€300 miljard aan erfenissen op komst

De komende jaren wordt in Nederland een enorm vermogen doorgegeven aan volgende generaties. Naar schatting gaat tussen 2024 en 2033 ongeveer €300 miljard aan woningvermogen over via schenkingen en erfenissen. Tegelijkertijd blijkt dat veel families nauwelijks concrete afspraken maken over wat er met hun vermogen moet gebeuren. Banken roepen daarom op om het gesprek niet uit te stellen tot ziekte of overlijden.

Volgens onderzoek van ABN AMRO MeesPierson heeft bijna driekwart van de vermogende Nederlanders weleens met toekomstige erfgenamen gesproken over een schenking of erfenis. Maar zodra het gaat om concrete wensen en afspraken, blijft het gesprek vaak steken. Slechts 28% heeft die daadwerkelijk besproken.

Lees ook: Nieuwe zorgoptie voor Tholen

Miljarden aan vermogen gaan naar een volgende generatie

De omvangrijke vermogensoverdracht hangt onder meer samen met de vergrijzing en de gestegen huizenprijzen. Veel oudere Nederlanders hebben in de loop van hun leven vermogen opgebouwd, bijvoorbeeld doordat hun woning aanzienlijk meer waard is geworden.

Een analyse van financieel adviseur Van Bruggen schat dat in de periode 2024 tot en met 2033 ongeveer €300 miljard aan woningvermogen via schenkingen en erfenissen wordt overgedragen. Naar verwachting ontvangen circa een miljoen Nederlanders in die periode een substantiële schenking of erfenis van hun ouders.

Het gaat hierbij specifiek om woningvermogen en niet om de totale waarde van alle erfenissen in Nederland. De bredere vermogensoverdracht omvat ook spaargeld, beleggingen, ondernemingen en andere bezittingen.

Families praten wel, maar maken weinig concrete afspraken

Dat er over een erfenis wordt gesproken, betekent niet automatisch dat iedereen weet wat er geregeld is. Uit het onderzoek van ABN AMRO MeesPierson blijkt dat zeven op de tien vermogende mensen die vermogen willen overdragen, denken voldoende inzicht te hebben in hun regelingen. Bij de ontvangende generatie is dat inzicht minder groot: onder de onderzochte 46- tot 61-jarigen die een schenking of erfenis verwachten, zegt slechts 44% voldoende overzicht te hebben.

Het onderwerp blijkt bovendien gevoelig. Meer dan een derde van deze potentiële ontvangers vindt het lastig om zelf over een erfenis of schenking te beginnen. Sommigen zijn bang dat hun ouders denken dat ze vooral geïnteresseerd zijn in het geld. Aan de andere kant wachten ouders soms op een geschikt moment om hun plannen te bespreken.

Daardoor kan een gesprek jarenlang worden uitgesteld, terwijl beide kanten juist behoefte kunnen hebben aan duidelijkheid.

Het gesprek geeft vaak meer rust

Volgens het onderzoek ervaren mensen die het onderwerp wel bespreken de gesprekken doorgaans positief. Van de ondervraagde ontvangers die het gesprek aangingen, zegt 77% dat dit eerlijk en open verliep. Voor 60% hielp het om wederzijdse verwachtingen uit te spreken en 41% geeft aan dat het gesprek meer rust opleverde.

Ook het vastleggen van afspraken wordt belangrijk gevonden. Negen op de tien vermogende deelnemers die vermogen willen overdragen, vinden het belangrijk om een schenking of erfenis tijdig vast te leggen. Een vergelijkbaar aandeel denkt dat duidelijke afspraken toekomstige conflicten kunnen helpen voorkomen.

Een gesprek hoeft daarbij niet uitsluitend over geld te gaan. Ook de toekomst van een familiebedrijf, een woning, persoonlijke bezittingen of de wensen van ouders kunnen aan bod komen. Door op tijd te bespreken wat iemand belangrijk vindt, krijgen familieleden de gelegenheid om vragen te stellen en verwachtingen uit te spreken.

Waarom praten over een erfenis ook bij afscheid hoort

Een overlijden brengt vaak al veel praktische en emotionele zaken met zich mee. Nabestaanden moeten afscheid nemen, een uitvaart regelen en mogelijk ook de nalatenschap afwikkelen. Wanneer onduidelijk is wat de overledene wilde of welke afspraken er zijn gemaakt, kan dat de periode extra ingewikkeld maken.

Tijdig praten over wensen en vermogen kan helpen om onzekerheid te verminderen. Een gesprek vervangt niet altijd een testament of andere formele vastlegging, maar kan wel duidelijk maken welke onderwerpen nog geregeld moeten worden. Voor juridische afspraken is het verstandig om zo nodig advies in te winnen bij een notaris.

De komende jaren zal veel familievermogen van eigenaar veranderen. De cijfers laten zien dat het niet alleen gaat om de vraag hoeveel geld er wordt nagelaten, maar ook om de manier waarop families zich daarop voorbereiden. Wie belangrijke wensen bespreekbaar maakt voordat er sprake is van een ingrijpende gebeurtenis, geeft nabestaanden mogelijk meer duidelijkheid op een moment waarop die hard nodig is.

Bronnen:

• ABN AMRO MeesPierson – Slechts 28% bespreekt concrete wensen of afspraken over erfenis

• Van Bruggen – Historische vermogensoverdracht van €300 miljard op komst

• BNR – Historisch grote vermogensoverdracht staat voor de deur

Meer nieuws

27 oktLezing over laatste levensfase in bibliotheken27 oktOnderzoek: slechts 4% gebruikt AI bij uitvaart27 oktGrafschennis op Rusthof: paranormale sessie voor de rechter

Al het nieuws →

Goed om te weten

• Hogere erfbelasting voor grote erfenissen? Meerderheid Nederlanders ziet het wel zitten
• Overleden partner blijkt andere kinderen te hebben: hoe wordt de erfenis verdeeld?

Heb je een tip of aanvulling? Mail de redactie · Hoe wij bijwerken en corrigeren