Home / Woordenlijst / Begeleiding stervenden
Kennisbank
Begeleiding stervenden
Zorg en begeleiding in de allerlaatste levensfase
Medisch
Begeleiding van stervenden is zorg en aandacht in de allerlaatste levensfase, gericht op comfort, rust en waardigheid. Het doel is niet meer genezen, maar zorgen dat iemand zo min mogelijk pijn, benauwdheid of angst heeft. Ook de mensen eromheen krijgen aandacht, want waken bij iemand die sterft is zwaar.
Deze zorg kan op verschillende plekken plaatsvinden: thuis, in een hospice, in een verpleeghuis of in het ziekenhuis. De huisarts of specialist houdt de medische regie. Verpleegkundigen van de thuiszorg of het hospice zorgen voor de lichamelijke verzorging. Vaak helpen ook getrainde vrijwilligers terminale zorg mee, bijvoorbeeld door een nacht te waken zodat de familie kan slapen.
Begeleiding gaat ook over wat er in iemand omgaat. Een geestelijk verzorger kan praten over angst, zingeving of geloof. Voor de naasten is er uitleg over wat er in het lichaam gebeurt in de laatste dagen, zodat veranderingen in ademhaling of bewustzijn minder schrikken.
Hoe gaat dat in de praktijk?
Stel: je vader wil thuis sterven. De huisarts bespreekt met jullie wat er kan gebeuren en welke medicijnen er klaarliggen. De thuiszorg komt een paar keer per dag. Omdat jij en je zus het niet alleen volhouden, komen er twee nachten per week vrijwilligers waken. Zij zitten naast zijn bed, maken je wakker als er iets verandert en geven je het gevoel dat je er niet alleen voor staat.
In de laatste dagen slaapt hij veel. De verpleegkundige legt uit dat zijn ademhaling onregelmatig kan worden en dat dit bij het sterven hoort. Je zit naast hem, houdt zijn hand vast en praat zachtjes tegen hem. Hij overlijdt rustig, met jullie om hem heen.
Waar moet je op letten?
- Bespreek op tijd met de huisarts waar iemand wil sterven en wat hij of zij wel en niet wil.
- Vraag naar vrijwilligers terminale zorg en naar een hospice in de buurt. Je huisarts of de thuiszorg weet de weg.
- Zorg voor jezelf. Wissel elkaar af en accepteer hulp van anderen.
- Leg wensen voor de uitvaart al vast, zodat je daar na het overlijden niet over hoeft na te denken.
Veelgestelde vraag
Wat doe ik als het overlijden thuis plaatsvindt?
Neem eerst even de tijd. Er hoeft niets direct. Bel daarna de huisarts of de dienstdoende arts, die het overlijden komt vaststellen. Daarna bel je een uitvaartondernemer. Die regelt de verdere verzorging en vertelt je stap voor stap wat er moet gebeuren.
In het kort
Aanbieders
Hospice, thuiszorg, ziekenhuis
Vrijwilligers
VPTZ Nederland: getrainde vrijwilligers bij stervenden