Schenken op papier en erfbelasting besparen
5 minuten lezenDoor Redactie Uitvaart-Platform.nl · nagekeken door 
Amisha Mannak-SoeratramGepubliceerd
Wie vermogen wil nalaten aan kinderen of kleinkinderen, kan ervoor kiezen om al tijdens het leven een deel daarvan te schenken. Met schenken op papier kan dat ook wanneer het geld vastzit in een woning of beleggingen. De constructie kan de latere erfbelasting verlagen, maar kent strikte voorwaarden en is niet voor iedere familie geschikt.
Wat is schenken op papier?
Bij schenken op papier legt iemand vast dat een bepaald bedrag aan een kind of kleinkind wordt geschonken, zonder dat dit bedrag direct wordt uitbetaald. De schenker houdt het geld dus voorlopig zelf, maar krijgt tegenover de ontvanger een schuld. De ontvanger heeft daarmee een vordering die doorgaans pas na het overlijden van de schenker opeisbaar wordt.
Lees ook: Natuurbegraven goedkoper, maar niet altijd verzekerd
Deze constructie kan bijvoorbeeld interessant zijn voor ouders die veel overwaarde in hun woning hebben, maar niet voldoende vrij beschikbaar geld willen of kunnen missen. Ze kunnen vermogen overdragen zonder hun woning te verkopen of direct een groot bedrag van hun spaarrekening te halen.
Een schenking op papier wordt ook wel een schuldigerkenning uit vrijgevigheid genoemd. Het is belangrijk om deze afspraken zorgvuldig vast te leggen, omdat de fiscale gevolgen afhankelijk zijn van de manier waarop de schenking wordt uitgevoerd.
Waarom kan het erfbelasting besparen?
Wanneer iemand overlijdt, wordt voor de erfbelasting gekeken naar de waarde van de nalatenschap, rekening houdend met onder meer de schulden die fiscaal in aanmerking komen. Een correct uitgevoerde schenking op papier kan ervoor zorgen dat de schuld aan het kind of kleinkind in mindering komt op de nalatenschap.
Daardoor kan de waarde waarover erfbelasting wordt berekend lager uitvallen. Dat betekent niet automatisch dat er helemaal geen erfbelasting verschuldigd is. De uiteindelijke uitkomst hangt onder meer af van de omvang van de nalatenschap, het aantal erfgenamen en de geldende vrijstellingen en tarieven.
Voor 2026 bedraagt de vrijstelling voor kinderen en kleinkinderen € 26.230 per persoon. Over het belastbare deel van een erfenis betalen kinderen 10 procent tot de eerste tariefgrens van € 158.669 en 20 procent over het deel daarboven. Voor kleinkinderen gelden hogere tarieven van respectievelijk 18 en 36 procent. <Cite refs={["turn683295search1","turn683295search2"]}/>
De notaris en de jaarlijkse rente zijn essentieel
Schenken op papier is niet hetzelfde als een bedrag in een envelop aan een kind geven. Om de schenking bij de latere afwikkeling van de nalatenschap fiscaal in aanmerking te kunnen nemen, moet deze aan belangrijke voorwaarden voldoen.
De schenking moet worden vastgelegd in een notariële akte. Daarnaast moet de schenker jaarlijks daadwerkelijk minimaal 6 procent rente over het geschonken bedrag betalen aan de ontvanger. Als deze rente niet op de juiste manier wordt betaald, kan het fiscale voordeel bij overlijden verloren gaan. Ook moeten de schenking en de bijbehorende schuld en vordering correct in de belastingaangiften worden verwerkt. <Cite refs={["turn683295search13","turn683295search11"]}/>
Bij een schenking op papier van € 50.000 komt de jaarlijkse rente van 6 procent neer op € 3.000. Bij € 100.000 bedraagt deze € 6.000 per jaar. Dat zijn bedragen waarmee vooraf rekening moet worden gehouden. De schenker moet immers voldoende financiële ruimte hebben om de rente ieder jaar daadwerkelijk te betalen.
Ook de ontvanger krijgt met fiscale regels te maken
Een schenking op papier kan gevolgen hebben voor zowel de schenker als de ontvanger. Afhankelijk van de omvang van de schenking en de toepasselijke vrijstellingen kan schenkbelasting verschuldigd zijn. Ook moet rekening worden gehouden met de fiscale behandeling van de schuld en de vordering, bijvoorbeeld in box 3.
Daarom is het verstandig om niet alleen naar de mogelijke besparing op erfbelasting te kijken, maar ook naar de kosten van de notaris, de jaarlijkse rentebetalingen en de gevolgen voor de financiële situatie van beide partijen.
De constructie vraagt bovendien om een langetermijnvisie. Wie schenkt op papier, moet begrijpen welke verplichtingen daarmee ontstaan en wat dit betekent voor het vermogen dat tijdens het leven beschikbaar blijft.
Belastingvrij schenken tijdens het leven
Naast schenken op papier kunnen ouders en grootouders ook daadwerkelijk geld schenken terwijl zij nog leven. Voor zulke schenkingen gelden in 2026 jaarlijkse vrijstellingen.
Ouders mogen hun kind onder voorwaarden jaarlijks € 6.908 belastingvrij schenken. Voor schenkingen van grootouders en andere personen geldt in beginsel een jaarlijkse vrijstelling van € 2.769. Ouders kunnen daarnaast onder bepaalde voorwaarden eenmalig gebruikmaken van een verhoogde vrijstelling van € 33.129 voor een kind. Aan die regeling zijn voorwaarden verbonden, onder meer rond de leeftijd van het kind en eerder gebruikte vrijstellingen. <Cite refs={["turn683295search3","turn683295search8"]}/>
Bij een gewone schenking ontvangt het kind het geld direct. Dat kan helpen bij bijvoorbeeld de aankoop van een woning, een studie of het opbouwen van een financiële buffer. Schenken op papier werkt anders: het vermogen wordt juridisch op een andere manier vastgelegd, maar het geld blijft in eerste instantie bij de schenker.
Welke vorm het beste past, hangt af van het beschikbare vermogen, de wensen van de familie en de financiële behoeften van de schenker en ontvanger.
Vooruitdenken over de nalatenschap
Nadenken over een erfenis is niet alleen een financiële kwestie. Het kan ook helpen om verwachtingen binnen de familie tijdig te bespreken en duidelijkheid te creëren over wat iemand wil nalaten. Door op tijd advies in te winnen, kunnen ouders en grootouders onderzoeken welke mogelijkheden er zijn en welke gevolgen die voor hun nabestaanden hebben.
Schenken op papier kan in bepaalde situaties een bruikbaar instrument zijn om vermogen over te dragen en de toekomstige erfbelasting te beperken. Het is echter geen automatische belastingbesparing en vraagt om een correcte uitvoering, jaarlijkse betalingen en voldoende financiële ruimte.
Wie deze mogelijkheid overweegt, doet er daarom goed aan om de persoonlijke situatie met een notaris en belastingadviseur te bespreken. Zo kunnen de financiële gevolgen vooraf worden afgewogen en kunnen familieleden met meer duidelijkheid naar de toekomst kijken.
Bronnen:
Meer nieuws
16 oktIslamitische begraafplaats Haarlemmermeer gezocht
16 oktNieuwe infographic helpt bij de zorg na een overlijden
15 oktZware klap voor nabestaanden model Ivana SmitGoed om te weten
Heb je een tip of aanvulling? Mail de redactie · Hoe wij bijwerken en corrigeren