Home / Woordenlijst / Erfopvolging
Kennisbank
Erfopvolging
Wettelijke regels voor de verdeling van de nalatenschap
Erfrecht
Erfopvolging gaat over de vraag wie erft als iemand overlijdt. Heeft de overledene geen testament gemaakt, dan bepaalt de wet wie de erfgenamen zijn. Dat heet het wettelijk erfrecht. Zonder testament wijst de wet de erfgenamen aan, in een vaste volgorde van groepen familieleden.
De wet kent vier groepen. De eerste groep is de echtgenoot of geregistreerd partner samen met de kinderen. Is een kind al overleden, dan komen de kleinkinderen op zijn plaats. Is er niemand in groep 1, dan gaat het naar groep 2: de ouders, broers en zussen. Daarna volgen groep 3, de grootouders en hun afstammelingen, en groep 4, de overgrootouders en hun afstammelingen. Een groep erft alleen als er niemand is in een eerdere groep. Is er helemaal geen erfgenaam, dan gaat de nalatenschap naar de Staat.
Bij een partner met kinderen geldt de wettelijke verdeling. De partner krijgt dan in principe alle bezittingen en schulden. De kinderen krijgen een vordering op de partner ter grootte van hun erfdeel. Die vordering is meestal pas opeisbaar als de partner overlijdt. Met een testament kun je van deze regels afwijken.
Hoe gaat dat in de praktijk?
Stel: je vader overlijdt. Hij was getrouwd met je moeder en had twee kinderen: jij en je broer. Er is geen testament. Je moeder, jij en je broer zijn dan samen erfgenaam, ieder voor een gelijk deel. Door de wettelijke verdeling blijft je moeder wel in het huis wonen en beheert zij het geld. Jij en je broer hebben een vordering, die pas wordt uitbetaald als ook je moeder overlijdt.
Was je vader niet getrouwd en had hij ook geen geregistreerd partnerschap, dan erft zijn partner zonder testament niets. Dat verrast veel mensen.
Waar moet je op letten?
- Samenwonende partners zonder huwelijk of partnerschap erven niet vanzelf. Een testament is dan belangrijk.
- Stiefkinderen erven niet volgens de wet, tenzij er een testament is.
- Als erfgenaam kun je kiezen: aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen. Dat doet ertoe bij schulden.
- Laat via de notaris controleren of er toch een testament is.
- De regels zijn ingewikkeld. Een notaris legt uit wat in jouw situatie geldt.
Veelgestelde vraag
Hoe weet ik of er een testament is?
Alle testamenten die via een notaris zijn gemaakt, staan in het Centraal Testamentenregister. Een notaris kan dit register voor je raadplegen. Je kunt het ook zelf opvragen, met een akte van overlijden. Staat er niets in het register, dan geldt in principe het wettelijk erfrecht. Een handgeschreven codicil staat er niet in, dus kijk ook thuis tussen de papieren. Voor de precieze gevolgen in jouw situatie kun je terecht bij een notaris.
In het kort
Groep 1
Echtgenoot en kinderen: erven gelijkelijk
Groep 2
Ouders, broers en zussen
Testament
Kan wettelijke erfopvolging opzijzetten