Erfenisgolf kan woningmarkt verder uit balans brengen
Honderden miljarden euro's gaan de komende decennia over naar erfgenamen. Wat betekent deze erfenisgolf voor de Nederlandse woningmarkt?
Nederland staat aan het begin van een enorme vermogensoverdracht. De komende decennia zullen steeds meer babyboomers overlijden en hun opgebouwde vermogen nalaten aan hun kinderen. Een aanzienlijk deel daarvan zit vast in koopwoningen en de overwaarde die daarop is opgebouwd.
De Autoriteit Financiële Markten (AFM) waarschuwt dat deze erfenisgolf gevolgen kan hebben voor de woningmarkt. Mensen die een erfenis ontvangen, krijgen mogelijk meer financiële ruimte om een woning te kopen, een groter huis te betrekken of hun bestaande woning te verbouwen. Maar wat betekent dat voor mensen die geen vermogen erven?
Lees ook: Hoger beroep Erasmusschutter valt nabestaanden zwaar
Een erfenis geeft een voorsprong op de woningmarkt
Wie een aanzienlijk bedrag erft, heeft daarmee vaak mogelijkheden die voor andere huishoudens moeilijk bereikbaar zijn. Een erfenis kan bijvoorbeeld worden gebruikt als aanvulling op het eigen geld voor een koopwoning, voor een verbouwing of om de woning te verduurzamen.
Dat effect blijkt ook uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), gepubliceerd in september 2026. Het CBS onderzocht ruim 30.500 kinderen van ouders die in 2018 overleden. Van de onderzochte kinderen ontving ongeveer 31 procent een erfenis die bij de Belastingdienst werd opgegeven. Het gemiddelde netto-erfdeel bedroeg 75.000 euro.
Vooral bij grotere erfenissen waren de gevolgen zichtbaar. Mensen die 50.000 euro of meer ontvingen, verhuisden vaker dan vergelijkbare mensen zonder zo'n grote erfenis. Zij trokken bovendien vaker naar een grotere of vrijstaande woning.
Worden huizen hierdoor duurder?
Dat is een belangrijke vraag, maar het antwoord is minder eenvoudig dan het lijkt. Wanneer erfgenamen extra financiële ruimte krijgen en daarmee een woning kopen, kunnen zij de vraag naar koopwoningen vergroten. Als meerdere kopers dankzij een erfenis meer kunnen bieden, kan dat plaatselijk bijdragen aan prijsdruk.
Toch betekent de erfenisgolf niet automatisch dat de huizenprijzen overal fors zullen stijgen. Volgens het CBS zijn de extra verhuizingen die rechtstreeks samenhangen met erfenissen relatief beperkt ten opzichte van het totale aantal verhuizingen in Nederland.
Ook speelt mee wat erfgenamen met het geld doen. Sommigen kopen een andere woning, anderen investeren in hun bestaande huis, lossen een hypotheek af of zetten het vermogen op een spaar- of beleggingsrekening.
De AFM wijst er wel op dat erfenissen de financiële positie van bepaalde huishoudens op de woningmarkt kunnen versterken. Daardoor kunnen de verschillen tussen mensen die wel en geen vermogen erven groter worden.
Niet iedereen erft een woning of groot bedrag
De gevolgen van de erfenisgolf zijn bovendien niet voor iedereen hetzelfde. Kinderen van ouders met een eigen woning kunnen uiteindelijk profiteren van de opgebouwde overwaarde. Erfgenamen van ouders die hun hele leven hebben gehuurd, ontvangen doorgaans een heel andere nalatenschap.
Daarmee kan de financiële positie van ouders steeds meer invloed krijgen op de mogelijkheden van hun kinderen. Wie uit een vermogend gezin komt, kan een financiële voorsprong krijgen die anderen niet hebben.
Dat roept ook vragen op over kansenongelijkheid tussen huishoudens en generaties. Zeker voor starters die afhankelijk zijn van hun inkomen en spaargeld kan het verschil met iemand die een grote erfenis ontvangt aanzienlijk zijn.
Wat gebeurt er met een geërfde woning?
Een geërfde woning wordt niet automatisch door een van de kinderen bewoond. Erfgenamen kunnen besluiten de woning te verkopen en de opbrengst onderling te verdelen. Soms neemt één erfgenaam de woning over, bijvoorbeeld wanneer diegene er zelf wil blijven wonen.
Dat kan ook gevolgen hebben voor de woningmarkt. Wanneer een geërfde woning wordt verkocht, komt er een woning beschikbaar voor een nieuwe koper. Het geld dat de erfgenamen ontvangen, kan vervolgens opnieuw in een andere woning worden geïnvesteerd.
De keuzes die families maken, bepalen dus mede hoe het geërfde vermogen uiteindelijk doorwerkt op de woningmarkt.
De erfenisgolf verandert meer dan alleen de woningmarkt
De komende jaren zal steeds meer vermogen van oudere naar jongere generaties verschuiven. Dat biedt erfgenamen financiële mogelijkheden, maar brengt ook nieuwe vragen en risico's met zich mee.
Voor de woningmarkt is vooral van belang hoeveel van dat vermogen opnieuw in woningen terechtkomt. De erfenisgolf kan bepaalde groepen een duidelijke voorsprong geven, maar vormt op zichzelf geen oplossing voor het tekort aan woningen.
Eén ding is duidelijk: de financiële gevolgen van een overlijden kunnen nog jarenlang doorwerken in het leven van nabestaanden en in de samenleving.
Bronnen:
Meer nieuws
12 novTwaalf jaar cel en tbs na dodelijke aanval op ex-vrouw
12 novJaarcongres Rouw 2027: rouw verdient aandacht
11 novDELA-klanten doelwit van phishingGoed om te weten
Heb je een tip of aanvulling? Mail de redactie · Hoe wij bijwerken en corrigeren
Een volgende stap
De nieuwsbrief
Artikelen, hulpmiddelen en verhalen over uitvaart, afscheid en rouw. Rustig van toon, hooguit een paar keer per maand.
Schrijf je in →Ondernemers in Erfrecht die hierbij kunnen helpen
Alle ondernemers in Erfrecht in de gids →Getoond omdat dit artikel over dit onderwerp gaat. Geen commissie, geen bemiddeling; je neemt zelf contact op. De volgorde is alfabetisch.
