Een erfenis afwikkelen kan ingewikkeld worden wanneer familieleden het niet eens zijn over de verdeling van het vermogen. Zeker wanneer een erfgenaam twijfelt aan de berekening van zijn erfdeel of vindt dat belangrijke informatie ontbreekt, kan een conflict ontstaan. Dat blijkt ook uit een recente uitspraak van de Accountantskamer, waarin een accountant-administratieconsulent werd aangeklaagd vanwege zijn optreden als executeur van een nalatenschap.
De accountant was niet alleen benoemd om de nalatenschap af te wikkelen, maar werkte ook als accountant voor de overleden vrouw en verschillende familieleden. Volgens de klaagster kon daardoor sprake zijn van belangenverstrengeling. De Accountantskamer verklaarde de klacht op 24 augustus 2026 ongegrond. De uitspraak is nog niet definitief.
Lees ook: Euthanasie regelen: een wilsverklaring is niet genoeg
Discussie over de omvang van de erfenis
De zaak begon na het overlijden van een vrouw in 2024. In haar testament had zij een accountant-administratieconsulent benoemd tot executeur. Haar drie dochters waren aangewezen als erfgenamen. Haar zoon kreeg een geldbedrag als legaat.
De zoon zette vraagtekens bij de omvang van de nalatenschap en de berekening van het bedrag dat hij zou ontvangen. Hij wilde onder meer meer informatie over aandelen in een onderneming, grond, de verkoopopbrengst van vastgoed en de afwikkeling van andere bezittingen, waaronder een auto, antiek en juwelen.
Nadat de executeur de berekening opnieuw had bekeken, ontving de zoon een aangepast bedrag. Later deed de zoon ook een beroep op zijn legitieme portie: het wettelijke minimum waarop een kind onder bepaalde omstandigheden aanspraak kan maken, ook als het niet als erfgenaam is aangewezen. De executeur berekende daarop een aanvullend bedrag van ruim 105.000 euro.
De zoon bleef echter vragen stellen over de onderliggende stukken. Hij wilde de berekening zelf kunnen controleren en vroeg onder meer om informatie over de overdracht van aandelen en bepaalde kostbaarheden.
Klacht over objectiviteit en informatievoorziening
Na het overlijden van de zoon diende zijn weduwe, die in zijn testament als enig erfgenaam was benoemd, een tuchtklacht in tegen de accountant.
Volgens haar had de accountant onvoldoende rekening gehouden met de mogelijke belangenverstrengeling. Hij was immers ook betrokken bij de financiële zaken van de overleden vrouw, enkele familieleden en ondernemingen die met de nalatenschap verband hielden.
Daarnaast vond zij dat de accountant onvoldoende informatie had verstrekt aan haar overleden echtgenoot en diens gemachtigde. Volgens haar had hij meer openheid moeten geven over de omvang van de nalatenschap en de berekening van het legaat en de legitieme portie.
Waarom verklaarde de Accountantskamer de klacht ongegrond?
De Accountantskamer maakte onderscheid tussen de rol van de executeur en de positie van de zoon. De executeur moest volgens het testament en de wet de nalatenschap beheren en de erfgenamen vertegenwoordigen. De zoon had een andere juridische positie: voor zover hij aanspraak maakte op zijn legitieme portie, was hij een schuldeiser van de nalatenschap.
Dat verschil is van belang. Dat de belangen van erfgenamen en iemand die aanspraak maakt op een legitieme portie uiteen kunnen lopen, betekent volgens de Accountantskamer niet automatisch dat de accountant zijn objectiviteit heeft geschonden.
Ook het verwijt dat de accountant onvoldoende informatie had verstrekt, leidde niet tot een tuchtrechtelijke veroordeling. Over welke informatie de zoon precies kon opeisen, liep een afzonderlijke juridische discussie. De kantonrechter moest daarover nog beslissen.
De accountant had zich bovendien laten bijstaan door een jurist die gespecialiseerd is in erfrecht. De Accountantskamer vond dat hem op basis daarvan geen tuchtrechtelijk verwijt kon worden gemaakt, ook niet als later zou blijken dat het juridische advies onjuist was.
De klacht werd daarom ongegrond verklaard. De uitspraak betekent niet dat daarmee ook alle geschillen over de nalatenschap waren opgelost.
Wat betekent dit voor erfgenamen en executeurs?
Een executeur heeft een belangrijke rol bij de afwikkeling van een nalatenschap. De taken hangen af van het testament en de wettelijke bevoegdheden. In het algemeen gaat het onder meer om het beheren van de nalatenschap en het voldoen van de schulden waarvoor de executeur verantwoordelijk is.
Voor erfgenamen en andere betrokkenen kan het lastig zijn om te beoordelen welke informatie zij mogen opvragen en welke bevoegdheden de executeur heeft. Wanneer twijfels ontstaan over de berekening van een erfenis of over de manier waarop de nalatenschap wordt afgehandeld, is het verstandig om vragen schriftelijk te stellen en de onderbouwing van berekeningen op te vragen.
Blijft er een geschil bestaan, dan kan juridisch advies helpen om duidelijk te krijgen welke rechten en mogelijkheden er zijn. Een tuchtklacht over een accountant is daarbij niet hetzelfde als een civiele procedure over de verdeling van een erfenis of het recht op informatie.
Een erfenis vraagt om duidelijke communicatie
De zaak laat zien hoe snel de afwikkeling van een nalatenschap kan uitmonden in een langdurig familieconflict. Een executeur kan ervan overtuigd zijn dat hij het testament en de wet correct uitvoert, terwijl een familielid twijfelt aan de berekeningen of het gevoel heeft onvoldoende inzicht te krijgen.
De uitspraak van de Accountantskamer gaat over de vraag of het handelen van deze accountant tuchtrechtelijk verwijtbaar was. Zij vormt geen algemene garantie dat iedere executeur die ook andere familieleden adviseert altijd zonder belangenconflict kan optreden. De omstandigheden, de precieze opdracht en de toepasselijke regels blijven bepalend.
Voor families onderstreept dit het belang van heldere afspraken, inzichtelijke berekeningen en goede communicatie tijdens de afwikkeling van een nalatenschap.
Bron: Accountant.nl – Executeur nalatenschap was objectief
Meer nieuws
28 oktErfrecht & bescherming kind verstandelijke beperking
28 oktEen huis erven: hoe betaal je de erfbelasting?
27 oktNederland kleinste begraafplaatsGoed om te weten
Heb je een tip of aanvulling? Mail de redactie · Hoe wij bijwerken en corrigeren
Een volgende stap
De nieuwsbrief
Artikelen, hulpmiddelen en verhalen over uitvaart, afscheid en rouw. Rustig van toon, hooguit een paar keer per maand.
Schrijf je in →Ondernemers in Erfrecht die hierbij kunnen helpen
Alle ondernemers in Erfrecht in de gids →Getoond omdat dit artikel over dit onderwerp gaat. Geen commissie, geen bemiddeling; je neemt zelf contact op. De volgorde is alfabetisch.
