Uitvaart per plaats

Amsterdam herbergt Beth Haim in Ouderkerk, de oudste joodse begraafplaats van Nederland uit 1614. Hier liggen rabbijnen, kooplieden en filosofen begraven, waaronder waarschijnlijk familieleden van Spinoza.

In buurgemeente Velsen ligt Crematorium Westerveld uit 1913, het oudste crematorium van Nederland. Het werd opgericht door de Vereeniging voor Facultatieve Lijkverbranding en geldt als een mijlpaal in de Nederlandse uitvaartcultuur.

De Zaanstreek was de eerste industriegebied ter wereld, met ruim 1.000 windmolens op het hoogtepunt rond 1850. Veel oude molenaarsfamilies hebben hun grafmonumenten in lokale begraafplaatsen.

Haarlemmermeer is ontstaan uit de grootste drooglegging van Nederland uit 1852, waarbij een binnenzee werd omgezet in landbouwgrond. Hoofddorp werd in 1855 gesticht als kolonistenstad in de nieuwe polder.

Alkmaar staat bekend als de stad waar in 1573 het Spaanse beleg werd doorbroken, het keerpunt in de Tachtigjarige Oorlog. "Van Alkmaar de victorie" wordt nog steeds elk jaar herdacht op 8 oktober.

In Hilversum staat sinds 1951 het Mediapark als hart van de Nederlandse omroepwereld. Het Gooi staat bekend om groene begraafplaatsen tussen heide en bos, een populair gebied voor natuurbegraving in de provincie.

Rotterdam telt door zijn havenidentiteit en multiculturele samenstelling de meeste islamitische uitvaarten van Nederland. Lokale ondernemers zijn vaak gespecialiseerd in repatriëring naar herkomstlanden.

Op begraafplaats Oud Eik en Duinen uit 1247 rusten schrijvers Louis Couperus en M.C. Escher. Het is daarmee een van de oudste nog functionerende begraafplaatsen van Nederland.

In de Pieterskerk in Leiden namen de pilgrim fathers afscheid voordat zij in 1620 op de Mayflower naar Amerika vertrokken. Hun leider John Robinson ligt er begraven en wordt nog jaarlijks herdacht door Amerikaanse bezoekers.

Zoetermeer groeide tussen 1960 en 2000 van 8.000 naar bijna 120.000 inwoners, een van de snelste groeicurves van Nederland. De stad geldt als modeltype van de planmatig ontwikkelde "groeikern".

Dordrecht is de oudste stad van Holland, met stadsrechten uit 1220. In 1618-1619 vond hier de Synode van Dordrecht plaats, waar de Statenbijbel werd geïnitieerd, een van de invloedrijkste vertalingen ooit gemaakt.

De Nieuwe Kerk in Delft is sinds Willem van Oranje (1584) de officiële grafkelder van het Huis Oranje-Nassau. Alle Nederlandse stadhouders, koningen en koninginnen sinds 1584 zijn hier bijgezet.

Het Westland heeft de grootste glastuinbouwconcentratie ter wereld, met meer dan 2.000 hectare aan kassen. Veel tuindersfamilies zijn al generaties verbonden met dezelfde lokale begraafplaatsen.

Alphen aan den Rijn is gebouwd op de resten van het Romeinse fort Albanianae uit circa 50 na Christus. Het maakte deel uit van de Limes, de noordelijke grensverdediging van het Romeinse Rijk, nu UNESCO Werelderfgoed.

Schiedam staat bekend als de jeneverstad van Nederland, met de hoogste molens ter wereld (gebouwd om over de stadsmuren te kunnen reiken). In de 19e eeuw werkten er ruim 5.000 mensen in de Schiedamse branderijen.

Spijkenisse groeide tussen 1965 en 1985 van 10.000 naar 70.000 inwoners, een van de snelste groeikernen van Nederland. De oude dorpen van Voorne-Putten daarentegen hebben begraafplaatsen die teruggaan tot de Middeleeuwen.

Begraafplaats Soestbergen werd in 1830 ontworpen door Jan David Zocher in landschapsstijl, met slingerpaden en monumentale grafmonumenten. Een vroeg voorbeeld van neoclassicistische rouwarchitectuur.

De Onze Lieve Vrouwetoren uit 1502 in Amersfoort was bij voltooiing de hoogste toren van Nederland (98 meter). Vanwege zijn precisie wordt vanaf deze toren het officiële Nederlandse coördinatenstelsel berekend.

De katholieke traditie is in Eindhoven nog sterk zichtbaar, met centrale calvariekruisen op begraafplaatsen. Veel Philips pioniers uit de groeijaren van het bedrijf rusten in Woensel en Sint Catharina.

De rijke textielindustrie geschiedenis van Tilburg is zichtbaar in oudere grafmonumenten van fabrikanten en arbeidersfamilies. Veel parochies hebben eigen kerkhoven met centrale calvariekruisen.

Door de Koninklijke Militaire Academie heeft Breda eeuwenlange militaire traditie. Veel oud militairen rusten op de monumentale begraafplaats Zuylen, met aparte erevelden voor gevallen kameraden.

Schilder Jheronimus Bosch (1450-1516) ligt vermoedelijk begraven in de Sint Janskathedraal in Den Bosch. Zijn precieze graf is verloren gegaan, maar de stad eert hem nog steeds met een bronzen standbeeld op de Markt.

In het kasteel van Helmond, een van de weinige bewaarde middeleeuwse kastelen in Nederland, ligt nog steeds de grafkelder van de geslachten Berlaer en Van Cortenbach.

Roosendaal werd in 1854 aangesloten op de spoorlijn Antwerpen Amsterdam en groeide uit tot een belangrijk grensknooppunt. De rijke spoorgeschiedenis is nog zichtbaar in oudere grafmonumenten van spoorwegfamilies.

Schrijver en jurist Jacob Israël de Haan (1881-1924) werd geboren in Oss, dat in de 19e eeuw een grote joodse gemeenschap had. De Tweede Wereldoorlog vaagde deze grotendeels weg, maar de joodse begraafplaats herinnert er nog aan.

Op de oorlogsbegraafplaats Jonkerbos rusten ruim 1.600 gevallen Britse en Canadese militairen uit Market Garden (1944). Nijmegen kent een sterke herdenkingscultuur die ook hedendaagse uitvaarten beïnvloedt.

In Paleis Het Loo werd in 1934 het koninklijk mausoleum opgericht voor Koning Willem III en Koningin Emma. Het paleis zelf was sinds 1685 zomerverblijf van het Huis Oranje-Nassau.

Begraafplaats Moscowa uit 1832 ontleende zijn naam aan de Russische veldtocht van Napoleon. De begraafplaats werd ontworpen in landschapsstijl en geldt als een van de mooiste van Nederland.

De Veluwe waarop Ede ligt, is het grootste aaneengesloten natuurgebied van Nederland, met natuurbegraafplaatsen zoals Heidepol en Westerwolde die bezoekers uit het hele land trekken.

Tiel was een belangrijke Hanzestad met stadsrechten uit 1230. De jaarlijkse Fruitcorso eind september is een van de bekendste Nederlandse parades, met praalwagens volledig versierd met fruit uit de Betuwe.

Op 13 mei 2000 werd Enschede getroffen door de vuurwerkramp, met 23 doden en bijna 1.000 gewonden. De ramp leidde tot strengere veiligheidsregels en een blijvende herdenkingscultuur in Twente.

In de Grote Kerk van Zwolle ligt Thomas a Kempis (1380-1471) begraven, theoloog en schrijver van "De navolging van Christus", een van de meest gelezen religieuze boeken aller tijden.

Geert Groote (1340-1384) stichtte in Deventer de Moderne Devotie, een religieuze beweging die nadruk legde op soberheid en innerlijk geloof. De ingetogen uitvaartstijl in deze regio kent nog steeds zijn invloed.

Het machinebedrijf Stork, opgericht in 1868 in Hengelo, was decennialang de motor van de Twentse industrie. Veel oudere grafmonumenten in Hengelo herinneren aan industriële families die het bedrijf opbouwden.

Almere is de jongste grote stad van Nederland, in 1976 gesticht op drooggevallen polder. Geen eeuwenoude begraafplaatsen, wel moderne uitvaartcultuur en groeiende keuze voor natuurbegraving.

Lelystad is genoemd naar Cornelis Lely, ingenieur en politicus die de Zuiderzeewerken ontwierp. Het droogleggen van Oostelijk Flevoland in 1957 was een van de grootste civieltechnische werken in de Nederlandse geschiedenis.

Groningen heeft een sterke regionale identiteit met eigen taal, en kent een rustigere, kleinschaligere uitvaartcultuur dan de Randstad. Lokale gemeenschappen spelen vaak een grotere rol dan elders.

De regio Midden Groningen kent een rijke veenontginningsgeschiedenis. Oudere grafmonumenten herinneren aan veenboeren en scheepsbouwers die het Groninger landschap eeuwenlang vormden.

Mata Hari (Margaretha Geertruida Zelle, 1876-1917) werd geboren in Leeuwarden. De beroemde danseres en mogelijke spion werd op 15 oktober 1917 in Frankrijk geëxecuteerd door een Frans vuurpeloton.

De Sneekweek, georganiseerd sinds 1934, is het grootste binnenwatersportevenement van Europa. Asverstrooiing op de Friese meren is een populaire lokale uitvaartvorm met diepe maritieme wortels.

Drachten is wereldwijd bekend om het verkeersexperiment van Hans Monderman, waarbij verkeerslichten en borden werden weggehaald. Het concept "shared space" is sindsdien overgenomen in steden over de hele wereld.

Rond Emmen liggen de hunebedden D45 tot D49, ongeveer 5.000 jaar oud en daarmee de oudste grafmonumenten op Nederlands grondgebied. Ze werden opgericht door de hunebedbouwers van de Trechterbekercultuur.

In het Drents Museum in Assen ligt het Veenlijk van Yde, een ongeveer 2.000 jaar oud lijk van een tienermeisje gevonden in 1897. Het is een van de best bewaarde veenlijken ter wereld.

In Margraten bij Maastricht ligt de Amerikaanse Erebegraafplaats Margraten met ruim 8.300 graven van gevallen Amerikaanse militairen uit de Tweede Wereldoorlog. Elk graf is geadopteerd door een Nederlandse familie die er bloemen op legt.

Venlo is een typische grensstad met sterke handelsbanden met Duitsland. De Venlose cultuur, met carnaval, dialect en katholieke traditie, is een van de meest uitgesproken regionale identiteiten van Nederland.

Heerlen was van 1900 tot 1975 het hart van de Limburgse mijnindustrie. De mijnen werden in opdracht van de regering gesloten, wat de regio in een diepe crisis bracht waarvan de sporen nog steeds zichtbaar zijn.

Chemelot in Sittard Geleen is een van de grootste chemische sites van Europa, met meer dan 60 bedrijven op één locatie. Het complex is voortgekomen uit de voormalige DSM, het Nederlandse staatsmijnbedrijf.

Architect Pierre Cuypers (1827-1921), ontwerper van het Rijksmuseum en het Centraal Station in Amsterdam, werd geboren en ligt begraven in Roermond. Zijn invloed op de Nederlandse architectuur is wereldwijd erkend.

Middelburg was in de 17e eeuw de tweede VOC stad van Nederland na Amsterdam. Op 17 mei 1940 werd de historische binnenstad door Duits bombardement grotendeels verwoest, wat tot vandaag een diepe indruk in de Zeeuwse herdenkingscultuur heeft achtergelaten.

Admiraal Michiel de Ruyter (1607-1676), de beroemdste zeevaarder uit de Nederlandse geschiedenis, werd geboren in Vlissingen. Hij ligt begraven in de Nieuwe Kerk in Amsterdam in een praalgraf gemaakt door beeldhouwer Rombout Verhulst.