Wanneer adoptieouders overlijden, kan naast het verdriet ook een belangrijke praktische vraag ontstaan: wat erft een adoptiekind eigenlijk van zijn of haar adoptieouders? In Nederland heeft een adoptiekind voor het erfrecht in principe dezelfde positie als een kind dat biologisch van de overledene is.

Dat betekent dat een adoptiekind volgens het wettelijke erfrecht erfgenaam kan zijn van de adoptieouders. Toch kunnen de precieze gevolgen verschillen, bijvoorbeeld wanneer er een partner, andere kinderen, een testament of bijzondere familieomstandigheden zijn.

Is een adoptiekind automatisch erfgenaam?

Ja. Een kind dat door iemand is geadopteerd, is juridisch kind van de adoptieouder. Volgens Notaris.nl behoren kinderen die volgens de geboorteakte of door adoptie kind van de overledene zijn tot de wettelijke erfgenamen.

Dat is een belangrijk verschil met bijvoorbeeld een stiefkind of pleegkind. Een stiefkind is niet automatisch wettelijk erfgenaam van een stiefouder. Daarvoor is in principe een testament nodig.

Een adoptiekind staat voor het Nederlandse erfrecht dus in beginsel gelijk aan een biologisch kind van de adoptieouder.

TIP: Klik hier om in contact te komen met de ondernemers in onze bedrijvengids waar wij mee samenwerken. Zij helpen je graag verder bij het regelen van een uitvaart en alles wat erbij komt kijken.

Wat erft een adoptiekind als er geen testament is?

Wanneer iemand overlijdt zonder testament, geldt het wettelijke erfrecht. Dit wordt ook wel het versterferfrecht genoemd.

Heeft de overledene kinderen en geen echtgenoot of geregistreerd partner, dan zijn de kinderen in beginsel de erfgenamen en erven zij ieder een gelijk deel. Zijn er een echtgenoot of geregistreerd partner én kinderen, dan erven de partner en de kinderen ieder een gelijk deel.

Bij een adoptiekind geldt daarbij dus dezelfde juridische positie als bij een biologisch kind.

Een voorbeeld

Stel dat een moeder overlijdt en drie kinderen achterlaat:

• één biologisch kind;
• één geadopteerd kind;
• één biologisch kind uit een eerdere relatie.

Als er geen testament is en de omstandigheden maken dat de drie kinderen erfgenaam zijn, worden zij voor de wettelijke verdeling als kinderen van de overledene behandeld.

Het adoptiekind krijgt dus niet automatisch een kleiner erfdeel omdat het geadopteerd is.

Wat gebeurt er als de andere adoptieouder nog leeft?

Dit is een belangrijke situatie.

Wanneer de overledene getrouwd was of een geregistreerd partnerschap had en er kinderen zijn, geldt bij het ontbreken van een testament in principe de wettelijke verdeling. De langstlevende echtgenoot of geregistreerd partner krijgt de goederen van de nalatenschap. De kinderen krijgen een geldvordering ter grootte van hun erfdeel. Die vordering is normaal gesproken pas opeisbaar wanneer ook de langstlevende ouder overlijdt, met enkele wettelijke uitzonderingen.

Het adoptiekind kan dus wel erfgenaam zijn, maar krijgt zijn erfdeel niet altijd direct in handen.

Dat betekent bijvoorbeeld dat een adoptiekind na het overlijden van één adoptieouder niet automatisch een deel van de woning, auto of bankrekening krijgt. De langstlevende partner kan op grond van de wettelijke verdeling de goederen van de nalatenschap krijgen.

Erft een adoptiekind evenveel als een biologisch kind?

In beginsel ja.

Voor het erfrecht is de juridische ouder-kindrelatie bepalend. Een adoptiekind is juridisch kind van de adoptieouder.

Dat betekent dat een adoptieouder niet kan zeggen: mijn biologische kinderen krijgen een erfdeel en mijn adoptiekind niet, wanneer er geen testament is dat daarvan afwijkt.

Ook Notaris.nl maakt duidelijk dat iemand die door adoptie kind van de overledene is, tot de wettelijke erfgenamen behoort.

Wat als er zowel adoptiekinderen als biologische kinderen zijn?

Ook dan geldt in principe dat de kinderen gelijkwaardig worden meegenomen in het wettelijke erfrecht.

Het gaat niet om de vraag of iemand biologisch of geadopteerd is, maar om de juridische familieband.

Zijn er bijvoorbeeld twee biologische kinderen en twee adoptiekinderen, dan zijn zij bij het wettelijke erfrecht allemaal kinderen van de overledene.

De aanwezigheid van een testament kan de situatie uiteraard veranderen.

Wat als de adoptieouders een testament hebben?

Een testament kan de wettelijke verdeling veranderen.

In een testament kan worden bepaald wie erfgenaam wordt, welk deel iemand krijgt en wie bepaalde goederen of legaten ontvangt. Een testament moet in Nederland bij een notaris worden opgesteld om rechtsgeldig te zijn.

Een adoptieouder kan dus in een testament andere keuzes maken dan de wettelijke verdeling voorschrijft.

Dat betekent bijvoorbeeld dat een adoptiekind een groter of kleiner deel kan krijgen dan volgens het wettelijke erfrecht.

Maar een kind kan niet zomaar iedere vorm van bescherming verliezen.

Kan een adoptiekind worden onterfd?

Ja, een ouder kan een kind in een testament onterven. Maar kinderen hebben in Nederland een bijzondere positie.

Een onterfd kind kan onder voorwaarden aanspraak maken op de legitieme portie. Dat is het gedeelte waarop een kind volgens de wet aanspraak kan maken ondanks de onterving. De legitieme portie bestaat uit geld en bedraagt de helft van het erfdeel dat het kind bij wettelijke erfopvolging zou hebben gehad.

Daarbij is belangrijk dat een beroep op de legitieme portie niet hetzelfde is als gewoon erfgenaam zijn. Het kind krijgt bijvoorbeeld niet automatisch recht op een bepaald meubelstuk, huis of sieraad uit de nalatenschap.

Adoptiekind en stiefkind zijn niet hetzelfde

Dit verschil is voor veel families belangrijk.

Een adoptiekind is juridisch kind van de adoptieouder. Een stiefkind is dat niet automatisch.

Overlijdt een stiefouder zonder testament, dan is een stiefkind normaal gesproken geen wettelijke erfgenaam van de stiefouder. De stiefouder kan het kind wel in een testament als erfgenaam opnemen.

Bij adoptie ligt dat dus anders.

Adoptie zorgt voor een juridische ouder-kindrelatie, en die relatie heeft ook gevolgen voor het erfrecht.

Erft een adoptiekind ook van biologische ouders?

Hier ligt de situatie ingewikkelder.

Wat er gebeurt met de juridische familieband met de oorspronkelijke ouders hangt af van de omstandigheden en het soort adoptie. Bij een herroeping van een adoptie verandert de juridische situatie bijvoorbeeld opnieuw.

De Rijksoverheid vermeldt dat een geadopteerd kind na herroeping van de adoptie niet langer juridisch kind is van de adoptieouders en weer kind wordt van de oorspronkelijke juridische ouder(s).

Daarom kan bij een specifieke nalatenschap niet uitsluitend worden gekeken naar het feit dat iemand ooit is geadopteerd. De actuele juridische familieband op het moment van overlijden is van belang.

Wat als het adoptiekind minderjarig is?

Ook een minderjarig adoptiekind kan erfgenaam zijn.

De afwikkeling van een erfenis werkt voor minderjarigen echter anders dan voor volwassenen. Een minderjarige kan bijvoorbeeld niet zelfstandig alle beslissingen rondom het aanvaarden of verwerpen van een nalatenschap nemen.

Daarom is het bij een erfenis waarbij een minderjarig adoptiekind betrokken is verstandig om tijdig juridisch advies in te winnen.

Wat gebeurt er met de erfenis als het adoptiekind zelf eerder is overleden?

Ook dit kan gevolgen hebben voor de verdeling.

Wanneer een kind eerder overlijdt dan de ouder, kunnen onder bepaalde omstandigheden de kinderen van dat overleden kind in zijn of haar plaats treden. Dit heet plaatsvervulling.

Of dat daadwerkelijk gebeurt en welk aandeel de kleinkinderen krijgen, hangt af van de precieze familie- en erfrechtelijke situatie.

Daarom moet bij een overlijden niet alleen worden gekeken naar de nog levende kinderen, maar naar de volledige juridische familiekring.

Hoe weet je of er een testament is?

Na een overlijden is een belangrijke eerste stap om na te gaan of de overledene een testament heeft gemaakt.

Wanneer er een testament is, staat daarin wie als erfgenamen zijn aangewezen en welke bepalingen gelden. Wanneer er geen testament is, bepaalt de wet wie erfgenaam is.

Via het Centraal Testamentenregister kan worden nagegaan of iemand een testament heeft laten registreren.

Een notaris kan vervolgens helpen bij het vaststellen van de erfgenamen en de verdere afwikkeling van de nalatenschap.

Wat betekent dit voor de erfenis van een adoptiekind?

Voor een adoptiekind is het belangrijkste uitgangspunt dat de adoptie een juridische ouder-kindrelatie creëert. Daardoor kan een adoptiekind volgens het Nederlandse erfrecht gewoon erfgenaam zijn van de adoptieouders.

De situatie kan vervolgens veranderen door:

• een testament;
• een huwelijk of geregistreerd partnerschap;
• andere biologische of geadopteerde kinderen;
• een eerder overleden kind;
• onterving;
• de legitieme portie;
• de leeftijd van het adoptiekind;
• een bijzondere vorm van adoptie;
• herroeping van de adoptie;
• schulden binnen de nalatenschap.

Het is daarom verstandig om bij een daadwerkelijke nalatenschap niet alleen uit te gaan van algemene informatie, maar de juridische situatie door een notaris te laten beoordelen.

Veelgestelde vragen over adoptiekinderen en erven

Erft een adoptiekind automatisch van adoptieouders?

Als er geen testament is, is een adoptiekind in beginsel wettelijk erfgenaam van de adoptieouder. Adoptiekinderen behoren tot de wettelijke erfgenamen.

Erft een adoptiekind evenveel als een biologisch kind?

In beginsel wel. Een adoptiekind is juridisch kind van de adoptieouder en wordt voor het wettelijke erfrecht niet automatisch anders behandeld dan een biologisch kind.

Kan een adoptiekind worden onterfd?

Ja, dat kan via een testament. Het kind kan onder voorwaarden wel aanspraak maken op de legitieme portie.

Erft een stiefkind hetzelfde als een adoptiekind?

Nee. Een stiefkind is niet automatisch wettelijk erfgenaam van een stiefouder. Een adoptiekind is dat in beginsel wel.

Wat gebeurt er als één adoptieouder overlijdt?

Als er een echtgenoot of geregistreerd partner en kinderen zijn, kan de wettelijke verdeling gelden. De langstlevende partner krijgt dan de nalatenschap en de kinderen krijgen in beginsel een geldvordering ter grootte van hun erfdeel.

Kan een adoptiekind erven als er geen testament is?

Ja. Als juridisch kind behoort het adoptiekind tot de wettelijke erfgenamen.

Is een adoptiekind ook erfbelasting verschuldigd?

Een adoptiekind valt voor de fiscale behandeling in de categorie kinderen. Of daadwerkelijk erfbelasting verschuldigd is, hangt onder andere af van de waarde van de erfenis en de toepasselijke vrijstelling.

Bronnen

Rijksoverheid – Wat is het verschil tussen versterferfrecht en testamentair erfrecht?

Rijksoverheid – Wat is de wettelijke verdeling bij erfrecht?

Rijksoverheid – Wat kan ik vastleggen in mijn testament?

Rijksoverheid – Kan ik mijn echtgenoot en kinderen onterven?

Rijksoverheid – Kan ik als adoptiekind de adoptie ongedaan maken?

Notaris.nl – Wie is erfgenaam?

Wil jij jouw onderneming laten groeien met maximale online zichtbaarheid?Sluit je vandaag nog aan bij Uitvaart-Platform.nl en ervaar het verschil.Stuur een e-mail naar info@uitvaart-platform.nl met je contactgegevens,dan nemen wij spoedig contact met je op om de mogelijkheden te bespreken.