
Broers zorgen voor broer met dementie, goede doelen erven
Twee broers namen de zorg voor hun broer met dementie op zich. Toch benoemde hij vijf goede doelen in zijn testament. Wanneer kan iemand met dementie nog een testament maken?
Twee broers namen in 2022 de verzorging van hun broer op zich, nadat bij hem frontotemporale dementie was vastgesteld. Later ontdekten familieleden dat hij kort na die diagnose een testament had laten opmaken. Daarin waren niet zijn broers of andere familieleden, maar vijf goede doelen als erfgenamen aangewezen.
De familie vond dat de notaris onvoldoende rekening had gehouden met de gezondheidssituatie van de man. Volgens hen had hij op dat moment niet meer zelfstandig en weloverwogen kunnen beslissen over zijn nalatenschap. Ook vonden zij dat de notaris een onafhankelijke geriatrische arts had moeten inschakelen om zijn wilsbekwaamheid te beoordelen.
Lees ook: Sliedrecht onderzoekt komst elektrisch crematorium
De kwestie kwam terecht bij de Kamer voor het notariaat in Amsterdam. Die verklaarde de klacht ongegrond.

Dementie betekent niet automatisch wilsonbekwaam
De uitspraak maakt duidelijk dat een diagnose dementie niet automatisch betekent dat iemand geen testament meer kan maken. Doorslaggevend is of iemand op het moment van het opstellen van het testament begrijpt welke keuzes hij maakt en de gevolgen daarvan kan overzien.
Dat wordt beoordeeld op het moment waarop het testament wordt gemaakt. Iemand kan door dementie moeite krijgen met bepaalde dagelijkse handelingen, maar voor een specifieke beslissing nog wel in staat zijn zijn eigen wil te bepalen.
De notaris moet daarom zelf beoordelen of de cliënt wilsbekwaam is. Daarbij kijkt hij onder meer of iemand zijn wensen duidelijk kan uitleggen en begrijpt wat de gevolgen van die wensen zijn.
Wanneer moet een notaris extra onderzoek doen?
Een notaris mag niet uitsluitend afgaan op de aanwezigheid of afwezigheid van een medische diagnose. De eigen waarneming tijdens gesprekken met de cliënt speelt een belangrijke rol. Als er gerede twijfel bestaat over de wilsbekwaamheid, kan aanvullend onderzoek nodig zijn.
In deze zaak verklaarde de notaris dat hij meerdere gesprekken met de man had gevoerd. Daarbij waren geen derden aanwezig. Hij had controlevragen gesteld en naar eigen zeggen kon de man zijn wensen duidelijk formuleren. De notaris zag daarom geen aanleiding om een arts in te schakelen.
De Kamer voor het notariaat kreeg ook inzage in vertrouwelijke informatie uit het dossier van de notaris. Op basis daarvan oordeelde de Kamer dat de notaris zorgvuldig had gehandeld. Vanwege zijn geheimhoudingsplicht kon de Kamer de inhoudelijke onderbouwing van dat oordeel niet volledig openbaar maken.
Een tuchtklacht maakt een testament niet ongeldig
De uitspraak betekent niet dat iedere discussie over een testament bij dementie hiermee is opgelost. De Kamer voor het notariaat beoordeelde uitsluitend of de notaris zorgvuldig had gehandeld. De vraag of een testament juridisch geldig is, kan uiteindelijk aan de burgerlijke rechter worden voorgelegd.
Ook belangrijk: de man uit deze zaak leeft nog. Er is dus geen erfenis verdeeld en de vijf goede doelen hebben nog niets uit een nalatenschap ontvangen.
Een tuchtprocedure tegen een notaris is bovendien iets anders dan een civiele procedure over de geldigheid van een testament. De tuchtrechter kan beoordelen of de notaris zich aan zijn beroepsregels heeft gehouden, maar kan niet zomaar familieleden tot erfgenamen benoemen.
Wat kun je doen als je twijfelt aan een testament?
Wanneer familieleden vermoeden dat een kwetsbare naaste niet meer goed kon overzien wat hij in een testament vastlegde, is het belangrijk om concrete aanwijzingen te verzamelen. Denk aan gebeurtenissen, uitspraken en veranderingen in het functioneren rond de datum waarop het testament werd opgesteld.
Alleen het feit dat familieleden niet als erfgenaam zijn opgenomen, of dat de verdeling onverwacht is, bewijst niet dat iemand wilsonbekwaam was. Ook een diagnose dementie is daarvoor op zichzelf onvoldoende.
Wie zelf geheugenproblemen ervaart en zijn testament wil opstellen of aanpassen, doet er verstandig aan dit open met de notaris te bespreken. Zo kan de notaris beoordelen welke ondersteuning of extra zorgvuldigheid nodig is om de eigen wensen goed vast te leggen.
De zaak laat vooral zien hoe belangrijk het is dat mensen hun nalatenschap tijdig regelen en dat hun persoonlijke wensen zorgvuldig worden vastgesteld. Want uiteindelijk gaat het niet alleen om wie erft, maar vooral om de vraag of iemand zelf bewust heeft kunnen bepalen wat er met zijn nalatenschap gebeurt.
Bron: Kamer voor het notariaat Amsterdam – uitspraak van 6 oktober 2026 (ECLI:NL:TNORAMS:2026:13)
Meer nieuws
14 novPapieren schenking onder druk: gevolgen voor nalatenschap
14 novErfbelasting: 50PLUS eist behoud voordeel
13 novVlaanderen wil tweede arts bij crematie afschaffenGoed om te weten
Heb je een tip of aanvulling? Mail de redactie · Hoe wij bijwerken en corrigeren
Een volgende stap
De nieuwsbrief
Artikelen, hulpmiddelen en verhalen over uitvaart, afscheid en rouw. Rustig van toon, hooguit een paar keer per maand.
Schrijf je in →Ondernemers in Erfrecht die hierbij kunnen helpen
Alle ondernemers in Erfrecht in de gids →Getoond omdat dit artikel over dit onderwerp gaat. Geen commissie, geen bemiddeling; je neemt zelf contact op. De volgorde is alfabetisch.
