Home / Woordenlijst / Erfgenaam
Kennisbank
Erfgenaam
Persoon die recht heeft op (een deel van) de nalatenschap
Erfrecht
Een erfgenaam is iemand die recht heeft op de nalatenschap van een overledene, of op een deel daarvan. Je kunt erfgenaam worden op twee manieren: via de wet of via een testament. Belangrijk om te weten: een erfgenaam krijgt niet alleen de bezittingen, maar in principe ook de schulden van de overledene.
Is er geen testament, dan bepaalt de wet wie erft. Eerst komen de echtgenoot of geregistreerd partner en de kinderen. Zijn die er niet, dan volgen de ouders en broers en zussen, en daarna verdere familie. Is er wel een testament, dan kan de overledene daarin zelf andere keuzes hebben gemaakt. Kinderen houden wel altijd recht op een deel, de legitieme portie, als ze daar binnen de geldende termijn een beroep op doen.
Een erfgenaam is iets anders dan een legataris. Een legataris krijgt via het testament één bepaald ding of bedrag, zoals een schilderij of een geldsom. Een legataris is geen erfgenaam en neemt geen schulden over. Als erfgenaam kies je zelf hoe je de erfenis ontvangt: zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen.
Hoe gaat dat in de praktijk?
Stel: je vader overlijdt. Hij was getrouwd met je moeder en had twee kinderen, jij en je zus. Er is geen testament. Dan zijn je moeder, jij en je zus de erfgenamen. Volgens de wettelijke verdeling krijgt je moeder in de praktijk alle bezittingen en schulden, en krijgen jij en je zus een vordering op haar. Die vordering wordt meestal pas opeisbaar als je moeder ook overlijdt.
Had je vader in een testament geregeld dat zijn buurman zijn gereedschap krijgt, dan is die buurman legataris. Hij krijgt het gereedschap, maar heeft verder niets met de afwikkeling te maken.
Waar moet je op letten?
- Laat bij het Centraal Testamentenregister navragen of er een testament is. Een notaris kan dit voor je doen.
- Neem geen overhaaste beslissingen over spullen of geld voordat je weet of je wilt aanvaarden.
- Twijfel je over schulden, overweeg dan beneficiair aanvaarden.
- Vaak is een verklaring van erfrecht nodig om bij bankrekeningen te kunnen. Die maakt de notaris.
- Erfgenamen moeten samen beslissen, tenzij er een executeur is aangewezen.
Veelgestelde vraag
Moet ik als erfgenaam erfbelasting betalen?
Dat kan. Of je erfbelasting betaalt, hangt af van wat je erft en van je relatie tot de overledene. Partners en kinderen hebben een hogere vrijstelling en een lager tarief dan verdere familie of vrienden. De bedragen veranderen ieder jaar. De aangifte moet binnen acht maanden na het overlijden bij de Belastingdienst zijn. Een notaris of de Belastingdienst geeft je de actuele regels.
In het kort
Wettelijke volgorde
Partner, kinderen, ouders, broers en zussen
Testament
Wijkt af van de wettelijke volgorde
Legataris
Ontvanger van een specifiek legaat, geen erfgenaam