
Een bedrijf erven: wat betekent dat voor de nabestaanden?
Erf je naast spaargeld en een woning ook een onderneming? Lees wat er komt kijken bij bedrijfsopvolging, erfbelasting en mogelijke belastingvoordelen.
Een erfenis bestaat lang niet altijd alleen uit een woning, spaargeld en persoonlijke bezittingen. Soms blijkt dat de overledene ook eigenaar was van een onderneming of aandelen had in een bv. Dat kan de afwikkeling van een nalatenschap behoorlijk ingewikkeld maken. Want wat gebeurt er met het bedrijf? Kunnen de erfgenamen het voortzetten, moet het worden verkocht en hoeveel belasting komt daarbij kijken?
Voor nabestaanden is het belangrijk om niet overhaast beslissingen te nemen. Een onderneming erven is namelijk iets anders dan een geldbedrag of een woning erven. Er kunnen verschillende belastingregels gelden en de keuzes die erfgenamen maken, kunnen grote financiële gevolgen hebben.
Lees ook: Vrijspraak na paranormaal onderzoek bij kindergraven
Wat gebeurt er met een onderneming na een overlijden?
Wat er met een bedrijf gebeurt, hangt onder meer af van de rechtsvorm en de afspraken die de ondernemer tijdens zijn leven heeft gemaakt. Was de overledene eigenaar van een eenmanszaak, vennoot in een vof of aandeelhouder van een bv? Die verschillen zijn belangrijk voor de manier waarop de onderneming in de nalatenschap terechtkomt.

Bij een bv erven nabestaanden bijvoorbeeld aandelen. De onderneming zelf blijft bestaan, maar de eigendom van de aandelen gaat over naar de erfgenamen. Bij een eenmanszaak kan de situatie ingewikkelder zijn, omdat de onderneming juridisch niet losstaat van de ondernemer.
Ook een testament, huwelijkse voorwaarden, een vennootschapsovereenkomst of afspraken tussen aandeelhouders kunnen invloed hebben op de afwikkeling. Soms is al vastgelegd wie het bedrijf mag overnemen of wat er met de aandelen moet gebeuren.
Wie neemt het bedrijf over?
Een belangrijke vraag is of iemand binnen de familie het bedrijf wil en kan voortzetten. Misschien werkt een zoon of dochter al jaren in de onderneming. Maar het kan ook zijn dat geen van de erfgenamen ondernemer wil worden.
Als meerdere kinderen erven, kan bovendien een lastige verdeling ontstaan. De ene erfgenaam wil het bedrijf voortzetten, terwijl de anderen liever hun erfdeel in geld ontvangen. Dat vraagt om een goede waardering van de onderneming en duidelijke afspraken over de verdeling.
Een bedrijf kan niet zomaar worden verdeeld zoals een bankrekening. De waarde van de aandelen of onderneming moet worden vastgesteld. Daarbij spelen onder meer de bezittingen, schulden, winstverwachtingen en de financiële positie van het bedrijf een rol.
Hoe zit het met de erfbelasting?
Een onderneming of de aandelen daarin maken deel uit van de nalatenschap. De waarde kan daardoor meetellen bij de berekening van de erfbelasting. Bij een onderneming met een hoge waarde kan dat tot een aanzienlijke belastingaanslag leiden.
Dat kan een probleem opleveren wanneer het vermogen vooral in het bedrijf zit. Een onderneming kan op papier miljoenen waard zijn, terwijl er niet voldoende geld beschikbaar is om de erfbelasting te betalen. Als erfgenamen daarvoor geld uit het bedrijf moeten halen of bezittingen moeten verkopen, kan dat de bedrijfsvoering onder druk zetten.
Voor bepaalde ondernemingen bestaat daarom de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR). Deze regeling kan ervoor zorgen dat erfgenamen onder voorwaarden een groot deel van de waarde van het ondernemingsvermogen vrijgesteld krijgen van erfbelasting.
De bedrijfsopvolgingsregeling (BOR): wanneer geldt die?
De BOR is bedoeld om te voorkomen dat een onderneming door de belastingheffing in financiële problemen komt wanneer deze wordt overgedragen aan een volgende generatie. De regeling geldt niet automatisch voor iedere onderneming die wordt geërfd.
Het moet in beginsel gaan om een actieve onderneming. Vermogen dat alleen wordt aangehouden als belegging, valt niet zomaar onder de regeling. Ook gelden voorwaarden voor de periode waarin de overledene eigenaar was en voor de erfgenaam die het bedrijf overneemt.
Bij een erfenis moet de vorige eigenaar in beginsel minimaal één jaar eigenaar zijn geweest. Voor de erfgenaam geldt geen minimumleeftijd. Wie de onderneming erft en gebruikmaakt van de BOR, moet de onderneming bovendien aan de voortzettingsvoorwaarden voldoen. Voor verkrijgingen vanaf 1 januari 2025 geldt in beginsel een voortzettingstermijn van drie jaar.
De precieze voorwaarden hangen af van de situatie en de ondernemingsvorm. Ook is het belangrijk om te weten dat niet automatisch de volledige waarde van een bedrijf onder de vrijstelling valt.
Naast erfbelasting kan ook inkomstenbelasting spelen
Bij een onderneming in de nalatenschap kan naast erfbelasting ook inkomstenbelasting een rol spelen. Dat is bijvoorbeeld relevant wanneer de overledene een aanmerkelijk belang had in een bv.
De waarde van de aandelen kan hoger zijn dan het bedrag waarvoor de overledene ze ooit heeft verkregen. Over die waardestijging kan een fiscale claim bestaan. Onder voorwaarden kan de zogenoemde doorschuifregeling (DSR) ervoor zorgen dat hierover niet direct hoeft te worden afgerekend.
De belastingclaim verdwijnt dan niet, maar wordt doorgeschoven naar de erfgenaam. Die krijgt dus ook te maken met de fiscale positie die bij de aandelen hoort.
De BOR en de DSR zijn twee verschillende regelingen. De BOR heeft betrekking op de erf- of schenkbelasting, terwijl de DSR ziet op de inkomstenbelasting. Ze kunnen naast elkaar van belang zijn, maar moeten afzonderlijk worden beoordeeld.
Wat als niemand het bedrijf wil voortzetten?
Niet iedere onderneming wordt door een familielid overgenomen. Soms besluiten erfgenamen het bedrijf te verkopen of de activiteiten te beëindigen. Dat kan gevolgen hebben voor de fiscale regelingen waarop zij mogelijk aanspraak hadden kunnen maken.
Wie gebruikmaakt van de BOR, moet rekening houden met de voortzettingsvoorwaarden. Wordt de onderneming binnen de vereiste periode verkocht of beëindigd, dan kan dat betekenen dat de vrijstelling geheel of gedeeltelijk vervalt. Er kunnen uitzonderingen gelden, maar die moeten per situatie worden bekeken.
Ook bij verkoop spelen fiscale gevolgen. Denk aan de manier waarop de aandelen of bedrijfsmiddelen worden verkocht en de eventuele belasting over de verkoopwinst. Daarom is het verstandig om eerst inzicht te krijgen in de mogelijkheden voordat erfgenamen een definitief besluit nemen.
Wat moeten nabestaanden als eerste regelen?
Wanneer een onderneming onderdeel is van een nalatenschap, is het verstandig om eerst de financiële en juridische situatie in kaart te brengen. Breng de rechtsvorm, de eigendomsverhoudingen, eventuele schulden en bestaande afspraken in beeld. Laat vervolgens de waarde van de onderneming bepalen en onderzoek of voortzetting door een erfgenaam mogelijk is.
Schakel daarbij tijdig een gespecialiseerde fiscalist of notaris in. De regels rond bedrijfsopvolging zijn ingewikkeld en een verkeerde keuze kan grote financiële gevolgen hebben. Ook moeten de belangen van alle erfgenamen worden meegewogen.
Een onderneming erven vraagt dus om meer dan het opnemen van een extra bezitting in de aangifte erfbelasting. De waarde van het bedrijf, de belastingclaims en de toekomst van de onderneming hangen nauw met elkaar samen. Door daar op tijd naar te kijken, kunnen nabestaanden voorkomen dat belangrijke beslissingen onder tijdsdruk worden genomen.
Bronnen:
Meer nieuws
18 nov1 op de 7 overledenen laat geen naaste familie achter
18 novKFC organiseert nep-uitvaart voor GTA 6-fans
18 novVlaanderen bestemt crematiemetalen voor goede doelenGoed om te weten
Heb je een tip of aanvulling? Mail de redactie · Hoe wij bijwerken en corrigeren
Een volgende stap
De nieuwsbrief
Artikelen, hulpmiddelen en verhalen over uitvaart, afscheid en rouw. Rustig van toon, hooguit een paar keer per maand.
Schrijf je in →Ondernemers in Nalatenschap die hierbij kunnen helpen
Alle ondernemers in Nalatenschap in de gids →Getoond omdat dit artikel over dit onderwerp gaat. Geen commissie, geen bemiddeling; je neemt zelf contact op. De volgorde is alfabetisch.

AutoZoWeg.nl
Aalten
Een auto uit een nalatenschap verkopen zonder advertenties, bezichtigingen of proefritten. Meld de auto aan met het kenteken: een RDW-erkend autobedrijf uit ons netwerk doet binnen 24 uur een bod, haalt de auto gratis op en regelt de RDW-vrijwaring bij de overdracht.

Danielle Stroom | Financieel advies
Maastricht
Een nalatenschap, ook erfenis genoemd, is het geheel van bezittingen (goederen en zaken) en schulden die een overleden persoon achterlaat. Het erfrecht in Boek 4 van het Nederlandse Burgerlijk Wetboek regelt wat hiermee

Door Tos Nalatenschapbegeleiding
Almelo
Mijn naam is Toska Jacobs en ik weet uit eigen ervaring hoe zwaar de periode rondom een overlijden kan zijn. Toen mijn beide ouders binnen één jaar tijd overleden, stond ik voor de taak om alle administratieve en praktische zaken af te handelen. Ik had het geluk dat ik dichtbij…

Duet Executeurs
Eindhoven
Wij zijn er voor jou. Voor jou als erfgenaam,
.jpg)
Kelis - Nalatenschapsplanning, afwikkeling en mediation
Wijdenes
Vanaf jonge leeftijd realiseerde ik me de eindigheid van het leven en de impact die dit heeft op ons en onze dierbaren. Deze bewustwording heeft mijn levenspad gevormd. Tijdens mijn opleiding tot hypothecair planner ontdekte ik mijn passie: Estate planning. Het helpen van mensen…

LEV Letselschade
Dordrecht
Van jongs af aan heb ik een sterk gevoel voor rechtvaardigheid en een wens om mensen te helpen. Al snel wist ik dat ik advocaat of rechter wilde worden, zonder nog te weten welk specifiek vakgebied ik zou kiezen. Het was voor mij echter wel altijd duidelijk dat ik graag…