Geen geld, geen graf?

Wat gebeurt er als de grafkosten van een overleden dierbare niet meer worden betaald? Voor nabestaanden kan het een pijnlijke vraag zijn, zeker wanneer de kosten oplopen of de financiële situatie verandert. Maar betekent een betalingsachterstand automatisch dat een graf verdwijnt? Nee. De gevolgen hangen af van de afspraken met de begraafplaats, het soort graf en de geldende regels.

Wanneer kunnen grafrechten vervallen?

Wie een graf huurt, betaalt doorgaans voor het gebruik van de plek gedurende een bepaalde periode. Bij een particulier graf worden deze rechten vaak voor een afgesproken termijn verleend en kunnen ze worden verlengd. Daarnaast kunnen er afzonderlijke kosten zijn voor onderhoud.

Lees ook: De laatste woorden die nabestaanden nooit vergeten

Wanneer een betaling uitblijft, kan de begraafplaats herinneringen en aanmaningen sturen. Of de grafrechten vervolgens mogen vervallen, hangt onder meer af van de voorwaarden die bij het grafrecht horen en het reglement van de begraafplaats. In sommige gemeentelijke verordeningen staat expliciet dat grafrechten kunnen vervallen wanneer niet op tijd wordt betaald, ook nadat een aanmaning is verstuurd. Dat is dus niet overal op dezelfde manier geregeld.

De Landelijke Organisatie van Begraafplaatsen legt uit dat er verschil bestaat tussen het niet verlengen van grafrechten en het niet betalen van kosten binnen een lopende termijn. In dat laatste geval moet de begraafplaats kunnen terugvallen op de toepasselijke afspraken en regels.

Wordt het graf dan meteen geruimd?

Nee, het vervallen van grafrechten betekent niet dat het graf direct wordt geruimd. De wettelijke grafrusttermijn speelt hierbij een belangrijke rol. In Nederland geldt als hoofdregel dat een graf niet mag worden geruimd voordat ten minste tien jaar zijn verstreken sinds de laatste begraving. Er kunnen uitzonderingen of aanvullende regels gelden.

Als de grafrechten rechtsgeldig zijn vervallen en aan de voorwaarden voor ruiming is voldaan, kan de begraafplaatshouder het graf uiteindelijk laten ruimen. Wat er met de grafsteen en andere grafbedekking gebeurt, is mede afhankelijk van de regels van de betreffende begraafplaats.

De gemeente Den Haag legt uit dat de stoffelijke resten na ruiming, wanneer de wettelijke voorwaarden zijn vervuld, opnieuw kunnen worden begraven op een daarvoor bestemd gedeelte van de begraafplaats. Ruiming betekent dus niet automatisch dat de stoffelijke resten zomaar verdwijnen.

Wat als je de kosten niet meer kunt betalen?

Wie moeite heeft om de grafkosten te betalen, doet er verstandig aan contact op te nemen met de administratie van de begraafplaats voordat de situatie verder oploopt. Soms is een betalingsregeling mogelijk. Ook kan het zinvol zijn om te vragen welke kosten precies openstaan en welke mogelijkheden er zijn om de financiële verplichtingen te beperken.

De Landelijke Organisatie van Begraafplaatsen noemt betalingsregelingen als mogelijke oplossing bij financiële problemen. In sommige situaties kan ook worden besproken of een ander type graf een optie is, al hangt dat af van de mogelijkheden en regels van de begraafplaats.

Wacht bij een betalingsachterstand dus niet af tot er een definitieve beslissing is genomen. Vraag schriftelijk welke gevolgen de achterstand kan hebben en welke termijn je krijgt om te reageren.

Wie is verantwoordelijk als de rechthebbende overlijdt?

Er kan ook een probleem ontstaan wanneer degene op wiens naam het graf staat zelf overlijdt. Nabestaanden denken niet altijd aan het overschrijven van de grafrechten. De regels daarvoor verschillen per begraafplaats en kunnen in de lokale verordening zijn vastgelegd.

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten wijst erop dat het belangrijk is de regels te controleren die gelden voor het betreffende graf. Wanneer grafrechten niet tijdig worden overgeschreven, kan dat gevolgen hebben voor het voortbestaan ervan.

Controleer altijd de regels van de begraafplaats

Er bestaat geen algemene regel dat ieder graf automatisch wordt geruimd zodra een betaling uitblijft. De voorwaarden, de eventuele betalingsachterstand, de resterende grafrusttermijn en de toepasselijke verordening bepalen welke stappen mogelijk zijn.

Wie een brief over achterstallige grafkosten of het vervallen van grafrechten ontvangt, doet er daarom goed aan die serieus te nemen en tijdig contact op te nemen met de begraafplaats. Zo wordt duidelijk welke mogelijkheden er nog zijn om het graf te behouden.

Bronnen

• Landelijke Organisatie van Begraafplaatsen – Wanbetalers

• Wet op de lijkbezorging – artikelen 28 en 31

• Vereniging van Nederlandse Gemeenten – Hoe om te gaan met verwaarloosde graven?

• Gemeente Den Haag – Grafrecht regelen

Meer nieuws

23 oktDodelijke pillen: politie zoekt nabestaanden22 oktDiefstal op kerkhof: zelfs graven zijn niet veilig21 oktUitvaart-Platform.nl is vernieuwd, én nu ook gratis als app!

Al het nieuws →

Goed om te weten

• Wat kost een uitvaart?
• Zoek een uitvaartondernemer in de bedrijvengids

Heb je een tip of aanvulling? Mail de redactie · Hoe wij bijwerken en corrigeren