eerst in gesprek met de uitvaartondernemer zelf. Als dat niet helpt, kun je een klacht indienen bij de brancheorganisatie waarbij de ondernemer is aangesloten (BGNU, NUVU of anderen). Je kunt ook terecht bij de Ombudsman Uitvaartwezen die bemiddelt bij klachten.

Bekijk deze vraag

Wat doet een uitvaartondernemer precies?

Een uitvaartondernemer regelt alle praktische zaken: vervoer van de overledene, aangifte van overlijden, opbaring, regelen van de locatie, coördinatie van de plechtigheid, dragers en rouwvervoer en communicatie met begraafplaats of crematorium.

Vind uitvaartondernemers via onze bedrijvengids.

Bekijk deze vraag

Alle vragen over regelen na een overlijden