Wat is reïncarnatie, en bestaat het echt?

In het kort

• Reïncarnatie betekent letterlijk ‘opnieuw in het vlees komen’: het geloof dat de ziel of het bewustzijn na de dood opnieuw geboren wordt in een ander lichaam.
• Het idee speelt een grote rol in het hindoeïsme, boeddhisme en jaïnisme, vaak verbonden met karma.
• Bestaat reïncarnatie echt? Er is geen wetenschappelijk bewijs voor. Verhalen over herinneringen aan vorige levens worden onderzocht, maar zijn niet als bewijs aanvaard.

Wat reïncarnatie precies inhoudt, is voor vele religies en culturen anders. Wat is het precies en hoe zijn de ideeën hierover ontstaan? In vele culturen en religies in de wereld spreekt men veel over reïncarnatie en bestudeert men het.

Wat reïncarnatie precies inhoudt, verschilt per religie en cultuur. Het basisidee is dat een ziel na de dood niet ophoudt te bestaan, maar in een ander lichaam ‘incarneert’ en daar een nieuw leven begint. Veel mensen zijn geïnteresseerd in dit idee. Je kunt het bekijken vanuit religie, filosofie en spiritualiteit. In dit artikel lees je waar het idee vandaan komt, hoe het werkt volgens verschillende tradities en wat de wetenschap erover zegt.

Wat betekent reïncarnatie?

Het woord reïncarnatie komt uit het Latijn: re (opnieuw) en incarnatio (vleeswording). Het betekent dus ‘opnieuw vlees worden’, ofwel opnieuw geboren worden in een lichaam. Een ander woord dat vaak wordt gebruikt is wedergeboorte.

De oorsprong van reïncarnatie

Het idee van reïncarnatie is al terug te vinden in oude beschavingen en religies, zoals het hindoeïsme, boeddhisme, jaïnisme en verschillende inheemse culturen.

• Hindoeïsme: reïncarnatie hoort bij karma. Wat je in dit leven doet, beïnvloedt de kwaliteit van je volgende leven.
• Boeddhisme: je blijft opnieuw geboren worden zolang je niet verlicht bent. Die kringloop heet samsara. Het boeddhisme gaat daarbij niet uit van een vaste, onveranderlijke ziel. Daarom spreekt men vaak liever van wedergeboorte.
• Jaïnisme: ook hier speelt karma een rol en is bevrijding uit de kringloop het doel.

Het proces van reïncarnatie

Reïncarnatie wordt vaak beschreven als een cyclus waarin de ziel steeds opnieuw in een nieuw lichaam wordt geboren. Het idee is dat de ziel leert en zich ontwikkelt door al die levens heen. Wat men precies gelooft, verschilt sterk per cultuur en religie.

Volgens de hindoeïstische traditie kan een ziel opnieuw geboren worden als mens, dier of zelfs plant. Dat hangt af van het karma dat iemand heeft opgebouwd. In het boeddhisme is het doel om uiteindelijk nirvana te bereiken. Dan word je niet meer opnieuw geboren.

Bestaat reïncarnatie echt? Wat zegt de wetenschap?

Vanuit de wetenschap is er geen bewijs dat reïncarnatie bestaat. Er zijn wel veel verhalen van mensen, vaak jonge kinderen, die zeggen herinneringen aan een vorig leven te hebben. Een bekende onderzoeker op dit gebied was de Amerikaanse psychiater Ian Stevenson, die zulke verhalen verzamelde. Zijn werk wordt door critici niet als bewijs gezien.

Wetenschappers verklaren zulke herinneringen meestal als een psychologisch verschijnsel, zoals déjà vu (het gevoel iets al eerder te hebben meegemaakt), fantasie of onbewust opgepikte informatie. Reïncarnatie is dus niet bewezen. Maar het is ook niet te weerleggen. Daarom blijft het vooral een kwestie van geloof.

Moderne en populaire ideeën

Reïncarnatie is een fascinerend en populair onderwerp. Het komt terug in boeken, films, muziek en podcasts. Voor mensen die bezig zijn met hun spirituele ontwikkeling is het vaak een logisch idee. Zij geloven dat onze ziel en ons bewustzijn los staan van het lichaam. Dan is het niet vreemd dat de ziel na de dood verder gaat om zich te ontwikkelen.

Veel mensen vinden troost in het idee dat het na dit leven niet ophoudt. Meer over de verschillende visies op leven na de dood lees je in wat gebeurt er na de dood met je ziel? en bestaan er geesten?

Veelgestelde vragen

Wat is reïncarnatie in eenvoudige woorden?

Het geloof dat je na je dood opnieuw geboren wordt, in een nieuw lichaam en een nieuw leven.

Is reïncarnatie bewezen?

Nee. Er zijn verhalen over herinneringen aan vorige levens, maar geen wetenschappelijk bewijs.

Welke religies geloven in reïncarnatie?

Vooral het hindoeïsme, boeddhisme en jaïnisme. Ook in sommige inheemse culturen en spirituele stromingen komt het voor.

Geloven christenen in reïncarnatie?

In de gangbare christelijke leer niet. Daarin gaat het om een leven na de dood in een hiernamaals, niet om opnieuw geboren worden op aarde.

Wil jij meer weten over onderwerpen als leven na de dood? In ons magazine Uitvaart Inside komen ook dit soort onderwerpen regelmatig aan bod!