LAT-partner kan toch erfgenaam blijven na relatie op afstand
In het kort
- Een LAT-partner kan erfgenaam blijven na relatie op afstand, volgens de rechtbank Overijssel, als uit de omstandigheden blijkt dat de gemeenschappelijke huishouding nog steeds bestaat, ondanks afzonderlijke woonadressen.
- Dit hangt af van de precieze formulering en de omstandigheden van het individuele geval.
- Het is belangrijk om regelmatig je testament te controleren en aan te passen aan veranderingen in je relatie of gezinssituatie.
- Een notaris of erfrechtadvocaat kan helpen bij vragen over de geldigheid of uitleg van een testament.
Niet meer samenwonen betekent niet automatisch dat een partner geen erfgenaam meer kan zijn. Dat blijkt uit een recente uitspraak van de rechtbank Overijssel. Een man had zijn partner in zijn testament benoemd tot enig erfgenaam, maar daarin ook opgenomen dat deze benoeming zou vervallen als hun gemeenschappelijke huishouding vóór zijn overlijden werd beëindigd. Toen het stel later apart ging wonen en hun relatie voortzette als LAT-relatie, ontstond na zijn overlijden een conflict met zijn broer en zussen.
De familie vond dat de vrouw geen recht meer had op de erfenis, omdat de partners niet langer samenwoonden. De rechtbank oordeelde anders. De LAT-partner mocht de erfenis behouden, omdat uit de omstandigheden bleek dat hun gemeenschappelijke huishouding in de betekenis van het testament nog steeds bestond.
Lees ook: Wie krijgt jouw huis als je overlijdt?
Van samenwonen naar een LAT-relatie
De man en zijn partner hadden jarenlang samengewoond. In 2011 sloten zij een samenlevingscontract en liet de man een testament opstellen. Daarin benoemde hij zijn partner tot enig erfgenaam van zijn nalatenschap.
In het testament stond ook een belangrijke voorwaarde: als de gemeenschappelijke huishouding vóór zijn overlijden zou eindigen, zouden de beschikkingen ten gunste van zijn partner vervallen.
Rond 2020 stopten de partners met samenwonen. Hun relatie eindigde echter niet. Ze bleven een stel en zetten hun relatie voort als LAT-partners. Toen de man in 2025 overleed, ontstond discussie over de vraag of de erfstelling nog wel geldig was.
Zijn broer en zussen vonden van niet. Volgens hen was de gemeenschappelijke huishouding beëindigd doordat de partners niet meer op hetzelfde adres woonden. Zij wilden daarom zelf als erfgenamen worden aangemerkt.
Gezamenlijke bankrekening en gedeelde uitgaven
De rechtbank keek bij de beoordeling niet uitsluitend naar de woonadressen. De vraag was vooral wat de man destijds met de formulering in zijn testament had bedoeld.
Daarbij speelden verschillende omstandigheden een rol. De partners hadden hun gezamenlijke bankrekening aangehouden en stortten daar allebei geld op. Van die rekening betaalden zij onder meer vakanties, uitjes, abonnementen en cadeaus. Ook hadden zij nog regelmatig contact en brachten zij veel tijd samen door.
Uit WhatsApp-berichten en foto's bleek bovendien dat de relatie liefdevol was gebleven. De man had zijn partner zelfs ten huwelijk gevraagd. Ook had hij een hechte band met haar kinderen en kleinkinderen.
Volgens de rechtbank wees dit erop dat de man zijn partner nog steeds als zijn erfgenaam had willen aanwijzen. Hij had in zijn testament niet specifiek bepaald dat de erfstelling zou vervallen zodra de partners niet meer op hetzelfde adres woonden. Er stond dat de gemeenschappelijke huishouding beëindigd moest zijn.
De rechtbank oordeelde daarom dat de gemeenschappelijke huishouding, ondanks de afzonderlijke woonadressen, nog steeds bestond in de betekenis die de man daaraan in zijn testament had gegeven. De vorderingen van de broer en zussen werden afgewezen.
Wanneer is een LAT-partner erfgenaam?
Deze uitspraak betekent niet dat iedere LAT-partner automatisch recht heeft op een erfenis. In Nederland is een LAT-partner niet alleen vanwege de relatie een wettelijke erfgenaam. Wie zonder testament overlijdt, laat de erfenis volgens de wettelijke regels na aan de wettelijke erfgenamen. Een ongehuwde partner die niet als erfgenaam is aangewezen, erft niet automatisch.
Met een testament kan iemand wel zelf bepalen wie de nalatenschap ontvangt. Daarbij is het belangrijk om goed na te denken over de voorwaarden die aan een erfstelling worden verbonden.
In deze zaak draaide het om de uitleg van de woorden 'gemeenschappelijke huishouding'. De rechtbank keek daarbij naar de bedoeling van de overledene en de omstandigheden rond het opstellen van het testament. Ook de manier waarop de partners na het beëindigen van de samenwoning hun relatie en financiën hadden voortgezet, speelde een rol.
Het blijft dus afhankelijk van de precieze formulering en de omstandigheden van het individuele geval.
Waarom een testament regelmatig controleren belangrijk is
Relaties en gezinssituaties kunnen in de loop van de jaren veranderen. Partners gaan soms apart wonen, krijgen een LAT-relatie, gaan opnieuw samenwonen of beëindigen hun relatie. Ook kunnen er kinderen uit eerdere relaties zijn of kunnen familieverhoudingen veranderen.
Een testament dat jaren geleden is opgesteld, sluit daardoor niet altijd meer goed aan op de huidige situatie.
Wie een partner als erfgenaam wil benoemen, doet er verstandig aan om met een notaris te bespreken wat er moet gebeuren als de relatievorm verandert. Wil je dat je partner alleen erft zolang jullie samenwonen? Of moet de erfstelling ook blijven gelden wanneer jullie apart gaan wonen, maar de relatie voortzetten?
Juist dit soort vragen kunnen later grote gevolgen hebben voor de verdeling van een nalatenschap en voor de positie van familieleden.
Wat kunnen nabestaanden hiervan leren?
Voor nabestaanden laat deze uitspraak zien dat de afwikkeling van een erfenis soms ingewikkelder is dan het op het eerste gezicht lijkt. Een testament moet niet alleen letterlijk worden gelezen. Bij een geschil kan ook de bedoeling van de overledene en de situatie waarin het testament is opgesteld van belang zijn.
Wie vragen heeft over de geldigheid of uitleg van een testament, kan het beste een notaris of erfrechtadvocaat raadplegen. Zeker wanneer familieleden het niet eens zijn over wie erfgenaam is, is deskundige juridische beoordeling belangrijk.
De uitspraak van de rechtbank Overijssel maakt in ieder geval duidelijk dat apart wonen niet in iedere situatie hetzelfde betekent als het beëindigen van een gemeenschappelijke huishouding. Soms kan een LAT-relatie dus ook na het overlijden gevolgen hebben voor de verdeling van de erfenis.
Bronnen:
Meer nieuws
5 novUitvaartverzekering dekt niet alles: wie betaalt het verschil?
4 novBrand in crematieoven: wat ging er mis in Rotterdam?
3 novNieuwe Zelfstandigenwet raakt uitvaartzorgGoed om te weten
Heb je een tip of aanvulling? Mail de redactie · Hoe wij bijwerken en corrigeren
Een volgende stap
De nieuwsbrief
Artikelen, hulpmiddelen en verhalen over uitvaart, afscheid en rouw. Rustig van toon, hooguit een paar keer per maand.
Schrijf je in →Ondernemers in Erfrecht die hierbij kunnen helpen
Alle ondernemers in Erfrecht in de gids →Getoond omdat dit artikel over dit onderwerp gaat. Geen commissie, geen bemiddeling; je neemt zelf contact op. De volgorde is alfabetisch.
