Ook lachen hoort bij afscheid nemen

Een afscheid hoeft niet uitsluitend uit tranen en stiltes te bestaan. Soms past een lach juist bij het leven van iemand die is overleden. Een herkenbare grap, een grappige anekdote of een verhaal waar de hele familie om moet lachen, kan tijdens een uitvaart zorgen voor een moment van herkenning en verbondenheid.

De Vlaamse televisiereeks De Laatste Lach laat zien hoe humor een plek kan krijgen bij het afscheid. Vanaf 29 oktober 2026 is de reeks te zien op VRT 1. Zes humoristen krijgen de bijzondere opdracht om een persoonlijke grafrede te schrijven voor iemand die ongeneeslijk ziek is. Niet een traditionele, plechtige toespraak staat centraal, maar een eerbetoon waarin ook gelachen mag worden. 

Lees ook: Oostenrijkse startup maakt AI voor afscheidsboodschappen

Een grafrede die echt bij iemand past

De humoristen verdiepen zich in het leven van de mensen voor wie ze schrijven. Ze leren hun familie kennen en verzamelen herinneringen, typische uitspraken, grappige situaties en verhalen die laten zien wie iemand werkelijk is.

De bedoeling is niet om de ernst van het afscheid weg te nemen. Juist door de persoonlijke details krijgt de grafrede betekenis. Humor ontstaat uit het leven zelf: uit gewoontes, karaktertrekken en situaties die voor de nabestaanden herkenbaar zijn.

Bijzonder aan het programma is dat de betrokkenen hun eigen grafrede al bij leven te horen krijgen. Zo kunnen ze zelf ervaren of de tekst bij hen past en of de humor aansluit bij de manier waarop ze herinnerd willen worden. 

Waarom een lach troost kan bieden

Wanneer iemand overlijdt, denken veel mensen dat een uitvaart vooral ingetogen en verdrietig moet zijn. Toch hoeft verdriet niet te betekenen dat er niet gelachen mag worden. Liefdevolle herinneringen kunnen naast het gemis bestaan en soms zit juist in een grappig verhaal veel herkenning.

Een uitvaart met humor kan nabestaanden helpen om niet alleen stil te staan bij het overlijden, maar ook bij het leven dat eraan voorafging. De eigenaardige gewoontes van een dierbare, een vaste uitspraak of een onvergetelijke vakantie kunnen een toespraak persoonlijker maken dan algemene woorden over verlies.

Dat betekent niet dat humor voor iedereen werkt. De ene familie haalt troost uit een luchtige anekdote, terwijl een ander liever kiest voor rust en een ingetogen ceremonie. Ook binnen één familie kunnen de behoeften verschillen. Daarom is het belangrijk dat de toon van een afscheid aansluit bij de wensen van de overledene en de mensen die achterblijven.

Mag je lachen tijdens een uitvaart?

Ja, daar is ruimte voor. Er bestaat geen vaste regel die voorschrijft dat een uitvaart uitsluitend plechtig moet zijn. Een persoonlijke ceremonie kan bestaan uit muziek, verhalen, stilte, tranen en humor. Wat passend is, hangt af van de overledene, de nabestaanden en de sfeer die zij aan het afscheid willen geven.

Een uitvaartspreker of uitvaartondernemer kan helpen om die balans te vinden. Een grap hoeft niet geforceerd in een ceremonie te worden opgenomen. Vaak werkt een klein, oprecht verhaal beter dan een zorgvuldig bedachte grap die niet bij de persoon past.

Wie zelf wil bepalen hoe zijn of haar afscheid eruitziet, kan wensen hierover vooraf vastleggen. Denk aan de muziek, de mensen die iets mogen vertellen en de herinneringen die zeker niet mogen ontbreken. Ook de wens om tijdens de uitvaart te lachen, mag daarbij worden benoemd.

Niet alleen herinneren hoe iemand stierf

De Laatste Lach maakt duidelijk dat praten over het levenseinde niet alleen over de dood hoeft te gaan. Het kan ook een aanleiding zijn om bij leven uit te spreken wat iemand voor anderen betekent en herinneringen te delen die anders misschien onverteld blijven.

Dat is misschien wel de belangrijkste gedachte achter een afscheid waarin humor een plek krijgt: iemand herinneren als een compleet mens, met verdrietige momenten, mooie ervaringen, eigenaardigheden en humor.

Want uiteindelijk hoeft een afscheid niet voor iedereen hetzelfde te zijn. Het mag passen bij degene om wie het draait. En soms hoort daar, midden in het verdriet, ook een lach bij.

Bronnen

• VRT: Zes humoristen schrijven een afscheidsrede in De Laatste Lach

• TVvisie: Zes humoristen schrijven een afscheidsrede in De Laatste Lach

Meer nieuws

29 oktVergeten kindergraf krijgt alsnog een naam29 oktInternationale Dag van de Beroerte: herken de signalen28 oktEuthanasie regelen: een wilsverklaring is niet genoeg

Al het nieuws →

Goed om te weten

• Grapjes maken en lachen op een uitvaart
• Wat kost een uitvaart?

Heb je een tip of aanvulling? Mail de redactie · Hoe wij bijwerken en corrigeren