Testament: wat is het, wat staat erin en hoe regel je het bij de notaris?

In het kort

• Een testament is een document waarin je vastlegt wat er na je overlijden met je nalatenschap gebeurt.
• In Nederland laat je een testament opstellen door een notaris.
• De notaris meldt het testament aan bij het Centraal Testamentenregister.
• Heb je geen testament, dan geldt het wettelijk erfrecht.

Een testament klinkt misschien als iets voor later. Toch is het een van de belangrijkste documenten die je kunt regelen. Met een testament bepaal je zelf wat er na je overlijden met je bezittingen gebeurt. In dit artikel lees je wat een testament is, wat erin staat, hoe je het bij de notaris laat opstellen en wat er na een overlijden met een testament gebeurt.

Wat is een testament?

Een testament is een officieel document waarin jij, de erflater, vastlegt wat er met je bezittingen en schulden gebeurt nadat je bent overleden. Het wordt ook wel je uiterste wil genoemd. Zonder testament bepaalt de wet wie je erfgenamen zijn. Met een testament kun je daar zelf keuzes in maken.

Wat staat er in een testament?

Wat je in een testament zet, hangt af van je situatie. Veel voorkomende onderdelen zijn:

• Erfgenamen: wie je nalatenschap krijgt en in welke verhouding.
• Legaten: een bepaald bedrag of voorwerp voor een specifieke persoon of een goed doel.
• Voogdij: wie voor je minderjarige kinderen zorgt als jij er niet meer bent.
• Executeur: wie je nalatenschap afwikkelt, en of die persoon daarvoor een vergoeding krijgt.
• Verdeling: hoe en wanneer de erfenis wordt verdeeld.
• Bewind: bijvoorbeeld als je wilt dat iemand het geld beheert voor een jong kind of iemand die dat zelf niet goed kan.

Je uitvaartwensen en het nalaten van persoonlijke spullen kun je ook in een codicil vastleggen. Dat schrijf je zelf met de hand. Lees meer in wat is een codicil en is het rechtsgeldig?

Waar maak je een testament?

Een testament laat je in Nederland opstellen door een notaris. Een zelfgeschreven brief waarin je je erfenis verdeelt, is geen geldig testament. Zo werkt het:

1. Bereid je voor. Zet op een rij wat je bezit, wie je wilt bedenken en wie je als executeur of voogd wilt.
2. Maak een afspraak. In een gesprek bespreekt de notaris je wensen en geeft advies, bijvoorbeeld over erfbelasting.
3. Controleer het concept. Je krijgt een concepttestament om na te lezen.
4. Onderteken bij de notaris. Het testament wordt een notariële akte. De notaris bewaart het origineel.
5. Registratie. De notaris meldt het testament aan bij het Centraal Testamentenregister. Daarin staat niet de inhoud, maar wel dat er een testament is en bij welke notaris.

De kosten van een testament verschillen per notaris en hangen af van hoe ingewikkeld je situatie is. Vraag vooraf een prijsopgave. Er bestaan ook online notarisdiensten. Lees meer over online notarissen.

Wanneer is een testament verstandig?

• Je woont samen zonder huwelijk of geregistreerd partnerschap.
• Je hebt minderjarige kinderen en wilt een voogd aanwijzen.
• Je hebt een samengesteld gezin, met kinderen of stiefkinderen.
• Je wilt iets nalaten aan een vriend of een goed doel.
• Je hebt een eigen onderneming.
• Je wilt dat de afwikkeling in handen komt van iemand die je vertrouwt.

Testament na overlijden: wat gebeurt er?

Na een overlijden wil je weten of er een testament is. Dat kun je navragen bij het Centraal Testamentenregister. Je hebt daarvoor gegevens van de overledene en een bewijs van overlijden nodig. Is er een testament, dan hoor je bij welke notaris het ligt. De notaris kan je vertellen wie de erfgenamen en de executeur zijn.

Het testament wordt uitgevoerd door de executeur. Is die er niet, dan doen de erfgenamen het samen. Zij betalen de schulden, regelen de belastingen en verdelen de nalatenschap. Lees meer over de stappen om een nalatenschap af te wikkelen.

Je testament bijhouden

Je situatie verandert. Denk aan een huwelijk, scheiding, geboorte, overlijden of een verhuizing. Kijk dan of je testament nog klopt. Een testament kun je altijd laten aanpassen bij de notaris. Lees ook waarom je je testament regelmatig nakijkt.

Hulp nodig? In onze bedrijvengids vind je specialisten in erfrecht en nalatenschap.

Veelgestelde vragen

Kun je zelf een testament schrijven?

Een geldig testament maak je bij de notaris. Zelf kun je wel een codicil schrijven voor persoonlijke spullen en uitvaartwensen.

Hoe weet je of iemand een testament heeft?

Na het overlijden kun je dat opvragen bij het Centraal Testamentenregister. Je hoort dan bij welke notaris het testament ligt.

Wat gebeurt er als er geen testament is?

Dan geldt het wettelijk erfrecht. Eerst erven de echtgenoot of geregistreerd partner en de kinderen. Een samenwonende partner zonder testament erft niets.

Kun je een testament veranderen?

Ja, je kunt een testament altijd laten wijzigen of herroepen bij de notaris.

Klik hier om ons glossy uitvaartmagazine Uitvaart-Inside te bestellen voor meer inspiratie en informatie omtrent uitvaarten.

Vragen die families hierover stellen

Ook vaak gevraagd

Wat doet een notaris bij een overlijden?

Een notaris helpt bij het afwikkelen van de nalatenschap. Hij stelt de verklaring van erfrecht op, die aantoont wie de erfgenamen zijn. De notaris controleert het Centraal Testamentenregister, leest het testament voor, adviseert over de verdeling en regelt de overdracht van onroerend goed.

💡 Vind een notaris via onze bedrijvengids.

Bekijk deze vraag

Wat zijn de kosten van een notaris bij een erfenis?

Een verklaring van erfrecht kost gemiddeld 200 tot 400 euro. Volledige begeleiding bij de afwikkeling van een nalatenschap kost gemiddeld 1.000 tot 3.000 euro of meer bij een complexe nalatenschap.

Vind een notaris voor nalatenschappen via onze bedrijvengids.

Bekijk deze vraag

Wat staat er in The Perfect Goodbye?

In The Perfect Goodbye kun je vastleggen: uitvaartwensen (begraven of cremeren, muziek, locatie, kleding, bloemen), contactpersonen, bankgegevens en verzekeringen, wachtwoorden en digitale accounts, eigendommen en waardevolle voorwerpen, juridische documenten (testament, codicil, volmachten) en persoonlijke wensen en laatste boodschappen.

Bekijk deze vraag

Hoe achterhaal ik of er een testament is?

Je kunt zelf bij het Centraal Testamentenregister (CTR) laten nagaan of de overledene een testament heeft gemaakt. Stuur daarvoor het aanvraagformulier voor particulieren op met een kopie van de akte van overlijden. Een notaris kan het CTR ook voor je raadplegen.

Het CTR laat weten of er een testament is en bij welke notaris het is opgesteld. Die notaris kan je daarna verder helpen. Als erfgenaam heb je recht op inzage.

💡 Vind een notaris via onze bedrijvengids.

Bekijk deze vraag

Alle vragen over erfrecht en testament