Naar de inhoud
De gebruiken en rituelen bij een islamitische uitvaart
Rituelen & Tradities

Islamitische begrafenis: hoe gaat het en welke rituelen horen erbij?

5 minuten lezenDoor Redactie Uitvaart-Platform.nl · nagekeken door Sfeerbeeld bij Islamitische begrafenis: hoe gaat het en welke rituelen horen erbij?Amisha Mannak-SoeratramBijgewerkt

In het kort

  • In de islam wordt een overledene begraven. Cremeren is niet toegestaan.
  • De overledene wordt ritueel gewassen en in eenvoudige witte doeken gewikkeld.
  • Voor de begrafenis wordt het dodengebed (salat al-janazah) gebeden.
  • De begrafenis vindt zo snel mogelijk plaats. In Nederland geldt een wettelijke minimumtermijn, waarvoor ontheffing kan worden gevraagd.
  • Gebruiken verschillen per stroming, land van herkomst en familie.

Hoe gaat een islamitische begrafenis in Nederland? Over de rituele wassing, de lijkwade, het dodengebed, de rol van vrouwen, waarom niet gecremeerd wordt en wat je zegt bij een overlijden.

Een islamitische uitvaart verloopt anders dan de meeste Nederlandse uitvaarten. Er wordt altijd begraven, het liefst zo snel mogelijk, en de overledene wordt volgens vaste rituelen gewassen en in witte doeken gewikkeld. Ga je naar een islamitische begrafenis, of wil je begrijpen hoe het werkt? In dit artikel lees je stap voor stap hoe een islamitische begrafenis in Nederland verloopt.

Begraven, niet cremeren

In de islam wordt een overledene altijd begraven. Crematie is niet toegestaan. Het lichaam wordt met respect behandeld, ook na de dood, en keert terug naar de aarde. Dit geldt in alle grote stromingen binnen de islam.

Zo snel mogelijk begraven

Volgens de islamitische traditie wordt een overledene zo snel mogelijk begraven, het liefst binnen een dag. In Nederland mag een begrafenis volgens de wet pas 36 uur na het overlijden plaatsvinden. Voor een eerdere begrafenis is toestemming nodig van de officier van justitie en de burgemeester. Islamitische uitvaartondernemers zijn hiermee vertrouwd en kunnen dit voor de familie regelen.

Het verloop van een islamitische begrafenis

1. De rituele wassing (ghusl)

Na het overlijden wordt het lichaam ritueel gewassen. Dat gebeurt door familieleden of door mensen die hierin ervaren zijn, vaak verbonden aan een moskee of islamitische uitvaartonderneming. Een man wordt gewassen door mannen, een vrouw door vrouwen. Het lichaam wordt een oneven aantal keren gewassen, meestal drie keer. Tijdens de wassing worden gebeden uitgesproken. Lees ook mag een zoon zijn overleden moeder wassen?

2. De lijkwade (kafan)

Daarna wordt de overledene in eenvoudige, witte, onversierde doeken gewikkeld, bij voorkeur van katoen. Traditioneel gebruikt men voor een man drie doeken en voor een vrouw vijf. In Nederland wordt de overledene daarna meestal in een eenvoudige kist vervoerd.

3. Het dodengebed (salat al-janazah)

De overledene wordt naar de moskee of een andere gebedsplek gebracht. Daar wordt het dodengebed gebeden. Dit gebed is anders dan het dagelijkse gebed: iedereen staat, er wordt niet gebogen of geknield. De imam staat voor de overledene, de gelovigen in rijen erachter, met het gezicht richting Mekka. Het gebed duurt kort. Het is een gemeenschappelijke plicht: als een deel van de gemeenschap het gebed verricht, is aan de plicht voldaan. Meer hierover lees je in islamitische uitvaartgebeden.

4. De teraardebestelling

Op de begraafplaats wordt de overledene in het graf gelegd, op de rechterzij met het gezicht richting Mekka. Waar dat is toegestaan, wordt de overledene zonder kist begraven, alleen in de lijkwade. Aanwezigen gooien aarde in het graf, vaak drie handen vol, terwijl ze een gebed uitspreken. Daarna wordt het graf dichtgemaakt en wordt er nog gebeden voor de overledene.

Islamitische begrafenis en vrouwen

In veel moslimgemeenschappen zijn bij de teraardebestelling vooral mannen aanwezig. Vrouwen nemen dan thuis of bij de moskee afscheid. Dit verschilt per stroming, land van herkomst en familie. In sommige gemeenschappen zijn vrouwen wel bij het graf, soms op enige afstand. Twijfel je, vraag het dan aan de familie.

Muziek, bloemen en het graf

Bij een islamitische uitvaart wordt geen muziek gedraaid. Er wordt wel gebeden en uit de Koran gereciteerd. Lees meer in geen muziek, wel gebeden. Ook bloemen en uitbundige grafversiering zijn in veel moslimgemeenschappen niet gebruikelijk. Het graf is eenvoudig.

Een islamitisch graf hoort niet geruimd te worden. Op veel Nederlandse begraafplaatsen worden graven na een bepaalde tijd wel geruimd. Daarom kiezen moslimfamilies voor een islamitische begraafplaats of een islamitisch vak, een graf met een lange looptijd, of voor begraven in het land van herkomst. Lees ook wat er gebeurt met islamitische graven als de begraafplaats vol is.

Begraven in Nederland of in het land van herkomst

Veel families met roots in bijvoorbeeld Marokko of Turkije laten een overledene begraven in het land van herkomst. Dat heet repatriëring. Andere families kiezen bewust voor een graf in Nederland, dichtbij de kinderen en kleinkinderen. Over het regelen van repatriëring lees je meer in repatriëring na overlijden.

Na de begrafenis: rouw en condoleance

Na de begrafenis komen familie, vrienden en buren samen in het huis van de familie om te condoleren en te bidden. Vaak wordt er voor de familie gekookt. Een veel gebruikte rouwperiode is drie dagen. Voor een weduwe geldt traditioneel een langere rouwperiode.

Wat zeg je bij een overlijden in de islam?

Moslims zeggen bij het horen van een overlijden vaak: "Inna lillahi wa inna ilayhi raji'un", wat betekent: "Wij behoren toe aan God en tot Hem keren wij terug." Ben je zelf geen moslim, dan kun je ook gewoon je medeleven uitspreken, bijvoorbeeld met "Gecondoleerd" of "Ik wens jullie veel sterkte".

TIP: Zoek je een uitvaartondernemer die ervaring heeft met islamitische uitvaarten of repatriëring? Kijk in onze bedrijvengids.

Veelgestelde vragen

Mag een moslim gecremeerd worden?

Nee. In de islam wordt de overledene altijd begraven.

Mogen vrouwen naar een islamitische begrafenis?

Dat verschilt per gemeenschap en familie. Vaak nemen vrouwen thuis of in de moskee afscheid en zijn vooral mannen bij het graf.

Hoe snel is een islamitische begrafenis in Nederland?

Zo snel als mogelijk. Wettelijk geldt een minimum van 36 uur na overlijden, tenzij de officier van justitie en de burgemeester toestemming geven voor eerder.

Wat neem je mee naar een islamitische begrafenis?

Meestal niets. Bloemen zijn niet gebruikelijk. Draag ingetogen kleding; vrouwen bedekken vaak hun haar.

Let op! Binnen de islam bestaan verschillende stromingen en tradities. Gebruiken kunnen daarom per familie verschillen.

Klik hier om ons glossy uitvaartmagazine Uitvaart-Inside te bestellen voor meer inspiratie en informatie omtrent uitvaarten.

Vragen die families hierover stellen

Ook vaak gevraagd

Welke rituelen zijn er bij een uitvaart?

Traditionele rituelen zijn: het dragen van de kist, bloemen leggen op het graf, een minuut stilte en gezamenlijk zingen. Modernere rituelen zijn: ballonnen oplaten, een boom planten, een toast uitbrengen of brieven meegeven in de kist.

Vind ceremoniemeesters via onze bedrijvengids.

Bekijk deze vraag

Wat is een technische begrafenis?

Een technische begrafenis is een begrafenis zonder afscheidsdienst. Er is geen samenkomst in een aula of kerk, en er zijn geen of maar een paar nabestaanden bij het graf. Het is de eenvoudigste en goedkoopste manier van begraven.

Meestal gaat het om een algemeen graf. Daarin heb je geen eigen grafrecht en het graf kan na de wettelijke termijn van tien jaar worden geruimd. Wil je een eigen graf met een grafsteen, dan betaal je grafrechten voor een langere periode.

Zie ook de woordenlijst: Technische begrafenis.

Bekijk deze vraag

Hoe verloopt een islamitische uitvaart?

Bij een islamitische uitvaart gelden duidelijke religieuze regels. Het lichaam wordt gewassen (ghusl) en in een witte lijkwade gewikkeld (kafan). Crematie is niet toegestaan. Begraving vindt plaats op een islamitische begraafplaats of afdeling, met het gezicht richting Mekka.

De begrafenis vindt bij voorkeur zo snel mogelijk plaats, liefst binnen 24 uur. In Nederland mag je normaal niet eerder begraven dan 36 uur na het overlijden. Voor een eerdere begrafenis is toestemming nodig van de officier van justitie en de burgemeester. De uitvaartondernemer kan dit voor je aanvragen.

💡 Zie ook de woordenlijst: Islamitische uitvaart.

Bekijk deze vraag

Zijn er speciale eisen bij een islamitische of joodse uitvaart?

Bij islamitische uitvaarten is een aparte ruimte voor mannen en vrouwen soms vereist. Schakel een uitvaartondernemer in die ervaring heeft met religieuze uitvaarten voor advies over geschikte locaties.

Vind gespecialiseerde uitvaartondernemers via onze bedrijvengids.

Bekijk deze vraag

Alle vragen over afscheid en ceremonie

Een volgende stap

Uitvaartplanner

Leg stap voor stap vast wat je wilt, van de muziek tot de bloemen. Kosteloos en zonder aanmelden.

Open de uitvaartplanner →

Zoek zelf een specialist

Bekijk ondernemers in Rituelen & Tradities in de bedrijvengidsIn de categorie Rituelen & Tradities vind je ondernemers die bij dit onderwerp passen. Zodra een ondernemer zich heeft aangemeld en door ons is gecontroleerd, staat het profiel hier.