Protheses van overledenen: wat gebeurt er met een kunstgebit, kunstheup of gehoorapparaat?

In het kort

• Uitwendige hulpmiddelen, zoals een beenprothese, bril of gehoorapparaat, worden meestal afgedaan en gaan terug naar de familie. Die kan ze houden, doneren of laten recyclen.
• Een kunstgebit wordt vaak juist ingedaan, zodat de overledene er herkenbaar uitziet bij het opbaren.
• Implantaten in het lichaam, zoals een kunstheup of kunstknie, blijven zitten. Na een crematie worden de metalen van de as gescheiden en gerecycled.
• Een pacemaker moet vóór een crematie worden verwijderd.

Protheses van overledenen, wat gebeurt daar eigenlijk mee? Worden ze weggegooid of hergebruikt? Het is iets waar we niet vaak over nadenken. Persoonlijke spullen worden meestal verdeeld, maar protheses zijn toch een ander verhaal. Wat er gebeurt, hangt af van het soort prothese en van de keuze voor begraven of cremeren.

Uitwendige protheses en hulpmiddelen

Uitwendige protheses en hulpmiddelen, zoals een arm- of beenprothese, een bril of een gehoorapparaat, worden meestal afgedaan na het overlijden of vóór de uitvaart. Bespreek met de uitvaartverzorger wat de familie wil. Soms blijft iets bewust bij de overledene, bijvoorbeeld een vertrouwde bril.

Wat gebeurt er met een kunstgebit?

Een kunstgebit wordt bij de verzorging van de overledene meestal ingedaan. Zo ziet het gezicht er natuurlijker uit tijdens het opbaren. Het kunstgebit gaat dan mee in de kist bij een begrafenis of crematie. Wil de familie het liever niet meegeven, dan kan dat ook. Overleg dit met de uitvaartverzorger.

Implantaten: kunstheup en kunstknie

Implantaten die in het lichaam zitten, zoals een kunstheup of kunstknie, worden niet verwijderd.

• Bij een begrafenis blijven ze in het lichaam.
• Bij een crematie blijven de metalen grotendeels heel. Na de crematie worden ze van de as gescheiden. Een gespecialiseerd bedrijf haalt ze op en recyclet ze. Crematoria die zijn aangesloten bij de Landelijke Vereniging van Crematoria (LVC) schenken de opbrengst aan het Vaillantfonds, dat het geld aan goede doelen geeft.

Wil je weten wat jouw crematorium met de metalen doet? Vraag het gewoon na.

Pacemaker en ICD

Een pacemaker of ICD (inwendige defibrillator) is een uitzondering. Door de batterij kan zo’n apparaat bij hoge temperaturen ontploffen. Daarom moet het vóór een crematie worden verwijderd. Meer hierover lees je in waarom een pacemaker na overlijden verwijderd wordt.

Terug naar de familie

Sommige protheses en hulpmiddelen zijn persoonlijk eigendom en speciaal op maat gemaakt. Denk aan een bril of gehoorapparaat. De nabestaanden kunnen die zelf houden. Kan het hulpmiddel makkelijk door een ander worden gebruikt, dan kun je het ook doneren aan een goed doel.

Recycling

Veel materialen van protheses, zoals metalen, kunststof en siliconen, kunnen opnieuw worden gebruikt. Er zijn organisaties die hulpmiddelen inzamelen voor hergebruik of recycling. Dat is beter voor het milieu en zorgt voor minder afval.

Donatie

Soms worden protheses of hulpmiddelen gedoneerd aan organisaties die zich inzetten voor mensen met een beperking, in binnen- of buitenland. Zij herstellen en passen de hulpmiddelen aan, zodat iemand anders ze kan gebruiken. Voor veel nabestaanden is dat een troostend idee.

Medisch onderzoek

Soms worden protheses van overledenen gebruikt voor wetenschappelijk en medisch onderzoek, bijvoorbeeld om te zien hoe een implantaat slijt. Dat moet voldoen aan strenge ethische regels en de nabestaanden moeten toestemming geven.

Uiteindelijk hangt de bestemming van protheses af van de regels en van de wensen van de overledene en de nabestaanden. Zoek daarom altijd even uit wat er precies kan, bijvoorbeeld via de uitvaartondernemer.

Veelgestelde vragen

Wordt een kunstheup verwijderd voor een crematie?

Nee. Een kunstheup blijft zitten. Na de crematie wordt het metaal van de as gescheiden en gerecycled.

Gaat een kunstgebit mee in de kist?

Meestal wel. Het wordt ingedaan bij de verzorging. Wil de familie dat niet, overleg dat dan met de uitvaartverzorger.

Wat gebeurt er met een gehoorapparaat van een overledene?

Meestal gaat het terug naar de familie. Vraag bij de leverancier of zorgverzekeraar na of het hulpmiddel van jullie is of terug moet.

Tot slot

Er zijn dus meerdere mogelijkheden met protheses van overledenen. Je kunt je wensen hierover al vastleggen en bespreken met je naasten. Met hergebruik draag je bij aan duurzaamheid, en met een schenking aan de wetenschap aan onderzoek.

Klik hier om ons glossy uitvaartmagazine Uitvaart-Inside te bestellen voor meer inspiratie en informatie over uitvaarten.

Vragen die families hierover stellen

Ook vaak gevraagd

Wat gebeurt er met kleding en persoonlijke bezittingen?

Kleding en bezittingen worden gesorteerd in: meenemen voor erfgenamen, doneren aan een goed doel of kringloopwinkel, en afvoeren als restafval. Herinneringsstukken worden apart gezet. Vraag om een duidelijk werkplan.

Bekijk deze vraag

Wat gebeurt er met de bloemen na de crematie?

Losse bloemen mogen altijd meegaan in de crematieoven. Veel mensen kiezen er ook voor om de bloemen na de plechtigheid te laten verwijderen door het crematorium of ze mee te nemen naar huis. Plantjes kunnen eventueel worden meegenomen en thuis worden geplant als levende herinnering. Bij een begrafenis blijven de bloemen doorgaans bij het graf.

Bekijk deze vraag

Wat gebeurt er met de zorgverzekering na overlijden?

De zorgverzekering van de overledene stopt automatisch. De zorgverzekeraar krijgt het overlijden door via de Basisregistratie Personen (BRP). Je hoeft de verzekering dus niet zelf op te zeggen. Te veel betaalde premie wordt terugbetaald.

Was de overledene je toeslagpartner? Dan heeft dat gevolgen voor je eigen zorgtoeslag. Geef de wijziging door aan Dienst Toeslagen.

Bekijk deze vraag

Wat gebeurt er met een graf als de grafrechten verlopen?

Als de grafrechttermijn verloopt en niet wordt verlengd, mag de begraafplaats het graf ruimen. Bij een eigen graf ontvang je doorgaans een herinneringsbrief met de mogelijkheid het grafrecht te verlengen.

Bekijk deze vraag

Alle vragen over begraven en cremeren