Onderzoek: slechts 4% gebruikt AI bij uitvaart

Kunstmatige intelligentie wordt steeds vaker gebruikt om informatie te zoeken, teksten te schrijven en dagelijkse taken eenvoudiger te maken. Toch blijkt de uitvaart voor veel Nederlanders een terrein waarop AI nauwelijks een rol speelt. Slechts 4% zegt zelf kunstmatige intelligentie te gebruiken bij het regelen van een uitvaart voor familie of vrienden. Dat blijkt uit onderzoek van Ipsos I&O in opdracht van verzekeraar a.s.r., uitgevoerd in september 2026.

Meer dan driekwart van de ondervraagden geeft aan geen AI te gebruiken bij het regelen van een uitvaart. Daarmee lijkt de behoefte aan persoonlijke aandacht bij een afscheid voorlopig zwaarder te wegen dan de mogelijkheden van nieuwe technologie.

Lees ook: Nieuwe zorgoptie voor Tholen

AI kan helpen bij praktische uitvaartzaken

Dat Nederlanders terughoudend zijn, betekent niet dat zij geen mogelijkheden zien. Ongeveer een derde van de ondervraagden denkt dat AI tijd kan besparen bij het organiseren van een uitvaart. Daarnaast zou 31% de technologie willen inzetten om informatie te verzamelen, een planning te maken of een stappenplan op te stellen.

Dat zijn taken waarbij AI ondersteuning kan bieden. Denk bijvoorbeeld aan het ordenen van praktische aandachtspunten, het verzamelen van vragen voor een uitvaartverzorger of het maken van een eerste overzicht van zaken die na een overlijden geregeld moeten worden.

Wel blijft het belangrijk om informatie te controleren. AI kan onjuiste of onvolledige antwoorden geven, terwijl bij een overlijden juist duidelijkheid nodig is. Ook kunnen persoonlijke omstandigheden vragen om maatwerk dat niet zomaar in een algemeen antwoord past.

Waarom een persoonlijk afscheid belangrijk blijft

Bij de invulling van het afscheid ligt de grens voor veel Nederlanders duidelijker. Zes op de tien vinden dat AI daar niet bij past. Het grootste genoemde risico is dat een uitvaart onpersoonlijk wordt: 62% noemt dit als een belangrijk bezwaar.

Een afscheid draait immers niet alleen om praktische organisatie. Het gaat ook om herinneringen, emoties en keuzes die passen bij het leven van de overledene en de mensen die achterblijven. Een persoonlijke toespraak, muziek met een bijzondere betekenis of een herinnering die tijdens de ceremonie wordt gedeeld, krijgt juist waarde door de verbondenheid met degene om wie het gaat.

AI kan eventueel helpen bij het ordenen van gedachten of het maken van een eerste opzet voor een tekst. De uiteindelijke woorden en keuzes blijven echter iets wat nabestaanden zelf kunnen invullen. Technologie hoeft daarbij niet tegenover menselijkheid te staan, zolang duidelijk blijft welke rol zij krijgt.

Digitale nalatenschap vaak nog niet geregeld

Het onderzoek laat ook zien dat veel Nederlanders nog werk te doen hebben op het gebied van hun digitale nalatenschap. Bijna de helft vindt het belangrijk om vast te leggen wat er na het overlijden met digitale gegevens en accounts moet gebeuren. Toch zegt slechts één op de vijf Nederlanders dit goed geregeld te hebben. Meer dan de helft heeft nog niets vastgelegd.

Het gaat bijvoorbeeld om sociale media, online tegoeden, domeinnamen en andere digitale bezittingen. Nabestaanden weten niet altijd welke accounts iemand had of wat de wensen waren. Daardoor kunnen zij na een overlijden met vragen blijven zitten, terwijl het regelen van praktische zaken al veel van hen vraagt.

Vooral bij sociale media kan het ontbreken van afspraken merkbaar zijn. Profielen kunnen online blijven staan, herinneringen kunnen automatisch worden gedeeld en nabestaanden weten soms niet of een account verwijderd, bewaard of omgezet moet worden in een herdenkingspagina.

Ook digitale bezittingen verdienen aandacht. Denk aan online abonnementen, bestanden, foto's, websites of tegoeden die aan een account gekoppeld zijn. Door tijdig te inventariseren wat er bestaat en vast te leggen waar mogelijk informatie te vinden is, wordt het voor nabestaanden eenvoudiger om de digitale zaken af te handelen.

Ouderen hebben hun digitale nalatenschap vaker geregeld

Opvallend is dat 65-plussers vaker iets hebben vastgelegd dan jongere leeftijdsgroepen. Volgens het onderzoek heeft 57% van de 65-plussers minimaal één onderdeel van de digitale nalatenschap geregeld. Bij jongere leeftijdsgroepen ligt dat percentage op 38%.

Het verschil laat zien dat het vastleggen van digitale zaken niet vanzelfsprekend is voor mensen die veel online actief zijn. Juist wie meerdere sociale media-accounts, digitale abonnementen of online bezittingen heeft, kan baat hebben bij een overzicht.

Daarbij hoeft niet alles in één keer geregeld te worden. Een eerste stap kan zijn om op te schrijven welke accounts en digitale diensten er zijn. Vervolgens kan iemand aangeven wat ermee moet gebeuren en waar belangrijke informatie veilig kan worden teruggevonden. Wachtwoorden en andere gevoelige gegevens moeten daarbij op een veilige manier worden bewaard.

Twee derde van de ondervraagden vindt bovendien dat nabestaanden meer ondersteuning moeten krijgen bij de afhandeling van een digitale nalatenschap.

Vooruitdenken geeft nabestaanden duidelijkheid

Het onderzoek onderstreept dat nieuwe technologie praktische ondersteuning kan bieden, maar niet alle vragen rond een overlijden oplost. Wie zelf wensen vastlegt, maakt het voor naasten gemakkelijker om keuzes te begrijpen en praktische zaken af te handelen.

Dat geldt niet alleen voor digitale accounts. Ook wensen rond de uitvaart, persoonlijke herinneringen en belangrijke administratieve informatie kunnen worden vastgelegd. Een overzicht geeft nabestaanden houvast op een moment waarop er vaak veel tegelijk op hen afkomt.

Het nabestaandendossier The Perfect Goodbye is hiervoor een hulpmiddel. Het helpt om persoonlijke wensen en belangrijke informatie overzichtelijk bij elkaar te brengen, zodat naasten later niet alles zelf hoeven uit te zoeken. Het invullen ervan kan bovendien aanleiding zijn om onderwerpen te bespreken die anders gemakkelijk worden uitgesteld.

Over het onderzoek

Ipsos I&O voerde het onderzoek in opdracht van a.s.r. uit van 1 tot en met 8 september 2026. In totaal werden 1.000 Nederlanders ondervraagd. De resultaten zijn gewogen naar leeftijd, geslacht, woonregio en opleidingsniveau en zijn volgens de onderzoeksorganisatie representatief voor de Nederlandse bevolking.

Bron: Ipsos I&O, onderzoek in opdracht van a.s.r., oktober 2026.

Meer nieuws

27 oktLezing over laatste levensfase in bibliotheken27 okt€300 miljard aan erfenissen op komst27 oktGrafschennis op Rusthof: paranormale sessie voor de rechter

Al het nieuws →

Goed om te weten

• Uitvaart buiten organiseren: checklist voor locatie, tent, geluid en slecht weer
• Wat kost een uitvaart?

Heb je een tip of aanvulling? Mail de redactie · Hoe wij bijwerken en corrigeren