Home / Woordenlijst / Joodse uitvaart
Kennisbank
Joodse uitvaart
Uitvaart volgens de joodse wet en tradities
Religie
Een joodse uitvaart is een afscheid volgens de joodse wet en traditie, waarin eenvoud en respect voor het lichaam centraal staan. Iedereen is gelijk in de dood. Daarom is de kist meestal eenvoudig en wordt de overledene gekleed in een wit doodskleed. Begraven is het uitgangspunt. Crematie past niet bij de traditionele joodse wet.
De traditie vraagt om een snelle begrafenis. In Nederland mag een begrafenis normaal niet eerder plaatsvinden dan 36 uur na het overlijden, maar de gemeente kan toestemming geven om eerder te begraven. Voor de begrafenis verzorgt de Chevra Kadisja, de joodse begrafenisvereniging, de rituele wassing van het lichaam. Een graf is in de joodse traditie voor altijd. Daarom wordt vaak begraven op een joodse begraafplaats.
Na de begrafenis volgt een rouwperiode met vaste fasen. De eerste week heet sjiwe. Familie blijft dan thuis en ontvangt bezoek. Daarna volgt een periode van dertig dagen, en voor ouders wordt een heel jaar gerouwd. De grafsteen wordt meestal pas na enige tijd geplaatst.
Hoe gaat dat in de praktijk?
Stel: je grootmoeder, die lid was van een joodse gemeente, overlijdt in het ziekenhuis. De familie belt meteen de joodse gemeente. Die schakelt de Chevra Kadisja in en neemt contact op met de gemeente over het verlof en de datum.
De begrafenis is snel en sober. Familieleden scheuren een klein stukje van hun kleding, als teken van rouw. Na de dienst helpen de aanwezigen het graf te dichten. Daarna begint thuis de sjiwe. Vrienden komen langs met eten en een woord van troost.
Waar moet je op letten?
- Neem zo snel mogelijk contact op met de joodse gemeente of de Chevra Kadisja. Zij kennen de gebruiken en de praktische weg.
- Tradities verschillen tussen orthodoxe, liberale en andere stromingen. Volg wat bij de overledene en familie past.
- Bloemen zijn bij een joodse begrafenis meestal niet gebruikelijk. Bezoekers leggen vaak een steentje op het graf.
- Bespreek een vervroegde begrafenis met de gemeente. Die beslist over toestemming.
Veelgestelde vraag
Kan ik als niet-joodse gast een joodse begrafenis bijwonen?
Ja, dat kan meestal. Mannen dragen vaak een hoofddeksel, zoals een keppel. Die ligt soms bij de ingang klaar. Kleed je sober en ingetogen. Neem geen bloemen mee, tenzij de familie daar zelf om vraagt. Tijdens de sjiwe kun je de familie thuis bezoeken. Je hoeft niet veel te zeggen. Er zijn en luisteren is vaak al genoeg. Twijfel je, vraag dan de familie of de joodse gemeente.
In het kort
Chevra Kadisja
Joodse begrafenisbroederschap verzorgt de rituele wassing
Rouwfasen
Sjiewe (7 dagen), Sjeloschim (30 dagen), Rouwjaar
Grafmonument
Steen wordt doorgaans na een jaar geplaatst