Home / Woordenlijst / Afleggen
Kennisbank
Afleggen
Het verzorgen van het lichaam direct na overlijden
Medisch
Afleggen is het verzorgen van het lichaam kort na het overlijden. Het lichaam wordt gewassen, de ogen en mond worden gesloten, het haar wordt verzorgd en de overledene krijgt schone kleding aan. Afleggen is de eerste zorg voor iemand die net is overleden: met respect en aandacht het lichaam klaarmaken voor het afscheid.
Vroeger deden familie en buren dit zelf, thuis. Tegenwoordig doet de uitvaartondernemer of een verzorger het meestal. Overlijdt iemand in een ziekenhuis of verpleeghuis, dan doet het personeel daar vaak een eerste verzorging. Daarna neemt de uitvaartondernemer het over.
In sommige tradities is afleggen een taak van de eigen gemeenschap. Binnen de islam en het jodendom wassen leden van de geloofsgemeenschap het lichaam volgens vaste rituelen. Ook in andere culturen en families zijn er eigen gebruiken. Daar is in Nederland ruimte voor.
Hoe gaat dat in de praktijk?
Stel: je vader overlijdt thuis, na een lange ziekte. Na het bezoek van de arts bel je de uitvaartondernemer. Die komt langs en vraagt of jullie willen helpen bij het verzorgen. Jij en je zus kiezen ervoor om mee te doen. Samen wassen jullie zijn handen en gezicht, en je trekt hem zijn favoriete trui aan. De uitvaartondernemer doet de rest en zorgt voor koeling.
Later zeg je dat dit moment je veel heeft gegeven. Het voelde als een laatste keer voor hem zorgen. Wil je het liever niet, dan is dat ook goed. Er is geen goede of foute keuze.
Waar moet je op letten?
- Je mag zelf helpen bij het afleggen. Geef het aan bij de uitvaartondernemer, die legt uit wat je kunt verwachten.
- Denk na over kleding: iets wat de overledene graag droeg, of juist iets feestelijks.
- Heb je religieuze of culturele wensen? Bespreek die meteen, zodat de juiste mensen op tijd komen.
- Sieraden kunnen om blijven of af. Spreek af wat er met waardevolle spullen gebeurt.
- Neem de tijd. Na het afleggen kun je rustig bij je dierbare zitten.
Veelgestelde vraag
Moet het afleggen meteen na het overlijden gebeuren?
Het is goed om het lichaam binnen een paar uur te verzorgen, omdat het lichaam dan nog soepel is. Maar je hoeft niet te haasten. Na het overlijden mag je eerst even samen zijn met je dierbare. Neem afscheid op je eigen manier. Bel daarna de uitvaartondernemer. Die komt meestal snel en helpt je met de volgende stappen, ook als het midden in de nacht is.
In het kort
Wie
Uitvaartondernemer of in sommige tradities de familie
Cultureel
In islamitische en joodse traditie door geloofsgemeenschap