Nieuw onderzoek: welke uitvaart is het duurzaamst?
Welke impact heeft de keuze voor een begrafenis, crematie of natuurbegraving op het milieu en de kosten? Onderzoekers van de Universiteit Antwerpen brengen de duurzaamheid van verschillende uitvaarttechnieken in kaart. De eerste resultaten laten zien dat niet alleen de gekozen uitvaartvorm telt, maar ook de kist, het grafmonument, het vervoer en de bestemming van de as.
Onderzoekers vergelijken traditionele en nieuwe uitvaartvormen
Ook na een overlijden hebben keuzes gevolgen voor het milieu. Bij een traditionele begrafenis zijn onder meer materialen, het grafmonument en het ruimtegebruik van belang. Bij cremeren speelt het energieverbruik een rol. Tegelijkertijd groeit de belangstelling voor alternatieven, zoals natuurbegraven en resomeren, ook wel watercrematie of aquamatie genoemd.
Lees ook: Zware klap voor nabestaanden model Ivana Smit
Onderzoekers van de Universiteit Antwerpen bestuderen binnen het interdisciplinaire project Death Care de ecologische én economische impact van verschillende manieren van lijkbezorging. Doctoraatsonderzoeker Katrien Michiels presenteerde op 13 oktober 2026 de eerste resultaten tijdens het tweede Death Care Symposium aan de universiteit.
Het onderzoek kijkt verder dan alleen de uitvaartdag. De onderzoekers nemen de volledige levenscyclus onder de loep, van het overlijden tot de uiteindelijke bestemming. Daarbij kijken ze onder meer naar energieverbruik, gebruikte materialen, vervoer en de infrastructuur die nodig is voor de verschillende technieken.
Natuurbegraven komt in de eerste berekeningen gunstig naar voren
Voor het onderzoek gebruiken de onderzoekers twee methoden. Met een levenscyclusanalyse brengen ze de milieubelasting van een uitvaarttechniek in kaart. Een levenscycluskostenanalyse kijkt naar de bijbehorende kosten. De resultaten worden berekend per overledene in Vlaanderen.
De eerste berekeningen vergelijken begraven, cremeren, resomeren en natuurbegraven. Daaruit komt natuurbegraven voorlopig relatief gunstig naar voren, zowel op het gebied van milieu-impact als kosten. Klassiek begraven scoort in de huidige analyse minder gunstig.
Bij een traditionele begrafenis lijkt vooral het grafmonument zwaar mee te wegen. Ook de duur van de grafrust kan verschil maken. De eerste resultaten laten daarnaast zien dat cremeren en resomeren qua impact dicht bij elkaar liggen.
De onderzoekers benadrukken dat het om voorlopige uitkomsten gaat. De resultaten kunnen veranderen wanneer er meer praktijkgegevens beschikbaar komen en aannames verder worden verfijnd.
Ook kleine keuzes kunnen verschil maken
De impact van een uitvaart wordt niet uitsluitend bepaald door de gekozen techniek. Ook binnen dezelfde uitvaartvorm kunnen keuzes gevolgen hebben voor de milieubelasting. Denk aan het materiaal van de kist, de bestemming van de as en de afstand die moet worden afgelegd naar een begraafplaats of crematorium.
Bovendien gaat het onderzoek verder dan de uitstoot van broeikasgassen. In totaal worden achttien categorieën van milieu-impact bekeken, waaronder klimaatverandering, landgebruik, fijnstof en het verbruik van grondstoffen.
Daarmee willen de onderzoekers een completer beeld geven van de gevolgen van verschillende uitvaartkeuzes. Een techniek die op één onderdeel gunstig scoort, hoeft immers niet automatisch op alle andere onderdelen de beste uitkomst te hebben.
Resomeren in Vlaanderen nog niet toegestaan
Een van de onderzochte technieken is resomeren, waarbij het lichaam met behulp van water en een chemisch proces wordt afgebroken. De methode wordt ook wel watercrematie genoemd. In Vlaanderen is deze techniek momenteel nog niet toegestaan. De berekeningen zijn daarom voor een deel gebaseerd op theoretische gegevens of informatie uit het buitenland.
De onderzoekers willen met hun studie niet voorschrijven welke uitvaartvorm mensen moeten kiezen. De keuze voor een begrafenis, crematie of een andere vorm van lijkbezorging is immers niet alleen een kwestie van milieu en kosten. Ook persoonlijke wensen, culturele tradities, religieuze overtuigingen en ethische overwegingen spelen een belangrijke rol.
Meer gegevens uit de uitvaartsector nodig
Om de berekeningen verder te verbeteren, willen de onderzoekers meer praktijkgegevens verzamelen. Crematoria, begraafplaatsen en uitvaartondernemers kunnen daarbij helpen door informatie te delen over bijvoorbeeld energieverbruik, kisten, vervoersafstanden en tarieven.
In een volgende fase willen de onderzoekers de aannames verfijnen en aanbevelingen ontwikkelen voor de uitvaartsector en beleidsmakers. Het doel is om beter inzicht te krijgen in de gevolgen van verschillende uitvaartvormen, zodat zowel professionals als nabestaanden en mensen die hun uitvaartwensen vooraf vastleggen, beter geïnformeerde keuzes kunnen maken.
De eerste resultaten bieden daarmee een aanknopingspunt voor een bredere discussie over duurzaamheid in de uitvaartbranche. Daarbij blijft één uitgangspunt belangrijk: een duurzame keuze is niet voor iedereen hetzelfde en moet ook passen bij de persoonlijke wensen en overtuigingen rondom het afscheid.
Bron: PZC, 14 oktober 2026.
Meer nieuws
15 oktEen erfenis is meer dan geld
14 oktAantal abortussen in Nederland licht gestegen in 2025
14 okt‘Vrienden na het Leven’ laat zien hoe jongeren samen rouwenGoed om te weten
Heb je een tip of aanvulling? Mail de redactie · Hoe wij bijwerken en corrigeren