Naar de inhoud

Home / Woordenlijst / Humanistische uitvaart

Kennisbank

Humanistische uitvaart

Komt terug op 1 onderwerp

Niet-religieuze uitvaart gebaseerd op humanistische waarden

Ceremonie

Een humanistische uitvaart is een afscheid zonder religieuze elementen, waarin het leven en de waarden van de overledene centraal staan. Er wordt niet gebeden en er wordt niet verwezen naar een god of hiernamaals. In plaats daarvan gaat het over wie iemand was, wat hij of zij belangrijk vond en wat er achterblijft in de mensen om hem of haar heen.

Bij zo'n uitvaart is er vaak een humanistisch raadspersoon, uitvaartspreker of ceremoniemeester die de dienst leidt. Die voert van tevoren gesprekken met de familie en schrijft een persoonlijke toespraak. De vorm is vrij: verhalen, muziek, gedichten, stilte en eigen rituelen, zoals een bloem op de kist of het aansteken van een kaars.

Een humanistische uitvaart kan zowel bij een begrafenis als bij een crematie. Ze past bij mensen die niet gelovig zijn, maar toch een waardig en betekenisvol afscheid willen. Ook families met verschillende achtergronden kiezen er soms voor, omdat iedereen zich erin kan herkennen.

Hoe gaat dat in de praktijk?

Stel: je vader was zijn hele leven niet gelovig, maar wel betrokken bij zijn buurt en bij natuurbehoud. De uitvaartondernemer brengt je in contact met een spreker die humanistische uitvaarten begeleidt. Zij komt bij jullie thuis en vraagt door: waar werd hij blij van, waar maakte hij zich boos over, wat leerde hij jullie?

In de aula vertelt ze zijn levensverhaal. Een buurman leest een stuk voor, de kleinkinderen strooien zaadjes van wilde bloemen in een schaal. Aan het eind klinkt zijn lievelingsplaat. Iedereen gaat naar huis met een zakje zaad om te planten.

Waar moet je op letten?

  • Vraag de uitvaartondernemer naar sprekers of raadspersonen die humanistische uitvaarten begeleiden.
  • Plan op tijd een gesprek met de spreker, zodat er ruimte is voor een echt persoonlijk verhaal.
  • De kosten voor begeleiding verschillen per spreker en organisatie. Vraag vooraf wat er in de prijs zit.
  • Leg je eigen wensen vast als je zelf een niet-religieus afscheid wilt, zodat je naasten weten wat je bedoelt.

Veelgestelde vraag

Mag er bij een humanistische uitvaart toch een gebed of religieus lied zijn?

Dat kan, als de familie het wil. Soms zijn er naasten voor wie geloof wel belangrijk is. Een goede spreker zoekt dan samen met jullie naar een vorm waarin iedereen zich thuis voelt, bijvoorbeeld een moment van stilte waarin ieder op eigen wijze kan bidden of gedenken.

In het kort

Begeleider

Humanistisch raadspersoon of gespreksleider

Kenmerken

Geen religieuze elementen, volledig persoonlijk

Kosten

Verschilt per aanbieder en regio; vraag altijd een offerte

Zie ook

Waar dit begrip terugkomt