In Vlaanderen komt mogelijk een einde aan de verplichte tweede medische controle bij een crematie. Vlaams minister Hilde Crevits wil de procedure vereenvoudigen, omdat de extra controle volgens de Vlaamse overheid in de praktijk onvoldoende meerwaarde oplevert. De verplichting bestaat al sinds 1932 en zorgt regelmatig voor extra administratie, kosten en vertraging bij het regelen van een uitvaart.
De Vlaamse Regering heeft op 30 oktober 2026 principieel ingestemd met een voorontwerp van decreet over een waardig uitvaartbeleid. Daarin wordt de tweede medische schouwing geschrapt. Het voorstel moet nog verschillende adviesrondes doorlopen en is dus nog niet definitief ingevoerd.
Lees ook: Vlinderkindjes krijgen eigen verstrooiplek in Almere
Waarom wordt de tweede arts afgeschaft?
Wanneer iemand in Vlaanderen een natuurlijke dood sterft en wordt gecremeerd, moet momenteel naast het eerste overlijdensattest ook een verslag worden opgesteld door een tweede, door de gemeente aangestelde arts. Deze arts controleert opnieuw of er sprake is van een natuurlijke dood.
Die extra controle is bedoeld om verdachte overlijdens te kunnen ontdekken voordat een lichaam wordt gecremeerd. Na crematie is het immers niet meer mogelijk om het lichaam alsnog forensisch te onderzoeken.
Volgens de Vlaamse overheid werkt het systeem in de praktijk echter onvoldoende. Uit een onderzoek bij twintig steden en gemeenten, gebaseerd op gegevens uit 2023, bleek dat bij 7.323 onderzochte toelatingen tot crematie geen enkele tweede arts de vaststellingen van de eerste arts had tegengesproken.
De Vlaamse minister vindt daarom dat de huidige controle niet langer in verhouding staat tot de kosten en de beperkte aantoonbare meerwaarde.
Wat betekent dit voor nabestaanden?
Als het voorstel definitief wordt ingevoerd, hoeven nabestaanden bij een crematie na een natuurlijk overlijden niet langer te wachten op het verslag van een tweede arts. Dat kan de administratieve afhandeling vereenvoudigen en voorkomen dat een uitvaart onnodig vertraging oploopt.
Dat betekent overigens niet dat een crematie direct na het overlijden kan plaatsvinden. Ook in het nieuwe voorstel blijft een wettelijke wachttijd van 24 uur gelden voordat toestemming tot begraven of cremeren kan worden verleend, behoudens bepaalde uitzonderingen.
Controle bij verdachte overlijdens blijft bestaan
Het afschaffen van de standaard tweede controle betekent niet dat er geen aandacht meer is voor verdachte overlijdens.
Wanneer een arts of de ambtenaar van de burgerlijke stand omstandigheden vaststelt die op een gewelddadige dood kunnen wijzen, blijft tussenkomst van de procureur des Konings noodzakelijk. De toestemming voor crematie wordt dan pas verleend nadat het parket heeft beslist dat het zich daartegen niet verzet.
Die waarborg is belangrijk, omdat crematie later onderzoek aan het lichaam onmogelijk maakt.
Voorstel moet nog definitief worden goedgekeurd
De Vlaamse Regering heeft het voorontwerp principieel goedgekeurd. Het wordt nu voor advies voorgelegd aan verschillende betrokken instanties, waaronder de Vlaamse Toezichtcommissie, Burgerzaken Vlaanderen en de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten. Daarna volgt nog advies van de Raad van State en de verdere parlementaire behandeling.
Het gaat dus nog niet om een wijziging die uitvaartondernemers en nabestaanden nu al kunnen toepassen.
Voor de uitvaartsector kan de hervorming uiteindelijk een belangrijke verandering betekenen. De verplichte tweede medische controle bestaat al bijna een eeuw. Als het voorstel definitief wordt aangenomen, kan de procedure rond crematie in Vlaanderen een stuk eenvoudiger worden.
Bronnen:
Meer nieuws
13 novTynaarlo ruimt graven op De Eswal
12 novErfenisgolf kan woningmarkt verder uit balans brengen
12 novHoger beroep Erasmusschutter valt nabestaanden zwaarGoed om te weten
Heb je een tip of aanvulling? Mail de redactie · Hoe wij bijwerken en corrigeren
Een volgende stap
De nieuwsbrief
Artikelen, hulpmiddelen en verhalen over uitvaart, afscheid en rouw. Rustig van toon, hooguit een paar keer per maand.
Schrijf je in →Ondernemers in Begraafplaats & Crematorium die hierbij kunnen helpen
Alle ondernemers in Begraafplaats & Crematorium in de gids →Getoond omdat dit artikel over dit onderwerp gaat. Geen commissie, geen bemiddeling; je neemt zelf contact op. De volgorde is alfabetisch.
Crematorium en Uitvaartcentrum Minnendael
Zwijndrecht
Afscheid nemen staat in het teken van het leven dat iemand heeft geleid. Wij vinden het belangrijk dat u de vrijheid heeft een afscheid in te richten zoals u dat zelf wilt. Crematorium en uitvaartcentrum Minnendael is een locatie waar waardig en in alle rust afscheid genomen kan…
Landgoed Vidaa
Bleiswijk
Het overlijden van een dierbare is een ingrijpende gebeurtenis die veel emoties teweegbrengt. In deze moeilijke tijd is het belangrijk om samen te komen met familie en vrienden om afscheid te nemen en elkaar te troosten. Vidaa biedt een serene en intieme omgeving, omringd door…