Home / Woordenlijst / Samenlevingscontract en erfrecht
Kennisbank
Samenlevingscontract en erfrecht
Belang van samenlevingscontract voor ongehuwd samenwonenden
Juridisch
Woon je samen zonder getrouwd te zijn of een geregistreerd partnerschap te hebben, dan ben je volgens de wet geen erfgenaam van je partner, tenzij dat in een testament is vastgelegd. Dat verrast veel mensen. Ook als je al jaren samenwoont en kinderen hebt, erft je partner niet automatisch als jij overlijdt.
Een samenlevingscontract helpt om afspraken te maken over jullie samenleven, zoals wie wat betaalt en wat er gebeurt met spullen en het huis bij uit elkaar gaan. Met bepaalde afspraken, zoals een verblijvingsbeding, kun je ook iets regelen voor als een van jullie overlijdt. Maar een samenlevingscontract vervangt geen testament. Om je partner echt als erfgenaam te laten erven, heb je een testament nodig.
Ook voor de erfbelasting maakt het uit. Onder bepaalde voorwaarden kan een samenwonende partner dezelfde vrijstelling krijgen als een echtgenoot. Een notarieel samenlevingscontract is daar vaak een van de voorwaarden voor. Welke voorwaarden nu gelden, lees je bij de Belastingdienst of hoor je van een notaris.
Hoe gaat dat in de praktijk?
Stel: Sanne en Mark wonen al jaren samen in een koophuis en zijn niet getrouwd. Ze hebben geen kinderen en geen testament. Mark overlijdt onverwacht. Volgens de wet zijn zijn ouders en broer zijn erfgenamen, niet Sanne. Zijn deel van het huis valt dus in de erfenis van zijn familie. Sanne moet met hen in gesprek over het huis.
Hadden ze bij de notaris een samenlevingscontract én testamenten laten opstellen, dan had Sanne het huis kunnen houden en was zij de erfgenaam geweest. Dat had haar veel onzekerheid bespaard.
Waar moet je op letten?
- Woon je ongehuwd samen, regel dan zowel een samenlevingscontract als een testament.
- Laat het samenlevingscontract bij de notaris opstellen. Dat is vaak van belang voor de erfbelasting.
- Denk ook aan een pensioen, levensverzekering of overlijdensrisicoverzekering. Is je partner daar als begunstigde aangemeld?
- Kijk je afspraken opnieuw na als er iets verandert, zoals kinderen of een nieuw huis.
- Bespreek je situatie met een notaris, die de actuele regels kent.
Veelgestelde vraag
Is een samenlevingscontract genoeg om mijn partner te beschermen?
Meestal niet. Een samenlevingscontract regelt vooral jullie samenleven en kan met speciale bepalingen iets regelen bij overlijden. Maar alleen met een testament wordt je partner erfgenaam. Wil je er zeker van zijn dat je partner goed achterblijft, laat dan beide documenten door een notaris opstellen. Die kijkt ook naar erfbelasting, pensioen en het huis, en zorgt dat alles goed op elkaar aansluit. Voor de fiscale regels kun je ook bij de Belastingdienst terecht.
In het kort
Zonder contract
Partner erft niet automatisch
Met contract
Kan rechten regelen maar vervangt testament niet
Advies
Altijd samenlevingscontract én testament