Home / Woordenlijst / Legitieme portie
Kennisbank
Legitieme portie
Minimaal erfdeel waar kinderen altijd recht op hebben
Erfrecht
De legitieme portie is het minimale deel van de erfenis waar kinderen recht op hebben, ook als ze in het testament zijn onterfd. Een ouder kan een kind dus wel onterven, maar het kind kan dan alsnog een deel opeisen. In de praktijk gaat het om de helft van wat het kind zou hebben gekregen als er geen testament was.
Belangrijk om te weten: de legitieme portie is een geldvordering. Je krijgt dus geen spullen of een deel van het huis, maar je hebt recht op een bedrag in geld. Je moet er ook zelf actief om vragen. Dat moet binnen een bepaalde termijn. Doe je niets, dan vervalt je recht.
Er zijn situaties waarin je je deel niet meteen kunt opeisen. Als er een langstlevende partner is, kan het zijn dat je pas na het overlijden van die partner geld krijgt. De regels zijn ingewikkeld en hangen af van het testament en de gezinssituatie. Een notaris kan precies uitleggen wat er voor jou geldt.
Hoe gaat dat in de praktijk?
Stel: je vader heeft in zijn testament bepaald dat alles naar je broer gaat. Je had al jaren weinig contact. Na zijn overlijden lees je het testament en voel je je gekwetst. Je besluit je legitieme portie op te eisen.
Je stuurt een brief aan de executeur en je broer waarin je laat weten dat je aanspraak maakt op je legitieme portie. De notaris berekent hoeveel dat is, op basis van wat er na aftrek van schulden overblijft. Je ontvangt het bedrag in geld. Het huis en de inboedel blijven bij je broer.
Waar moet je op letten?
- Je moet de legitieme portie zelf opeisen. Het gebeurt niet automatisch.
- Let op de termijn. Wacht niet te lang en vraag een notaris welke termijn in jouw situatie geldt.
- Leg je verzoek schriftelijk vast, zodat je later kunt aantonen dat je het op tijd hebt gedaan.
- Bij de berekening tellen soms ook schenkingen mee die de overledene eerder heeft gedaan.
- Een legitieme portie opeisen kan de verhoudingen in de familie raken. Bespreek het eerst met mensen die je vertrouwt.
Veelgestelde vraag
Kan een ouder een kind helemaal onterven?
In een testament kan een ouder een kind onterven. Het kind is dan geen erfgenaam meer. Toch houdt het kind in Nederland het recht op de legitieme portie, als het daar zelf om vraagt. Volledig uitsluiten is dus meestal niet mogelijk. Hoe de portie wordt berekend en wanneer je die kunt opeisen, hangt af van de situatie. Een notaris geeft je de actuele regels en rekent het voor je door.
In het kort
Hoogte
Helft van het wettelijke erfdeel
Opeisen
Actief claimen noodzakelijk, vervalt na 5 jaar
Onterving
Onterving sluit legitieme portie niet uit