'%3e%3cpath%20fill='%236C3D5C'%20d='M13.22%203.78s-3.4.78-2.83-2.42c0%200%201-3.06%204.32%200%203.33%203.06%204.39%2010.88%204.39%2010.88s-2.4-7.82-5.88-8.46Z'%20opacity='.5'/%3e%3cpath%20fill='%236C3D5C'%20d='M17.9%2022.62c-3.47-7.11-7.01-7.75-9.13-11.24C6.64%207.9%206.93%206.7%207.35%205.84c.36-.71%201.94-.63%202.58-.42l.02-.01A9.62%209.62%200%200%200%202.9%203.78c-4.67.7-2.33%206.11-2.12%206.47.21.35%201.13%202.77%204.88%205.97a110.6%20110.6%200%200%201%206.73%206.25s3.96%203.27%204.24%207.26c0%200%200%202.63-.85%203.34%200%200%205.6-3.34%202.12-10.45Z'/%3e%3cpath%20stroke='%236C3D5C'%20stroke-miterlimit='10'%20stroke-width='.2'%20d='M9.9%205.4s3.34.58%207.22%208.76%201.8%2013.95%201.8%2013.95'/%3e%3cpath%20fill='%236C3D5C'%20d='M5.58%2016.15s-4.17%204.9-3.68%209.74c.5%204.83%203.47%206.9%203.47%206.9s.85.85%202.62%201.49%202.55%201.06%205.59.35c0%200%201.63-.64%202.2-1.56%200%200-1.35%202.06-5.1-.29-3.75-2.34-1.91-8.39-1.91-8.39s.42-1.99%201.9-3.62l-5.09-4.62ZM26.5%203.78s3.4.78%202.83-2.42c0%200-1-3.06-4.32%200-3.33%203.06-4.39%2010.88-4.39%2010.88s2.4-7.82%205.87-8.46Z'%20opacity='.5'/%3e%3cpath%20fill='%236C3D5C'%20d='M21.82%2022.62c3.47-7.11%207.01-7.75%209.13-11.24%202.13-3.48%201.84-4.69%201.42-5.54-.36-.71-1.94-.63-2.58-.42l-.02-.01a9.62%209.62%200%200%201%207.06-1.63c4.67.7%202.33%206.11%202.12%206.47-.21.35-1.13%202.77-4.88%205.97-3.75%203.2-6.73%206.25-6.73%206.25s-3.96%203.27-4.24%207.26c0%200%200%202.63.85%203.34%200%200-5.6-3.34-2.13-10.45Z'/%3e%3cpath%20stroke='%236C3D5C'%20stroke-miterlimit='10'%20stroke-width='.2'%20d='M29.82%205.4s-3.34.58-7.22%208.76-1.8%2013.95-1.8%2013.95'/%3e%3cpath%20fill='%236C3D5C'%20d='M34.14%2016.15s4.17%204.9%203.68%209.74c-.5%204.83-3.47%206.9-3.47%206.9s-.85.85-2.62%201.49-2.55%201.06-5.59.35c0%200-1.63-.64-2.2-1.56%200%200%201.35%202.06%205.1-.29%203.75-2.34%201.91-8.39%201.91-8.39s-.42-1.99-1.9-3.62l5.09-4.62Z'%20opacity='.5'/%3e%3c/g%3e%3cdefs%3e%3cclipPath%20id='a'%3e%3cpath%20fill='%23fff'%20d='M0%200h39.72v35H0z'/%3e%3c/clipPath%3e%3c/defs%3e%3c/svg%3e)
Erfenis en testament
Wat is een erfenis en hoe werkt het?
Een erfenis is het geheel van bezittingen, schulden en rechten dat iemand bij overlijden achterlaat. De verdeling vindt plaats op basis van het testament of de wettelijke erfopvolging als er geen testament is.
Als erfgenaam hebt je drie keuzes: de erfenis zuiver aanvaarden (inclusief alle schulden), beneficiair aanvaarden (beschermd tegen schulden boven de erfenis) of verwerpen (je erft niets maar bent ook niet aansprakelijk).
Bij twijfel over de financiële situatie van de overledene adviseren wij altijd beneficiair te aanvaarden. Dit kost slechts een bezoek aan de rechtbank en beschermt je privévermogen volledig.
Wat hoort er bij een erfenis?
- Bankrekeningen en spaargeld
- Onroerend goed (woning, grond)
- Aandelen en beleggingen
- Voertuigen en inboedel
- Hypotheek en andere schulden
- Lopende abonnementen en contracten
- Uitvaartverzekering en pensioenen
Je drie keuzes als erfgenaam
Na het overlijden heeft je bedenktijd. Je hoeft niet direct te beslissen, maar wacht niet te lang: bepaalde handelingen worden automatisch gezien als zuivere aanvaarding.
Je aanvaardt de erfenis volledig, inclusief alle schulden. Als de schulden groter zijn dan de bezittingen, betaalt je het tekort uit eigen zak. Doe dit alleen als je zeker weet dat de financiën op orde zijn.
Je aanvaardt de erfenis maar bent alleen aansprakelijk voor schulden tot de waarde van de erfenis. Je eigen vermogen is beschermd. Verklaring afleggen bij de rechtbank (ca. €15).
Je doet volledig afstand van de erfenis. Je ontvangt niets maar bent ook nergens voor aansprakelijk. Let op: je kinderen schuiven dan automatisch op als erfgenaam.
Alles over een testament opstellen
Een testament is de enige manier om zelf te bepalen wat er met je bezittingen gebeurt na je overlijden. Zonder testament bepaalt de wet wie erft.
Een testament legt je vast bij een notaris. De kosten bedragen doorgaans €300 tot €700. Het document wordt geregistreerd in het Centraal Testamentenregister (CTR), zodat het altijd gevonden wordt.
In een testament kunt je vastleggen wie je erfgenamen zijn, wie de executeur is, welke legaten (specifieke goederen of geldbedragen) worden nagelaten en welke uitvaartwensen je heeft.
Een testament kunt je altijd aanpassen zolang je wilsbekwaam bent. Dat is belangrijk bij grote levensveranderingen zoals een scheiding, hertrouwen of de geboorte van een kleinkind.
Wat kunt je vastleggen in een testament?
- Erfgenamen: wie erft wat en in welke verhouding
- Legaten: specifieke goederen of bedragen aan specifieke personen
- Executeur: wie de nalatenschap afwikkelt
- Voogdij: wie voor je minderjarige kinderen zorgt
- Uitvaartwensen: je wensen voor begraving of crematie
- Uitsluitingsclausule: bescherming bij scheiding kind
- Kortlevingsclausule: bescherming bij snel overlijden na elkaar
Wat is het verschil tussen een testament en een codicil?
Een codicil is een handgeschreven aanvulling op een testament waarmee je specifieke persoonlijke bezittingen nalaat. Het grote verschil: een codicil heeft geen notaris nodig maar moet volledig handgeschreven, gedateerd en ondertekend zijn.
Bij notaris. Voor geld, onroerend goed en algemene erfopvolging. Kosten: €300 tot €700. Geregistreerd in CTR.
Geen notaris. Alleen voor roerende persoonlijke zaken zoals meubels en sieraden. Volledig handgeschreven en gedateerd.
Legt vast wie beslissingen neemt als je dat zelf niet meer kunt. Bij notaris. Geldt bij leven, niet bij overlijden.
Hoeveel erfbelasting betaalt u?
Over een erfenis betaalt je erfbelasting aan de Belastingdienst. De hoogte hangt af van je relatie met de overledene en de waarde van de erfenis boven de vrijstelling. Aangifte doet je binnen 9 maanden na het overlijden.
| Relatie tot overledene | Vrijstelling 2025 | Tarief tot €138.642 | Tarief daarboven |
|---|---|---|---|
| Partner | Ca. €795.000 | 10% | 20% |
| Kinderen | Ca. €23.000 | 10% | 20% |
| Kleinkinderen | Ca. €23.000 | 18% | 36% |
| Overige erfgenamen | Ca. €2.658 | 30% | 40% |
Onterfd? Toch recht op een erfdeel
Ouders kunnen hun kinderen onterven in een testament. Maar kinderen hebben altijd recht op de legitieme portie: de helft van wat ze bij wettelijke erfopvolging zouden ontvangen. Dit is een geldvordering, geen aanspraak op specifieke goederen.
De legitieme portie bedraagt de helft van het wettelijke erfdeel. Bij 2 kinderen en een nalatenschap van €200.000 zou elk kind €100.000 wettelijk erven. De legitieme portie is dan €50.000 per kind.
Je moet zelf actief aanspraak maken op de legitieme portie. Dit doet je schriftelijk bij de executeur of erfgenamen. De vordering vervalt na 5 jaar. Een notaris kan je hierbij begeleiden.
Erfenis afwikkelen: zo pakt je het aan
Het afwikkelen van een nalatenschap kan complex zijn. Hier zijn de stappen in de juiste volgorde.
Vraag de notaris het Centraal Testamentenregister (CTR) te raadplegen. Dit kost ca. €15 en geeft uitsluitsel of er een testament bestaat en bij welke notaris.
Maak een volledig overzicht van alle bezittingen en schulden: bankrekeningen, onroerend goed, voertuigen, polissen en lopende schulden. Dit is de basis voor de verdeling.
Zuiver, beneficiair of verwerpen. Bij twijfel over de financiën: kies altijd voor beneficiaire aanvaarding. Verklaring afleggen bij de rechtbank (ca. €15 griffierecht).
De notaris stelt een verklaring van erfrecht op. Dit document bewijst wie de erfgenamen zijn en is nodig voor de bank, het Kadaster en andere instanties. Kosten: ca. €300 tot €500.
Betaal eerst alle schulden van de nalatenschap. Daarna doet je erfbelastingaangifte bij de Belastingdienst. De aangifte moet binnen 9 maanden na het overlijden worden ingediend.
Nadat alle schulden en belastingen zijn betaald, verdelen de erfgenamen wat overblijft conform het testament of de wettelijke regels. Bij onenigheid is familiemediation een uitkomst.
Je vragen over erfenis en testament
Kan ik mijn partner uitsluiten van de erfenis? +
Wat als er meer schulden dan bezittingen zijn? +
Hoe lang duurt het afwikkelen van een nalatenschap? +
Kan ik zonder notaris een erfenis afwikkelen? +
Wat is een uitsluitingsclausule in een testament? +
Vind een specialist in je regio
Heeft je hulp nodig bij het opstellen van een testament, het afwikkelen van een nalatenschap of een conflict over de erfenis? Vind gecertificeerde professionals in onze bedrijvengids.
Verwante begrippen in de woordenlijst
Notarieel document met je laatste wil. Legt vast wie erft, wie de executeur is en welke uitvaartwensen je heeft.
🛡️Erfenis aanvaarden met bescherming van je privévermogen tegen schulden boven de erfeniswaarde.
⚖️Wettelijk minimumaandeel voor kinderen, ook als ze onterfd zijn. Bedraagt de helft van het wettelijke erfdeel.
👤De persoon die de nalatenschap afwikkelt. Aangesteld in het testament met wettelijke bevoegdheden.
📄Notarieel document dat bewijst wie de erfgenamen zijn. Vereist door banken en het Kadaster.
💶Belasting over de erfenis boven de vrijstelling. Aangifte binnen 9 maanden na het overlijden.
Meer weten over nalatenschap en erfrecht?
Onze complete gids over nalatenschap en erfrecht behandelt alle juridische en financiële aspecten. Of stel je vraag in onze uitgebreide FAQ.
Onze FAQ bevat meer dan 493 vragen over uitvaart, rouw en nalatenschap. Of neem contact op met onze redactie via redactie@uitvaart-platform.nl
Bekijk alle veelgestelde vragen →