De meest gewenste optie. De huisarts, thuiszorg en gespecialiseerde palliatieve teams bieden zorg aan huis. Mantelzorgers spelen een grote rol. Niet altijd haalbaar als de zorgzwaarte te groot wordt of de situatie medisch complex is.

Een kleinschalige, huiselijke omgeving voor de laatste levensfase. Professionele zorg 24 uur per dag, aangevuld met getrainde vrijwilligers. Warme sfeer, aandacht voor de mens achter de patiënt. Er zijn meer dan 180 hospices in Nederland.

Als de medische situatie dit vereist. Veel ziekenhuizen hebben gespecialiseerde palliatieve teams. Verpleeghuizen bieden palliatieve zorg als onderdeel van de langdurige zorg. Minder huiselijk maar soms medisch noodzakelijk.

Kleinschalig, maximaal 6 tot 8 plaatsen. Volledig gedraaid door getrainde vrijwilligers met medische achterwacht. Huiselijke sfeer, geen formele indicatie nodig. Vrijwillige bijdrage van ca. €30 tot €60 per dag.

Professionele verpleegkundigen aanwezig dag en nacht, aangevuld met vrijwilligers. Geschikt voor mensen met complexere medische zorgbehoeften. Wlz-indicatie via CIZ vereist.

Aparte afdeling binnen een verpleeghuis met palliatieve focus. Meer medische faciliteiten beschikbaar. Toegankelijk via Wlz-indicatie. Soms minder huiselijke sfeer dan een zelfstandig hospice.

Hospices met 24-uurszorg vallen onder de Wlz. Je hebt een indicatie van het CIZ nodig. De zorgkosten worden vergoed maar je betaalt een eigen bijdrage via het CAK. De hoogte hangt af van je inkomen en vermogen.

Bijna-thuis-huizen werken grotendeels met vrijwilligers en vragen een vrijwillige bijdrage van ca. €30 tot €60 per dag voor hotelkosten. De medische zorg thuis wordt vergoed via de zorgverzekering. Geen CIZ-indicatie nodig.

Palliatieve zorg thuis door huisarts, wijkverpleging en gespecialiseerde teams valt onder de basisverzekering. Raadpleeg je zorgverzekeraar voor de exacte vergoeding. Geen eigen bijdrage voor thuiszorg binnen de basisverzekering.

Hotelkosten zoals eten en verblijf betaal je zelf of via een aanvullende verzekering. Sommige zorgverzekeraars vergoeden een deel van de verblijfskosten in een hospice. Check je polis of neem contact op met je verzekeraar.

Vraag naar de wensen van je dierbare voor de laatste fase. Waar wil hij of zij zijn? Welke mensen wil je dierbare om zich heen? Zijn er specifieke wensen voor de uitvaart? Deze gesprekken zijn moeilijk maar geven enorme rust achteraf.

Mantelzorg is intensief. Vraag hulp van andere familieleden, vrienden en professionele vrijwilligers. Je hoeft het niet alleen te doen. Zorg voor je eigen slaap, eten en emotionele ventilatie. Jouw welzijn is ook belangrijk.

Denk al vroeg na over de uitvaart, het nabestaandendossier en de nalatenschap. Dat voelt moeilijk maar is een daad van liefde. Als alles geregeld is kunnen de laatste weken volledig in het teken staan van het afscheid nemen.

Al vóór het overlijden kun je intens verdriet voelen. Dit heet anticiperende rouw en is volledig normaal. Het betekent niet dat je de hoop opgeeft. Het is een teken van liefde en verbinding.