Wanneer schrijf ik een wilsverklaring?

In het kort

• In een wilsverklaring leg je je wensen vast over medische behandelingen, voor als je zelf niet meer kunt beslissen.
• Je kunt hem op elke volwassen leeftijd opstellen, het liefst terwijl je gezond bent.
• Je hebt geen notaris nodig: je schrijft of typt hem zelf.
• Bekijk je wilsverklaring opnieuw na grote gebeurtenissen, zoals trouwen, een scheiding of een ziekte.
• Een wilsverklaring is iets anders dan een testament of levenstestament.

Als je nadenkt over de toekomst en hoe je jouw zaken geregeld wilt hebben, kan een wilsverklaring een belangrijke stap zijn. Maar wanneer is het juiste moment? En hoe maak je er een? In dit artikel lees je wanneer het zinvol is om een wilsverklaring op te stellen en waarom het een verstandige keuze kan zijn.

Wat is een wilsverklaring?

Een wilsverklaring is een document waarin je je wensen over medische behandelingen vastlegt. Het is bedoeld voor situaties waarin je zelf niet meer kunt beslissen of communiceren, bijvoorbeeld als je in coma ligt of ernstig ziek bent. Het is een brief voor je (huis)arts en je naasten.

In een wilsverklaring kun je bijvoorbeeld opnemen:

• een behandelverbod: welke behandelingen je in een bepaalde situatie niet wilt;
• een euthanasieverzoek: je wensen voor het levenseinde als je ondraaglijk en uitzichtloos lijdt;
• een medische volmacht: wie namens jou medische beslissingen mag nemen als jij dat niet meer kunt.

Wanneer is het juiste moment?

1. Op elke leeftijd: er is geen vaste leeftijd waarop je een wilsverklaring moet opstellen. Het is verstandig om er op elke volwassen leeftijd over na te denken, jong of oud.
2. Als je gezond bent: stel een wilsverklaring op terwijl je gezond bent en helder kunt nadenken. Dan ben je voorbereid op onverwachte gebeurtenissen.
3. Bij grote levensgebeurtenissen: denk aan trouwen, scheiden, kinderen krijgen, een ernstige diagnose of het overlijden van een dierbare. Zulke gebeurtenissen kunnen je wensen veranderen.

Hoe stel je een wilsverklaring op?

Een wilsverklaring maken kost niets. Je schrijft of typt hem zelf. Je hebt er geen notaris voor nodig. Een paar tips:

• Beschrijf zo duidelijk mogelijk in welke situatie je wat wel of niet wilt.
• Zet je naam, de datum en je handtekening eronder.
• Bespreek je wilsverklaring met je huisarts en je naasten, zodat zij weten wat je wilt.
• Geef een kopie aan je huisarts en bewaar het origineel op een plek die je naasten kunnen vinden.
• Kijk er af en toe opnieuw naar en pas hem aan als je wensen veranderen.

Waarom zou je een wilsverklaring opstellen?

• Zelfbeschikking: je houdt zelf de regie over medische beslissingen, ook als je niet meer kunt spreken.
• Minder onduidelijkheid in de familie: je naasten weten wat je wilt. Dat kan conflicten en twijfel voorkomen.
• Duidelijkheid voor zorgverleners: artsen weten hoe je behandeld wilt worden.
• Gemoedsrust: het geeft rust om te weten dat je wensen bekend zijn.

Wilsverklaring, testament of levenstestament?

Deze begrippen worden vaak door elkaar gehaald:

• Een wilsverklaring gaat over medische wensen. Die maak je zelf.
• Een testament regelt wat er na je overlijden met je bezittingen gebeurt. Daarvoor ga je naar de notaris. Een bepaling in een testament heet ook wel een wilsbeschikking. Lees meer in wat is een testament en waar sluit ik dat af?
• Een levenstestament regelt wie je zaken waarneemt als je zelf niet meer kunt beslissen, bijvoorbeeld je financiën. Dat laat je meestal bij de notaris opstellen.

Het opstellen van een wilsverklaring is een persoonlijke keuze. Twijfel je over wat je vastlegt, bespreek het dan met je huisarts. Voor een testament of levenstestament kun je terecht bij een notaris of een specialist in juridisch advies.

Veelgestelde vragen

Heb je een notaris nodig voor een wilsverklaring?

Nee. Een wilsverklaring schrijf of typ je zelf. Een notaris heb je wel nodig voor een testament en meestal ook voor een levenstestament.

Moet een arts zich aan mijn wilsverklaring houden?

Een duidelijk behandelverbod moet een arts in principe volgen. Een euthanasieverzoek is geen garantie: de arts beslist zelf of aan alle voorwaarden is voldaan. Bespreek je wensen daarom op tijd met je huisarts. Lees ook wat is euthanasie en hoe vraag je dit aan?

Kun je ook je uitvaartwensen in een wilsverklaring zetten?

Een wilsverklaring gaat over medische zaken. Je uitvaartwensen leg je beter apart vast en bespreek je met je naasten. Lees op welke manieren je je uitvaartwensen kunt vastleggen.

Klik hier om ons glossy uitvaartmagazine Uitvaart-Inside te bestellen voor meer inspiratie en informatie over uitvaarten.