Home / Veelgestelde vragen / Erfrecht en testament
Veelgestelde vragen
Veelgestelde vragen over erfrecht en testament
Erfenis, testament, executeur, notaris en erfbelasting. 49 vragen met een kort, eerlijk antwoord.
Alle vragen over erfrecht en testament
Hoe achterhaal ik of er een testament is?
Wettelijk
Via een notaris kun je het Centraal Testamentenregister (CTR) raadplegen. Daarvoor heb je een akte van overlijden nodig. Het CTR geeft aan of er een testament is en bij welke notaris dit is opgesteld. De notaris kan daarna het testament opvragen. Als erfgenaam heb je recht op inzage.
Vind een notaris via onze bedrijvengids.
Hoe werkt de verdeling van een erfenis zonder testament?
Wettelijk
Zonder testament bepaalt de wet hoe de erfenis wordt verdeeld. Dit heet wettelijke erfopvolging. De eerste groep erfgenamen is de partner en de kinderen, zij erven gelijkelijk. Zijn er geen partner of kinderen, dan erven de ouders en broers en zussen. Zijn die er niet, dan de grootouders en neven en nichten.
Vind een erfrechtsspecialist via onze bedrijvengids.
Hoe verwerp ik een erfenis?
Wettelijk
Je kunt een erfenis verwerpen door een verklaring af te leggen bij de rechtbank. Je hebt daarvoor een akte van overlijden nodig. Als je een erfenis verwerpt, ben je geen erfgenaam meer en heb je ook geen schulden te betalen. Verwerping is verstandig als de schulden groter zijn dan de bezittingen.
Wat is de erfbelasting vrijstelling in 2025?
Financieel
In 2025 gelden de volgende vrijstellingen voor erfbelasting: partners zijn vrijgesteld tot 795.000 euro, kinderen tot 22.918 euro, kleinkinderen tot 22.918 euro en andere erfgenamen tot 2.658 euro. Boven de vrijstellingsbedragen betaal je 10 of 20 procent bij partners en kinderen en 30 of 40 procent bij overige erfgenamen, afhankelijk van het erfdeel.
Zie ook de woordenlijst: Erfbelasting.
Hoelang heb ik om erfbelasting aan te geven?
Wettelijk
Aangifte erfbelasting moet binnen 8 maanden na het overlijden worden ingediend bij de Belastingdienst. Als je meer tijd nodig hebt, kun je uitstel aanvragen. De Belastingdienst stuurt in de meeste gevallen zelf een aangifteformulier toe. Het is verstandig om een notaris of belastingadviseur in te schakelen, zeker bij een grotere of complexe nalatenschap.
Wat is het verschil tussen een testament en een codicil?
Wettelijk
Een testament is een officieel juridisch document opgesteld bij een notaris. Daarin leg je vast hoe je erfenis wordt verdeeld en wie de uitvaart regelt. Een codicil is een volledig handgeschreven, gedateerd en ondertekend document zonder notaris. In een codicil kun je persoonlijke wensen vastleggen zoals uitvaartwensen, kleding en muziekkeuze.
Zie ook de woordenlijst: Testament en codicil.
Wat doet een notaris bij een overlijden?
Wettelijk
Een notaris helpt bij het afwikkelen van de nalatenschap. Hij stelt de verklaring van erfrecht op, die aantoont wie de erfgenamen zijn. De notaris controleert het Centraal Testamentenregister, leest het testament voor, adviseert over de verdeling en regelt de overdracht van onroerend goed.
Vind een notaris via onze bedrijvengids.
Wat is familiemediation bij een erfenis?
Wettelijk
Familiemediation is een vorm van bemiddeling waarbij een neutrale mediator een familie helpt om conflicten rondom een erfenis of uitvaart op te lossen. Dit is minder confronterend en goedkoper dan een juridische procedure. Een mediator helpt bij communicatie, het vinden van een eerlijke verdeling en het herstel van de familierelaties.
Vind een familiemediator via onze bedrijvengids.
Wat is een levenstestament?
Wettelijk
Een levenstestament is een document opgesteld bij een notaris waarin je vastlegt wie beslissingen mag nemen over je financiën en medische zorg als je dat zelf niet meer kunt door ziekte of een ongeluk. Het verschilt van een gewoon testament dat pas na overlijden geldig is.
Zie ook de woordenlijst: Levenstestament.
Wat is de legitieme portie?
Wettelijk
De legitieme portie is het wettelijk gegarandeerde minimumaandeel van kinderen in de nalatenschap, ongeacht wat er in het testament staat. Kinderen kunnen niet volledig worden onterfd. De legitieme portie bedraagt de helft van het wettelijke erfaandeel. Kleinkinderen zijn in beginsel geen legitimaris. Zij worden dat wel door plaatsvervulling: is hun eigen ouder vóór de erflater overleden, onwaardig, onterfd of verwerpt die de nalatenschap, dan treden de kleinkinderen in diens plaats en hebben zij wel recht op de legitieme portie (Boek 4 Burgerlijk Wetboek, artikel 63 lid 2 in verbinding met artikel 12).
Zie ook de woordenlijst: Legitieme portie.
Wat is een uitvaartcodicil en waarom is het handig?
Wettelijk
Een uitvaartcodicil is een volledig handgeschreven, gedateerd en ondertekend document met specifieke wensen voor de uitvaart. Het is geldig zonder notaris. Je kunt hierin vastleggen: begraven of cremeren, gewenste muziek, kleding, bloemen, asbestemming en wie de uitvaart mag regelen. Bewaar het op een bekende plek en vertel nabestaanden waar het ligt.
Zie ook de woordenlijst: Uitvaartcodicil.
Wat is boedelruiming na overlijden?
Praktisch
Boedelruiming is het professioneel leegmaken van de woning van de overledene. Specialisten sorteren de inboedel, brengen waardevolle spullen in kaart, organiseren donaties en zorgen voor afvoer van de rest. Een uitvaartondernemer of specialist kan u hierbij verder begeleiden en de juiste keuze helpen maken.
Vind boedelruimers via onze bedrijvengids.
Wanneer mag ik beginnen met de boedelruiming?
Wettelijk
Wacht tot de erfenis formeel is aanvaard of verworpen voor je begint. Eerder beginnen kan worden gezien als stilzwijgende aanvaarding van de erfenis inclusief eventuele schulden. Een uitvaartondernemer of specialist kan u hierbij verder begeleiden en de juiste keuze helpen maken.
Vind een erfrechtsspecialist via onze bedrijvengids.
Wat kost een professionele boedelruiming?
Financieel
Een gemiddelde eengezinswoning kost tussen 800 en 2.500 euro. Sommige boedelruimers rekenen niets als er voldoende verkoopbare spullen bij zijn. Vraag altijd meerdere offertes aan. Een uitvaartondernemer of specialist kan u hierbij verder begeleiden en de juiste keuze helpen maken.
Vergelijk boedelruimers via onze bedrijvengids.
Hoe weet ik of er waardevolle spullen in de woning zijn?
Praktisch
Schakel een taxateur in voor de boedelruiming. Een taxateur beoordeelt sieraden, kunstwerken, antiek en andere mogelijk waardevolle objecten. Dit voorkomt dat waardevolle spullen per ongeluk worden weggegooid. Een uitvaartondernemer of specialist kan u hierbij verder begeleiden en de juiste keuze helpen maken.
Hoe regel ik de toegang tot de woning voor de boedelruimer?
Praktisch
Erfgenamen zijn als wettelijke rechthebbenden bevoegd toegang te geven. Je hebt de sleutels nodig en eventueel een verklaring van erfrecht. Als de woning gehuurd is kan de verhuurder betrokken zijn. Een uitvaartondernemer of specialist kan u hierbij verder begeleiden en de juiste keuze helpen maken.
Kan ik spullen laten veilen na een overlijden?
Praktisch
Ja, een veiling is een goede manier om waardevolle spullen te gelde te maken. Er zijn gespecialiseerde veilinghuizen voor nalatenschap-objecten. De opbrengst gaat naar de erfgenamen na aftrek van de veilingkosten. Een uitvaartondernemer of specialist kan u hierbij verder begeleiden en de juiste keuze helpen maken.
Hoe lever ik een woning op na de boedelruiming?
Praktisch
Na de boedelruiming is de woning leeg en schoon. Maak foto's voor de administratie. Lever de sleutels in bij de verhuurder of makelaar en zorg dat alle nutsvoorzieningen worden overgezet of afgesloten. Neem bij twijfel contact op met een specialist.
Wat is de eerste stap bij het afwikkelen van een erfenis?
Wettelijk
De eerste stap is via een notaris het Centraal Testamentenregister raadplegen om te controleren of er een testament is. Vervolgens stelt de notaris een verklaring van erfrecht op waarmee je bankrekeningen kunt deblokkeren. Neem bij twijfel contact op met een specialist.
Vind een erfrechtsspecialist via onze bedrijvengids.
Wat is beneficiaire aanvaarding?
Wettelijk
Beneficiaire aanvaarding betekent dat je de erfenis aanvaardt maar alleen aansprakelijk bent voor schulden tot de hoogte van de erfenis. Dit is verstandig als je niet zeker weet of de schulden groter zijn dan de bezittingen. Neem bij twijfel contact op met een specialist.
Zie ook de woordenlijst: Beneficiaire aanvaarding.
Kan een erfenis worden aangevochten?
Wettelijk
Ja, als er sprake was van wilsonbekwaamheid, als iemand onder druk is gezet, als het testament niet aan de eisen voldoet of als kinderen niet hun legitieme portie ontvangen. Een uitvaartondernemer of specialist kan u hierbij verder begeleiden en de juiste keuze helpen maken.
Vind een erfrechtsadvocaat via onze bedrijvengids.
Hoe lang duurt het afwikkelen van een erfenis?
Praktisch
Een eenvoudige nalatenschap kan binnen 3 tot 6 maanden worden afgewikkeld. Een complexe nalatenschap met onroerend goed of conflicten kan jaren duren. De aangifte erfbelasting moet binnen 8 maanden worden ingediend. Een uitvaartondernemer of specialist kan u hierbij verder begeleiden en de juiste keuze helpen maken.
Wat zijn de erfbelasting vrijstellingen in 2025?
Financieel
Partners zijn vrijgesteld tot 795.000 euro, kinderen tot 22.918 euro, kleinkinderen tot 22.918 euro en overige erfgenamen tot 2.658 euro. Boven de vrijstellingsbedragen betaal je 10 tot 40 procent erfbelasting. Een uitvaartondernemer of specialist kan u hierbij verder begeleiden en de juiste keuze helpen maken.
Hoe verloopt de verdeling bij meerdere erfgenamen?
Wettelijk
Bij meerdere erfgenamen moet de nalatenschap worden verdeeld in onderling overleg waarbij de notaris de verdeling vastlegt. Als erfgenamen het niet eens worden kan de rechter worden ingeschakeld. Een uitvaartondernemer of specialist kan u hierbij verder begeleiden en de juiste keuze helpen maken.
Vind een familiemediator via onze bedrijvengids.
Wat is een verklaring van erfrecht?
Wettelijk
Een verklaring van erfrecht is een notarieel document dat officieel vaststelt wie de erfgenamen zijn. Banken en overheidsinstanties vragen dit document om zaken te kunnen regelen. Het kost doorgaans 200 tot 400 euro. Neem bij twijfel contact op met een specialist.
Wanneer is familiemediation zinvol?
Praktisch
Familiemediation is zinvol bij conflicten over de verdeling van de erfenis, ruzie over de uitvaart, verstoorde verhoudingen tussen erfgenamen of onduidelijkheid over de wensen van de overledene. Een uitvaartondernemer of specialist kan u hierbij verder begeleiden en de juiste keuze helpen maken.
Vind een familiemediator via onze bedrijvengids.
Hoe werkt familiemediation?
Praktisch
Een familiemediator is een neutrale derde die gesprekken begeleidt. De mediator luistert naar alle partijen en helpt oplossingen te vinden. Mediation is vrijwillig en vertrouwelijk. Het resultaat wordt vastgelegd in een bindende overeenkomst. Neem bij twijfel contact op met een specialist.
Wat kost familiemediation?
Financieel
Mediators rekenen gemiddeld 100 tot 200 euro per uur. Een eenvoudige erfeniskwestie is soms al in 3 tot 5 sessies opgelost. Vergelijk dit met een gerechtelijke procedure die al snel tienduizenden euro's kan kosten. Neem bij twijfel contact op met een specialist.
Vind een familiemediator via onze bedrijvengids.
Is mediation bindend?
Wettelijk
Mediation zelf is niet bindend maar de overeenkomst die voortvloeit uit een succesvolle mediation kan juridisch afdwingbaar worden gemaakt. Als mediation mislukt staat de weg naar de rechter nog open. Een uitvaartondernemer of specialist kan u hierbij verder begeleiden en de juiste keuze helpen maken.
Welke onderwerpen kan familiemediation oplossen?
Praktisch
Familiemediation helpt bij: ruzie over de erfenis, conflict over wie de uitvaart regelt, meningsverschillen over de woning, discussie over persoonlijke bezittingen en communicatieproblemen tussen erfgenamen. Een uitvaartondernemer of specialist kan u hierbij verder begeleiden en de juiste keuze helpen maken.
Hoe vind ik een goede familiemediator?
Praktisch
Zoek een mediator aangesloten bij het Mediatorsfederatie Nederland (MfN). Controleer ervaring met erfenis en familierechtelijke kwesties. Vraag naar de werkwijze en tarieven voor je een keuze maakt. Een uitvaartondernemer of specialist kan u hierbij verder begeleiden en de juiste keuze helpen maken.
Vind gecertificeerde familiemediators via onze bedrijvengids.
Kan mediation ook worden ingezet vóór de uitvaart?
Praktisch
Ja, als er al voor het overlijden spanning is in de familie kan een mediator preventief worden ingezet. Preventieve mediation is nog effectiever dan mediation achteraf omdat de emoties dan nog minder hoog oplopen. Neem bij twijfel contact op met een specialist.
Moet ik de woning taxeren voor de erfbelasting?
Financieel
Ja, als een woning onderdeel is van de nalatenschap moet de waarde worden vastgesteld. Dit kan via de WOZ-waarde van de gemeente of via een onafhankelijke taxatie door een erkende taxateur. Een uitvaartondernemer of specialist kan u hierbij verder begeleiden en de juiste keuze helpen maken.
Vind makelaars en taxateurs via onze bedrijvengids.
Wat is een nalatenschap?
Praktisch
Een nalatenschap is alles wat een overledene achterlaat: bezittingen zoals geld, sieraden, onroerend goed en voertuigen, maar ook schulden. Erfgenamen erven beide tenzij zij de erfenis verwerpen. Een uitvaartondernemer of specialist kan u hierbij verder begeleiden en de juiste keuze helpen maken.
Vind een nalatenschap specialist via onze bedrijvengids.
Hoe lang duurt het afwikkelen van een nalatenschap?
Wettelijk
Een eenvoudige nalatenschap kan binnen 3 tot 6 maanden worden afgewikkeld. Een complexe nalatenschap kan jaren duren. De aangifte erfbelasting moet binnen 8 maanden na overlijden worden ingediend. Een uitvaartondernemer of specialist kan u hierbij verder begeleiden en de juiste keuze helpen maken.
Wat is een executeur testamentaire?
Wettelijk
Een executeur testamentaire is de persoon die in het testament is aangewezen om de nalatenschap te beheren en af te wikkelen. De executeur regelt de uitvaart, betaalt de schulden en verdeelt de erfenis. Neem bij twijfel contact op met een specialist.
Wat als de schulden groter zijn dan de erfenis?
Wettelijk
Als de schulden groter zijn dan de bezittingen ben je als erfgenaam niet verplicht schulden uit eigen zak te betalen als je de erfenis verwerpt of beneficiair aanvaardt. Een uitvaartondernemer of specialist kan u hierbij verder begeleiden en de juiste keuze helpen maken.
Hoe werkt de verdeling bij kinderen en een partner?
Wettelijk
Bij overlijden met een partner en kinderen wordt de nalatenschap gelijkelijk verdeeld. De partner heeft het recht in de woning te blijven wonen. Kinderen krijgen hun erfdeel pas bij overlijden van de langstlevende partner. Neem bij twijfel contact op met een specialist.
Wat is een boedelbeschrijving?
Wettelijk
Een boedelbeschrijving is een officiële opsomming van alle bezittingen en schulden op de dag van overlijden. Bij beneficiaire aanvaarding is een boedelbeschrijving verplicht. De notaris stelt deze op. Een uitvaartondernemer of specialist kan u hierbij verder begeleiden en de juiste keuze helpen maken.
Zie ook de woordenlijst: Boedelbeschrijving.
Wat zijn de kosten van een notaris bij een erfenis?
Financieel
Een verklaring van erfrecht kost gemiddeld 200 tot 400 euro. Volledige begeleiding bij de afwikkeling van een nalatenschap kost gemiddeld 1.000 tot 3.000 euro of meer bij een complexe nalatenschap. Een uitvaartondernemer of specialist kan u hierbij verder begeleiden en de juiste keuze helpen maken.
Vind een notaris voor nalatenschappen via onze bedrijvengids.
Wat zijn de erfbelasting vrijstellingen in 2026?
Financieel
In 2026 gelden de volgende vrijstellingen voor erfbelasting: partners zijn vrijgesteld tot 795.156 euro, kinderen en kleinkinderen tot 22.918 euro en overige erfgenamen tot 2.658 euro. Boven de vrijstellingsbedragen betaal je 10 tot 40 procent erfbelasting afhankelijk van de relatie tot de overledene.
Wat is een digitale nalatenschap?
Praktisch
Een digitale nalatenschap is alles wat iemand digitaal achterlaat na overlijden: sociale media accounts, e-mailadressen, online bankrekeningen, crypto-valuta, abonnementen op streamingdiensten, domeinnamen, online winkels, digitale foto-albums en meer. Steeds meer mensen hebben een omvangrijke digitale aanwezigheid die bij overlijden geregeld moet worden. Een goede voorbereiding is essentieel.
Hoe regel ik de digitale nalatenschap voor mijn nabestaanden?
Praktisch
Leg een overzicht aan van alle digitale accounts met gebruikersnamen en wachtwoorden in een beveiligde kluis of in The Perfect Goodbye van Uitvaart-Platform.nl. Geef een vertrouwde persoon toegang. Gebruik een wachtwoordmanager zoals 1Password of Bitwarden en geef nabestaanden toegang tot de mastercode. Leg ook vast wat er met elk account moet gebeuren na overlijden.
Gebruik The Perfect Goodbye om je digitale nalatenschap vast te leggen via onze webwinkel.
Wat is crypto-valuta als onderdeel van de nalatenschap?
Financieel
Crypto-valuta zoals Bitcoin, Ethereum en andere digitale munten zijn onderdeel van de nalatenschap. Ze kunnen alleen worden benaderd met de private key of seed phrase. Als nabestaanden deze niet hebben zijn de crypto-valuta permanent verloren. Leg de toegangsgegevens tot je crypto-wallet veilig vast voor je nabestaanden.
Leg je crypto-gegevens veilig vast met The Perfect Goodbye via onze webwinkel.
Wat is een digitaal testament?
Wettelijk
Een digitaal testament is een document waarin je vastlegt wat er met je digitale accounts en bezittingen moet gebeuren na overlijden. Het is geen juridisch bindend document zoals een notarieel testament maar een praktische leidraad voor nabestaanden. Je kunt het opnemen in je uitvaartcodicil of vastleggen in The Perfect Goodbye.
Wat zijn de voordelen van een uitvaartcodicil?
Praktisch
Een uitvaartcodicil is gratis, hoeft niet bij een notaris te worden opgemaakt en is direct geldig. Je kunt hierin vastleggen: begraven of cremeren, gewenste muziek, kleding, asbestemming, wie de uitvaart mag regelen en persoonlijke wensen voor de plechtigheid. Het is een laagdrempelige manier om je wensen vast te leggen.
Wat is een wilsverklaring?
Wettelijk
Een wilsverklaring is een document waarin je vastlegt welke medische behandelingen je wel of niet wilt als je niet meer in staat bent dit zelf te beslissen. Bekende wilsverklaringen zijn een behandelverbod (niet reanimeren), een euthanasieverklaring en een donorcodicil. Een wilsverklaring is juridisch bindend als die correct is opgesteld.
Leg je wilsverklaring vast in The Perfect Goodbye via onze webwinkel.
Wat is een donorcodicil?
Wettelijk
Een donorcodicil is een document waarin je vastlegt dat je na overlijden organen, weefsels of het hele lichaam ter beschikking stelt voor donatie of wetenschap. In Nederland is er een donorregister bij de overheid. Je kunt je wens ook in The Perfect Goodbye vastleggen.
Wat is het belang van een levenstestament op oudere leeftijd?
Wettelijk
Een levenstestament is op oudere leeftijd bijzonder belangrijk. Als je door dementie, een beroerte of ander hersenletsel niet meer zelf beslissingen kunt nemen heeft een gevolmachtigde uit jouw levenstestament de bevoegdheid dat voor jou te doen. Zonder levenstestament moeten naasten een moeizame procedure volgen bij de rechtbank om een bewindvoerder aangesteld te krijgen.
Vind een notaris via onze bedrijvengids.
Verder kijken
Andere onderwerpen
Staat je vraag er niet bij?
Vraag het het Vlinderkompas, of stel je vraag aan onze redactie.
Geen vraag gevonden op deze pagina. Zoek in alle vragen.