Wat een codicil precies inhoudt

In het kort

• Een codicil is een document dat je volledig met de hand schrijft, dateert en ondertekent.
• Je kunt er bepaalde spullen mee nalaten, zoals kleding, sieraden, bepaalde inboedel en boeken.
• Geld, een huis of beleggingen kun je niet via een codicil nalaten. Daarvoor heb je een testament bij de notaris nodig.
• Een getypt of geprint codicil is niet geldig.

Wat een codicil precies inhoudt?  Het betekent eigenlijk dat het een juridisch document is, dat in Nederland wordt gebruikt om persoonlijke wensen met betrekking tot nalatenschap vast te leggen. 

In dit artikel zullen we je meer vertellen over wat een codicil is, wat het doel ervan is, welke zaken je kunt regelen in een codicil én waar je op moet letten bij het opstellen ervan in Nederland.

Wat een codicil precies inhoudt

Een codicil is feitelijk een handgeschreven document waarin een persoon zijn of haar specifieke wensen en aanwijzingen met betrekking tot nalatenschap vastlegt. Men gebruikt het vaak voor zaken van emotionele of praktische waarde die je niet in een testament regelt. In tegenstelling tot een testament, dat men notarieel opstelt, kan je een codicil  zelf schrijven en ondertekenen.

Doel van een Codicil

Het doel van een codicil is om duidelijk te maken over hoe je wil dat men bepaalde persoonlijke bezittingen na je overlijden verdeelt. Dit kan verschillen van het toewijzen van specifieke sieraden aan bepaalde familieleden tot het aangeven van de wens om bepaalde goederen aan een goed doel te schenken. Zo kun je bijvoorbeeld vastleggen dat je wil dat die ene ketting naar je nichtje gaat die er altijd naar keek, of dat speciale boek naar jouw broer die het zo vaak kwam lenen.

Wat kun je regelen in een codicil?

In een codicil kun je diverse zaken regelen, waaronder:

• Toewijzing van persoonlijke bezittingen: Je kunt specifieke items, zoals sieraden, kleding, een schilderij, boeken of een meubelstuk, aan bepaalde personen nalaten. Omschrijf elk voorwerp precies: 'mijn hele inboedel' mag niet.
• Goede doelen: Je kunt een bepaald voorwerp, zoals een sieraad of schilderij, aan een goed doel nalaten. Geld nalaten aan een goed doel kan niet via een codicil, daarvoor heb je een testament nodig.
• Huisdieren: Je kunt je wens opschrijven over wie er na je overlijden voor jouw huisdieren zorgt. Of zo'n wens juridisch bindend is, vraag je het beste na bij een notaris. Wel handig om dit van tevoren even af te stemmen met de mensen die jij op het oog hebt...
• Uitvaartwensen: In sommige gevallen kun je uitvaartwensen, zoals bepaalde muziek of begrafenislocatie, in een codicil vastleggen.

Waar moet je op letten bij het opstellen van een codicil in Nederland?

Alhoewel je een codicil zelf als eigenaar kunt opstellen, zijn er enkele belangrijke punten waar je op moet letten:

• Handgeschreven en met datum: Het codicil moet je volledig met de hand schrijven, van de juiste datum voorzien en ondertekenen. Gebruik je eigen handschrift en vermijd het gebruik van typemachines of computers.
• Duidelijke identificatie: Vermeld duidelijk je volledige naam en geboortedatum, zodat het document duidelijk van jou komt en niet op iedereen toepasbaar is.
• Niet voor financiële zaken: Een codicil is niet geschikt voor financiële zaken, zoals het regelen van erfenissen of eigendommen. Daarvoor is een testament nodig en indien nodig het inschakelen van een executeur.
• Herziening en vernietiging: Je kunt een codicil op elk moment herzien of vernietigen. Het is belangrijk om ervoor te zorgen dat het laatste codicil de meest actuele wensen weerspiegelt. Handig dus om er om de zoveel tijd weer eens naar te kijken.
• Bewaarplaats: Het is goed om je codicil veilig te bewaren en ervoor te zorgen dat je naaste familieleden op de hoogte zijn van het bestaan en de locatie ervan.
• Raadpleeg een notaris: Hoewel een notaris niet verplicht is bij het opstellen van een codicil, kan het nuttig zijn er wel één te raadplegen om ervoor te zorgen dat je wensen duidelijk en juridisch geldig zijn.

Houd er wel rekening mee dat een codicil geen testament vervangt. Voor zaken rondom financiën en de verdeling van het grootste deel van je nalatenschap is het verstandig om een notaris te raadplegen en een testament op te stellen. Een testament heeft over het algemeen meer juridische waarde dan een codicil.

In Nederland is het van groot belang om je nalatenschapsplanning serieus te nemen, of je nou wel of niet gebruik maakt van een codicil of een testament. Als je er zeker van wil zijn dat je wensen worden nageleefd en je nalatenschap op de gewenste manier wordt verdeeld, is het altijd goed om juridisch advies in te winnen, bijvoorbeeld bij een notaris. Je vindt hulp bij nalatenschap in onze bedrijvengids.

Wil je meer weten over dit onderwerp? Lees dan ook ons blad Uitvaart Inside. Daar staat veel informatie in over dit soort zaken!

Veelgestelde vragen

Is een codicil rechtsgeldig?

Ja, als je het volledig met de hand schrijft, er een datum op zet en het ondertekent. Het geldt alleen voor bepaalde spullen, zoals kleding, sieraden, bepaalde inboedel en boeken. Voor geld, een huis of beleggingen is het niet geldig.

Hoe ziet een codicil eruit? Een voorbeeld

Een eenvoudig codicil kan er zo uitzien: 'Ik, [volledige naam], geboren op [datum] te [plaats], bepaal dat na mijn overlijden mijn gouden horloge naar mijn kleinzoon [naam] gaat.' Daaronder zet je de plaats, de datum en je handtekening. Schrijf alles met de hand.

Wat is het verschil tussen een codicil en een uitvaartcodicil?

In een codicil laat je spullen na. In een uitvaartcodicil leg je je wensen voor je uitvaart vast, bijvoorbeeld of je begraven of gecremeerd wilt worden.

Kun je een codicil bij de notaris bewaren?

Ja, dat kan. Het codicil blijft dan veilig bewaard. Of het geldig is, hangt wel nog steeds af van de vorm: handgeschreven, gedateerd en ondertekend. Meer over het verschil met een testament lees je in onze woordenlijst.

Vragen die families hierover stellen

Ook vaak gevraagd

Wat is het verschil tussen een testament en een codicil?

Een testament is een officieel juridisch document opgesteld bij een notaris. Daarin leg je vast hoe je erfenis wordt verdeeld en wie de uitvaart regelt. Een codicil is een volledig handgeschreven, gedateerd en ondertekend document zonder notaris. In een codicil kun je persoonlijke wensen vastleggen zoals uitvaartwensen, kleding en muziekkeuze.

💡 Zie ook de woordenlijst: Testament en codicil.

Bekijk deze vraag

Hoe werkt resomeren precies?

Het lichaam wordt geplaatst in een afgesloten tank met een alkalische oplossing. Onder verhoogde druk bij circa 150 graden Celsius lost het zachte weefsel op in 3 tot 4 uur. De botfragmenten worden gedroogd en gemalen tot een poeder vergelijkbaar met crematie-as.

Bekijk deze vraag

Wat doet een uitvaartondernemer precies?

Een uitvaartondernemer regelt alle praktische zaken: vervoer van de overledene, aangifte van overlijden, opbaring, regelen van de locatie, coördinatie van de plechtigheid, dragers en rouwvervoer en communicatie met begraafplaats of crematorium.

Vind uitvaartondernemers via onze bedrijvengids.

Bekijk deze vraag

Alle vragen over erfrecht en testament