Uitvaartrituelen op Aruba, Bonaire en Curaçao

In het kort

• Bij een religieuze uitvaart op de ABC-eilanden wordt de overledene meestal begraven. Niet-gelovigen kiezen vaker voor crematie.
• Het grootste deel van de bevolking is rooms-katholiek. Gebed speelt daarom een grote rol.
• Op Bonaire wordt dagenlang bij de overledene gebeden, op Curaçao houdt men vaak een novena: negen dagen gebed.
• Nabestaanden dragen vaak witte kleding. Op Curaçao combineren vrouwen dat vaak met een zwarte rok.
• Live muziek, samen zingen en na afloop een maaltijd horen er vaak bij.

De uitvaartrituelen op Aruba, Bonaire en Curaçao verschillen van die in Nederland. De gebruiken en ceremonies hebben een diepgewortelde betekenis en zijn een belangrijk onderdeel van de cultuur. We vertellen je hoe een uitvaart er op de ABC-eilanden uitziet.

Religieuze uitvaart

Allereerst is het goed om te weten dat er een verschil is tussen een religieuze en een niet-religieuze uitvaart. Bij een religieuze uitvaart wordt de overledene meestal begraven en niet gecremeerd. Veel gelovige Antillianen vinden het belangrijk dat het lichaam ongeschonden blijft voor de reis naar het hiernamaals. Niet-religieuze Antillianen zullen eerder een crematie overwegen.

Bij een religieuze uitvaart wordt de afscheidsdienst vanuit het geloof georganiseerd, met gebeden en rituelen die daarbij horen. Het grootste deel van de bevolking op de ABC-eilanden is rooms-katholiek.

Een ritueel op Aruba

Een uitvaart op de ABC-eilanden kan per eiland verschillen. Op Aruba maakt de familie van de overledene soms een kruis van bloemen en legt dat op de kist. Het kruis staat symbool voor de band tussen de overledene en God. Eten is een belangrijk onderdeel: na de uitvaart krijgen de nabestaanden een maaltijd, vaak met lokale gerechten.

Een ritueel op Bonaire

Op Bonaire bidt de familie twee of drie dagen lang voortdurend bij de overledene. Familieleden, vrienden en buren komen langs om steun te betuigen en mee te bidden. Op de dag van de begrafenis dragen de mannen witte overhemden en de vrouwen witte kleding, als teken van respect.

Een ritueel op Curaçao

Op Curaçao houden katholieke families vaak een novena. Dan wordt er negen dagen lang voor de overledene gebeden. Op de dag van de uitvaart dragen de mannen witte overhemden en de vrouwen witte kleding met een zwarte rok. Ook hier is er na de uitvaart vaak een maaltijd voor de nabestaanden.

Muziek

Muziek is belangrijk bij uitvaarten op de ABC-eilanden. Vaak spelen lokale muzikanten live traditionele muziek en zingen ze speciale rouwliederen. Veel nabestaanden zingen mee en er wordt ook gedanst. Dat geeft een heel bijzondere sfeer.

Meer rituelen

Er zijn nog meer gebruiken. Zo wordt de overledene meestal met de voeten vooruit in de rouwwagen vervoerd. In Nederland zijn daar geen regels voor. Een rouwwagen rijdt ook nooit achteruit. Dat heeft te maken met bijgeloof: men gelooft dat er dan binnenkort iemand anders overlijdt. Vaak rijdt de rouwwagen nog een rondje langs het huis van de overledene.

In de kist worden vaak persoonlijke spullen gelegd, soms ook kleine briefjes van nabestaanden. Na de begrafenis roken oudere mannen soms een sigaar, om boze geesten te verdrijven.

Bij een uitvaart op de ABC-eilanden staat steun aan de familie centraal. Er wordt veel gebeden, zeker bij gelovige families.

Veelgestelde vragen

Wat is een funeraria?

Op de ABC-eilanden zie je vaak het woord funeraria. Zo heet daar een uitvaartonderneming. Die regelt net als in Nederland het vervoer, de verzorging van de overledene en de dienst.

Welke kleding draag je bij een Antilliaanse begrafenis?

Vaak wit. Mannen dragen een wit overhemd, vrouwen witte kleding. Op Curaçao combineren vrouwen dat vaak met een zwarte rok. Twijfel je, vraag het dan aan de familie. Lees ook meer over kleding bij een uitvaart.

Kun je op Curaçao ook gecremeerd worden?

Ja. Op Curaçao zijn crematoria. Toch kiezen veel gelovige families nog voor een begrafenis.

Kun je iemand die in Nederland overlijdt op de eilanden laten begraven?

Ja, dat heet repatriëring. Een gespecialiseerde uitvaartondernemer regelt dan het vervoer en de papieren. Lees meer over repatriëring na overlijden of zoek een specialist in repatriëring.

Wil je in Nederland een uitvaart met Antilliaanse gebruiken? Kijk dan bij aanbieders van rituelen en tradities.