Familie soms niet op de hoogte van overlijden: hoe kan dat?
3 minuten lezenDoor Redactie Uitvaart-Platform.nl · nagekeken door 
Amisha Mannak-SoeratramGepubliceerd
Gemeentelijke uitvaarten vinden soms plaats zonder dat familieleden hiervan weten. Ontbrekende gegevens in de bevolkingsregistratie kunnen daarbij een rol spelen.
Wanneer iemand overlijdt zonder dat nabestaanden de uitvaart regelen, kan de gemeente de verantwoordelijkheid voor de lijkbezorging overnemen. Maar wat gebeurt er als er wél familie is, maar deze niet wordt gevonden? Onderzoek van RTL Nieuws laat zien dat nabestaanden soms pas na de uitvaart ontdekken dat een dierbare is overleden. Onvolledige familiegegevens en verschillen in de werkwijze van gemeenten kunnen hierbij een rol spelen.
Lees ook: TNO onderzoekt veiligheid in grafkelders van Essenhof
Waarom blijven familieleden soms buiten beeld?
Gemeenten gebruiken verschillende bronnen om mogelijke nabestaanden te vinden. Een belangrijke bron is de Basisregistratie Personen (BRP), waarin persoonsgegevens van inwoners worden bijgehouden. Deze registratie bevat echter niet altijd alle historische familiegegevens die nodig zijn om na een overlijden familieleden op te sporen.
Volgens het Centrum voor Familiegeschiedenis (CBG) is een deel van de ontbrekende informatie terug te voeren op de digitalisering van de bevolkingsregistratie in 1994. Gemeenten waren destijds niet verplicht om kinderen die vóór 1966 waren geboren te koppelen aan de digitale gegevens van hun ouders. Daardoor kunnen volwassen kinderen buiten beeld blijven wanneer iemand op basis van die gegevens naar familie zoekt.
Oude persoonskaarten kunnen aanvullende informatie bieden
Naast de digitale registratie bestaan er historische persoonskaarten waarop aanvullende familiegegevens kunnen staan. Deze kaarten kunnen helpen bij het achterhalen van familieverbanden die niet volledig uit de digitale gegevens blijken.
Het raadplegen van die documenten gebeurt volgens de rondgang van RTL Nieuws echter niet bij alle gemeenten op dezelfde manier. Sommige gemeenten gebruiken historische persoonskaarten standaard of in bepaalde situaties, terwijl andere gemeenten deze niet standaard raadplegen.
Dat verschil kan gevolgen hebben voor de zoektocht naar nabestaanden. Wanneer de digitale registratie geen familieleden laat zien, kan aanvullende informatie immers een nieuw aanknopingspunt bieden.
Welke verantwoordelijkheid heeft de gemeente?
Artikel 21 van de Wet op de lijkbezorging bepaalt dat de burgemeester voor de lijkbezorging zorgt wanneer niemand anders daarin voorziet. De gemeente moet dus handelen wanneer er niemand is die de uitvaart regelt.
In de praktijk moeten gemeenten daarbij proberen de beschikbare informatie zorgvuldig te beoordelen. Mogelijke aanknopingspunten kunnen afkomstig zijn uit documenten in de woning, informatie van betrokken instanties of gesprekken met mensen uit de omgeving van de overledene.
Volgens het onderzoek van RTL Nieuws bestaat er verschil tussen gemeenten in de manier waarop zij dit onderzoek uitvoeren. Bovendien is de wettelijke termijn voor een uitvaart doorgaans beperkt: begraven of cremeren moet in beginsel uiterlijk op de zesde werkdag na het overlijden plaatsvinden. Dat maakt het zoeken naar familie soms tijdgevoelig.
Geen landelijke cijfers over alle gevallen
Uit de rondgang van RTL Nieuws blijkt dat verschillende gemeenten gevallen kennen waarin nabestaanden zich pas na een gemeentelijke uitvaart melden. De aantallen die gemeenten rapporteerden, lopen uiteen. Een volledig landelijk overzicht is er volgens het onderzoek niet.
Daardoor is niet precies vast te stellen hoe vaak familieleden onbedoeld buiten beeld blijven. Wel maken de bevindingen duidelijk dat een gemeentelijke uitvaart niet automatisch betekent dat iemand geen familie heeft.
Aandacht voor historische gegevens blijft belangrijk
Het probleem van ontbrekende familiegegevens vraagt om zorgvuldige afwegingen. Gemeenten moeten hun wettelijke taken uitvoeren en tegelijkertijd rekening houden met privacyregels en de beschikbare tijd. Historische documenten kunnen daarbij een waardevolle aanvulling vormen wanneer digitale gegevens tekortschieten.
Voor nabestaanden kan het bijzonder ingrijpend zijn om pas achteraf van een overlijden te horen. Zij kunnen daardoor de mogelijkheid missen om afscheid te nemen of betrokken te zijn bij de uitvaart. Meer inzicht in de beperkingen van de bevolkingsregistratie en de verschillende gemeentelijke werkwijzen kan helpen om dit probleem beter te begrijpen.
Bron: RTL Nieuws – Uitvaarten soms onterecht eenzaam: broers en zussen onvindbaar.
Meer nieuws
18 okt68 bomen dreigen te verdwijnen op begraafplaats Kranenburg
18 oktNieuw medicijn verlengt leven bij alvleesklierkanker
17 oktMeisje (15) komt plotseling overeind in eigen doodskistGoed om te weten
Heb je een tip of aanvulling? Mail de redactie · Hoe wij bijwerken en corrigeren