Home / Woordenlijst / Afscheidsdienst
Kennisbank
Afscheidsdienst
Plechtigheid waarbij formeel afscheid wordt genomen van de overledene
Ceremonie
Een afscheidsdienst is de bijeenkomst waarin familie, vrienden en bekenden samen afscheid nemen van iemand die overleden is. Vaak is dit het moment waar de hele uitvaart om draait. Je staat stil bij het leven van de overledene, je deelt herinneringen en je steunt elkaar.
Een afscheidsdienst kan religieus zijn, bijvoorbeeld een kerkdienst of een gebedsdienst, maar ook helemaal niet religieus. Ook de plek is vrij. Veel diensten vinden plaats in de aula van een crematorium of begraafplaats, of in een kerk. Maar het kan ook in een zaal, een museum, buiten in de natuur of thuis. Daarna volgt meestal de begrafenis of crematie, soms direct aansluitend en soms in kleine kring.
Wat er in de dienst gebeurt, bepaal je zelf, samen met de uitvaartondernemer. Denk aan muziek, toespraken, gedichten, foto's of een film. Soms heeft de overledene zelf wensen vastgelegd. Dan is het fijn als je die terugvindt, bijvoorbeeld in een wilsbeschikking of in een nabestaandendossier.
Hoe gaat dat in de praktijk?
Stel: je moeder overlijdt en ze heeft nooit veel gezegd over haar uitvaart. Met je broer en de uitvaartondernemer zit je aan de keukentafel. Jullie weten dat ze dol was op Ella Fitzgerald en op haar tuin. Je besluit de dienst te houden in een lichte zaal met bloemen uit haar eigen tuin. Je broer vertelt over haar jeugd, haar kleindochter leest een gedicht voor en er is een fotopresentatie met muziek.
Na afloop drinken de gasten koffie en vertellen ze verhalen die jullie nog niet kenden. Juist dat moment noemen veel nabestaanden later het mooiste van de hele dag.
Waar moet je op letten?
- Vraag naar de beschikbare tijd in de aula of zaal. Die is vaak beperkt, dus houd het programma overzichtelijk.
- Spreek af wie spreekt en hoe lang. Een paar korte toespraken werken vaak beter dan één heel lange.
- Kies muziek die bij de overledene past en controleer of de locatie die kan afspelen.
- Denk aan mensen die er niet bij kunnen zijn. Soms is een livestream of opname mogelijk.
- Laat ruimte voor stilte. Niet elk moment hoeft gevuld te worden.
Veelgestelde vraag
Moet een afscheidsdienst altijd in een aula of kerk?
Nee. Je bent vrij in de keuze van de plek, zolang de eigenaar van de locatie toestemming geeft en het praktisch te regelen is. Denk aan vervoer van de kist, ruimte voor gasten en eventueel geluid. Een uitvaartondernemer weet wat er op een bepaalde plek kan. Ook een kleine dienst thuis of een afscheid in de buitenlucht kan heel passend zijn.
In het kort
Duur
Doorgaans 30 tot 90 minuten
Elementen
Muziek, toespraken, gedichten, foto's, video
Locatie
Aula, kerk, bos, strand, thuis of elke gewenste plek