Euthanasie regelen: een wilsverklaring is niet genoeg
3 minuten lezenDoor Redactie Uitvaart-Platform.nl · nagekeken door 
Amisha Mannak-SoeratramGepubliceerd
Wie nadenkt over het levenseinde, wil soms graag zelf vastleggen wat er moet gebeuren als het leven ondraaglijk wordt. Een levenstestament of wilsverklaring kan daarbij een rol spelen. Toch bestaat er een belangrijk verschil tussen je wensen op papier zetten en de zekerheid hebben dat een arts later aan een euthanasieverzoek kan voldoen.
Dat onderscheid staat centraal in een recente waarschuwing van huisarts Erik Verschuren, waarover De Gelderlander berichtte. De situatie maakt duidelijk waarom het verstandig is om tijdig met een arts te praten over wensen rond het levenseinde en niet uitsluitend te vertrouwen op documenten die bij een notaris zijn opgesteld.
Lees ook: Erfrecht & bescherming kind verstandelijke beperking
Wat legt een wilsverklaring precies vast?
Een wilsverklaring is een document waarin iemand wensen over medische behandelingen en het levenseinde vastlegt. Afhankelijk van de inhoud kan daarin bijvoorbeeld staan welke behandelingen iemand wel of niet wil ondergaan en wat de wensen zijn wanneer iemand zijn wil niet meer kan uiten.
Een levenstestament is een ander soort document. Daarin kunnen onder meer afspraken staan over financiële en persoonlijke zaken wanneer iemand zelf niet meer in staat is die te regelen. Een levenstestament kan ook medische wensen bevatten, maar vervangt niet automatisch de gesprekken en medische beoordeling die bij een euthanasieverzoek komen kijken.
Waarom een euthanasiewens niet automatisch wordt uitgevoerd
In Nederland moet een arts bij euthanasie voldoen aan wettelijke zorgvuldigheidseisen. Een verzoek op papier betekent daarom niet dat euthanasie op een later moment gegarandeerd kan plaatsvinden.
Wanneer iemand nog in staat is zijn of haar wil te uiten, moet de arts onder meer beoordelen of het verzoek vrijwillig en weloverwogen is en of er sprake is van uitzichtloos en ondraaglijk lijden. Ook gelden andere wettelijke voorwaarden, waaronder het raadplegen van een onafhankelijke arts.
Een schriftelijke euthanasieverklaring kan onder bepaalde voorwaarden een mondeling verzoek vervangen wanneer iemand later niet meer in staat is zijn wil te uiten. Ook dan moet de arts zorgvuldig beoordelen of aan de wettelijke eisen is voldaan. Een verklaring biedt dus geen absolute garantie.
Bespreek wensen op tijd met de huisarts
Wie wil voorkomen dat naasten later met onduidelijkheid achterblijven, doet er goed aan wensen tijdig met de huisarts te bespreken. Vraag welke documenten zinvol zijn, hoe ze moeten worden opgesteld en wat ze in de praktijk wel en niet betekenen.
Het is verstandig om een verklaring regelmatig opnieuw te bekijken en veranderingen in wensen te bespreken. Zorg er ook voor dat naasten weten waar belangrijke documenten te vinden zijn. Zo kunnen zij, als dat nodig is, helpen om de vastgelegde wensen onder de aandacht van zorgverleners te brengen.
Een gesprek over euthanasie hoeft niet te betekenen dat iemand op korte termijn een verzoek wil doen. Het kan ook gaan om het verkennen van mogelijkheden, het bespreken van angsten en het begrijpen van de medische en juridische grenzen.
Ook voor naasten is duidelijkheid belangrijk
Wanneer iemand ernstig ziek wordt, kan het voor familieleden moeilijk zijn om te weten wat de overledene of patiënt precies wilde. Duidelijke gesprekken en goed opgeborgen documenten kunnen helpen om onzekerheid te verminderen.
Tegelijkertijd is het belangrijk dat naasten begrijpen dat zij niet zelf kunnen bepalen of aan de voorwaarden voor euthanasie is voldaan. Die beoordeling ligt bij de betrokken arts, binnen de wettelijke kaders.
Wie wensen rond het levenseinde vastlegt, doet er daarom goed aan niet alleen documenten te verzamelen, maar ook het gesprek aan te gaan met de huisarts en vertrouwde naasten.
Bronnen en meer informatie
Meer nieuws
28 oktEen huis erven: hoe betaal je de erfbelasting?
28 oktExecuteur krijgt gelijk in erfenisconflict
27 oktNederland kleinste begraafplaatsGoed om te weten
Heb je een tip of aanvulling? Mail de redactie · Hoe wij bijwerken en corrigeren
Een volgende stap
De nieuwsbrief
Artikelen, hulpmiddelen en verhalen over uitvaart, afscheid en rouw. Rustig van toon, hooguit een paar keer per maand.
Schrijf je in →Ondernemers in Stervensbegeleiding die hierbij kunnen helpen
Alle ondernemers in Stervensbegeleiding in de gids →Getoond omdat dit artikel over dit onderwerp gaat. Geen commissie, geen bemiddeling; je neemt zelf contact op. De volgorde is alfabetisch.
