Erfdeel calculator

De wettelijke verdeling treedt automatisch in werking wanneer er geen testament is en de overledene een echtgenoot of geregistreerd partner had. De partner krijgt alle bezittingen (de hele nalatenschap), terwijl de kinderen een geldelijke vordering krijgen ter waarde van hun erfdeel.

Deze vordering is in principe pas opeisbaar bij overlijden van de langstlevende partner. De kinderen kunnen wel direct met erfbelasting te maken krijgen, ook al krijgen ze pas later uitbetaald. De wettelijke verdeling beschermt de positie van de partner en voorkomt dat de erfgenamen onmiddellijk de gemeenschappelijke woning moeten verlaten of verkopen.

De legitieme portie is het minimumdeel waar een kind altijd recht op heeft, zelfs als de overledene in een testament heeft bepaald dat het kind niets of weinig krijgt. De legitieme portie bedraagt de helft van wat het kind bij wettelijke verdeling zou krijgen.

Belangrijk: de legitieme portie geeft alleen recht op een geldsom, niet op specifieke goederen. Het kind moet zijn legitieme portie binnen 5 jaar na overlijden actief opeisen. Bij de berekening telt ook de zogenaamde "legitieme massa" mee: giften die de overledene in de laatste 5 jaar deed worden bij de nalatenschap opgeteld om de portie te bepalen.

Plaatsvervulling treedt op wanneer een erfgenaam (meestal een kind) eerder is overleden dan degene van wie hij of zij zou erven. In dat geval nemen de eigen kinderen van die overleden erfgenaam (de kleinkinderen) zijn of haar plaats in.

Voorbeeld: oma overlijdt en heeft drie kinderen, waarvan er één al overleden is. Dat overleden kind had zelf twee kinderen. Die twee kleinkinderen krijgen samen het deel dat hun ouder zou hebben geërfd, dus elk een vierde van die ene derde. De calculator toont dit grafisch in de familieboom.

Volledig onterven kan in Nederland niet. Kinderen hebben altijd recht op de legitieme portie, ongeacht wat er in het testament staat. De legitieme portie is de helft van wat ze bij wettelijke verdeling zouden krijgen. Wel kan een kind ervoor kiezen om zijn legitieme portie niet op te eisen.

Een testament kan bijvoorbeeld bepalen dat alle bezittingen naar de partner of een derde gaan, maar het onterfde kind kan binnen 5 jaar een geldsom claimen ter waarde van de legitieme portie. De calculator laat in de modus "Met testament" direct zien wat dit betekent voor alle betrokkenen.

In 2026 gelden voor partners en kinderen de laagste tarieven en de hoogste vrijstellingen. De partner heeft een vrijstelling van €828.035, waardoor de meeste partners helemaal geen erfbelasting hoeven te betalen. Voor kinderen geldt een vrijstelling van €26.230 per persoon.

Boven deze vrijstellingen geldt een tarief van 10% over de eerste schijf en 20% over het deel daarboven. Bij wettelijke verdeling betalen de kinderen direct erfbelasting over hun vordering, ook al krijgen ze pas later uitbetaald. De calculator rekent dit voor je uit per erfgenaam.

Bij twee overlijdens binnen korte tijd lopen erfgenamen vaak tegen twee belastingmomenten aan: eerst betalen kinderen erfbelasting bij overlijden van de eerste ouder (over hun vordering), daarna nog een keer bij overlijden van de tweede ouder, zónder de partnervrijstelling.

De wat-als analyse van de calculator vergelijkt twee scenario's: "A sterft eerst" versus "B sterft eerst". Je ziet meteen waar de fiscale impact het grootst is. Met een opvullingstestament of keuzelegaat kan een notaris helpen om deze druk te verlagen door bij het eerste overlijden bewust meer naar de kinderen te laten gaan.

Sinds 17 augustus 2015 geldt binnen de EU de Brussel IV verordening (650/2012). Standaard wordt het erfrecht toegepast van het land waar de overledene op het moment van overlijden zijn gewone verblijfplaats had. De erflater kan echter in een testament expliciet kiezen voor het recht van zijn of haar nationaliteit.

Brussel IV is niet van toepassing in Ierland, Denemarken en het Verenigd Koninkrijk; voor die landen geldt het eigen internationaal privaatrecht. Daarnaast is erfbelasting een aparte zaak: onroerend goed in een ander land kan altijd lokaal belast worden. Een Europese Erfrechtverklaring maakt afhandeling in andere EU-landen makkelijker.

Nee. Alles wat je invult blijft uitsluitend in jouw browser. We slaan niets op, sturen niets naar onze servers, en delen geen informatie met derden. Je hebt geen account nodig en hoeft geen e-mailadres achter te laten.

De calculator heeft een handige optie om je scenario lokaal in je browser op te slaan, zodat je later kunt vergelijken of doorrekenen. Ook deze opslag blijft volledig op jouw apparaat.