
Wat gebeurt er met je lichaam bij crematie?
Bij een crematie wordt het lichaam van de overledene in een speciale crematieoven gebracht. Door de zeer hoge temperatuur worden de kist en de zachte weefsels van het lichaam verbrand. Wat uiteindelijk overblijft, bestaat voornamelijk uit botresten. Deze worden na afloop verzameld, afgekoeld en vermalen tot het fijne, grijswitte poeder dat we kennen als crematie-as.
Maar wat gebeurt er precies in die oven? Verbrandt het hele lichaam? Wat gebeurt er met de botten en tanden? En waaruit bestaat de as die nabestaanden na afloop ontvangen?
Het crematieproces is voor veel mensen iets waar ze liever niet te lang bij stilstaan. Toch kan het helpen om te weten wat er gebeurt. Zeker wanneer je zelf een crematie moet regelen of wilt begrijpen wat er na de afscheidsplechtigheid plaatsvindt.

Hoe verloopt het crematieproces?
Een crematie vindt plaats in een speciaal daarvoor ontworpen oven in het crematorium. Voordat de kist de oven ingaat, worden de gegevens gecontroleerd. Ook wordt een vuurvast identificatiesteentje met een uniek nummer bij de kist geplaatst. Dit steentje blijft tijdens het crematieproces herkenbaar en zorgt ervoor dat de crematie-as altijd aan de juiste overledene gekoppeld kan worden.
De crematieoven wordt op hoge temperatuur gebracht. Afhankelijk van het type oven en het verloop van het proces kan de temperatuur oplopen tot ongeveer 1.000 à 1.100 graden Celsius.
Wanneer de kist in de oven wordt geplaatst, begint het verbrandingsproces. De kist vat vlam en de hitte zorgt ervoor dat het lichaam wordt afgebroken. Het proces verloopt grotendeels automatisch en wordt door de medewerkers van het crematorium gecontroleerd.
De daadwerkelijke crematie duurt afhankelijk van de oven, de kist en andere omstandigheden doorgaans enkele uren.
Wat gebeurt er met de verschillende delen van het lichaam?
Het menselijk lichaam bestaat voor een groot deel uit water. Bij de hoge temperaturen in de crematieoven verdampt dit vocht. De zachte weefsels, zoals spieren en organen, worden door de hitte afgebroken en verbrand.
Niet alle delen van het lichaam verdwijnen op dezelfde manier. Vooral de botten gedragen zich anders dan de zachte weefsels.
De huid, spieren en organen
De zachte weefsels worden door de hoge temperatuur afgebroken. Het vocht verdampt en de organische bestanddelen verbranden. Uiteindelijk blijven hiervan geen herkenbare lichaamsdelen over.
De botten
Botten zijn veel steviger dan zachte weefsels en verdwijnen niet volledig tijdens de crematie. Door de extreme hitte veranderen ze van structuur. Ze worden broos en vallen uiteen in kleinere botfragmenten.
Deze botresten vormen uiteindelijk het belangrijkste bestanddeel van de crematie-as.
De tanden
Ook tanden bevatten veel mineraal materiaal. Ze kunnen tijdens het crematieproces gedeeltelijk uiteenvallen of als fragmenten achterblijven. De overgebleven resten worden, net als de botfragmenten, verwerkt bij de asverwerking.
Hoe ontstaat de as na een crematie?
Na afloop van de crematie worden de overgebleven resten uit de oven gehaald en opgevangen. Daarbij worden eventuele metalen onderdelen, zoals resten van medische implantaten en andere niet-brandbare materialen, gescheiden van de crematieresten.
De botfragmenten worden vervolgens afgekoeld en in een speciale machine fijngemalen. Dit proces zorgt ervoor dat de grotere stukken bot veranderen in een fijn, gelijkmatig poeder.
Dat poeder is de crematie-as die uiteindelijk in een asbus of urn wordt bewaard.
De as bestaat dus niet simpelweg uit de verbrande huid, organen en andere lichaamsdelen. Het grootste deel bestaat uit fijngemalen botresten. De hoeveelheid as van een volwassene ligt doorgaans rond de 2,5 tot 3,5 kilogram. Dit kan per persoon verschillen.
Wordt de kist ook mee gecremeerd?
Ja. Bij een reguliere crematie wordt de uitvaartkist samen met de overledene in de crematieoven geplaatst. De kist wordt tijdens het proces eveneens verbrand.
Niet alle onderdelen van een kist zijn geschikt voor crematie. Daarom gelden er eisen aan de materialen die gebruikt mogen worden. Ook kunnen bepaalde metalen of kunststof onderdelen vooraf worden verwijderd.
Bloemen, persoonlijke voorwerpen en andere zaken worden niet automatisch meegecremeerd. Wat er eventueel mee mag, hangt af van de regels van het crematorium en de gebruikte materialen. Bespreek dit daarom vooraf met de uitvaartverzorger.
Worden meerdere mensen tegelijk gecremeerd?
Nee. In Nederland wordt iedere overledene afzonderlijk gecremeerd. Het is niet toegestaan om de lichamen van meerdere personen tegelijkertijd te cremeren.
Ook wordt zorgvuldig bijgehouden welke crematie bij welke overledene hoort. Het identificatiesteentje met het unieke nummer speelt daarbij een belangrijke rol. Zo kan de as na afloop aan de juiste persoon worden gekoppeld.
Voel je iets van de crematie?
Dit is een vraag die nabestaanden soms bezighoudt, zeker wanneer ze denken aan de hoge temperatuur in de crematieoven.
Een overleden persoon heeft geen bewustzijn meer en kan de crematie niet voelen. De hersenfuncties die nodig zijn om pijn of andere gewaarwordingen te ervaren, zijn bij overlijden definitief gestopt.
De crematie is een proces dat na het overlijden plaatsvindt. De overledene ervaart daar niets meer van.
Wat gebeurt er na de crematie met de as?
Na de crematie bewaart het crematorium de asbus minimaal één maand. Deze wettelijke bewaartermijn geeft nabestaanden de gelegenheid om rustig na te denken over de bestemming van de as. Ook is deze termijn bedoeld om eventueel strafrechtelijk onderzoek mogelijk te maken.
Na deze periode kan de opdrachtgever de asbus ophalen of een bestemming voor de as kiezen. Er zijn verschillende mogelijkheden:
De as bewaren in een urn, bijvoorbeeld thuis.
De urn bijzetten in een urnenmuur of urnengraf.
De as verstrooien op een speciaal daarvoor bestemd strooiveld.
De as verstrooien op zee.
Een deel van de as bewaren in een klein herinneringssieraad.
Welke keuze het beste past, is heel persoonlijk. Sommige families willen de as graag dichtbij houden, terwijl anderen juist waarde hechten aan een plek waar de as wordt verstrooid.
Waarom is het goed om te weten wat er bij crematie gebeurt?
Voor veel mensen is cremeren een vanzelfsprekende keuze. Toch weten nabestaanden niet altijd wat er na de afscheidsplechtigheid gebeurt. Het beeld van een lichaam dat volledig in as verandert, klopt bijvoorbeeld niet helemaal. De crematie-as bestaat voornamelijk uit botresten die na het verbrandingsproces worden vermalen.
Door meer te weten over het crematieproces kunnen vragen en onzekerheden worden weggenomen. Dat kan helpen bij het maken van keuzes rondom een afscheid en bij het begrijpen van wat er met de overledene gebeurt nadat de familie afscheid heeft genomen.
Een crematie is uiteindelijk niet alleen een technisch proces. Voor nabestaanden is het ook een belangrijk onderdeel van het afscheid. Daarom verdienen zowel de voorbereiding als de uitvoering zorgvuldigheid en respect.
Veelgestelde vragen over crematie
Hoe heet wordt een crematieoven?
De temperatuur in een crematieoven kan oplopen tot ongeveer 1.000 à 1.100 graden Celsius. De exacte temperatuur is afhankelijk van het type oven en het crematieproces.
Hoe lang duurt een crematie?
De daadwerkelijke crematie duurt doorgaans enkele uren. De precieze duur verschilt per crematieoven, kist en overledene.
Verbrandt het hele lichaam bij crematie?
De zachte weefsels worden door de hitte afgebroken en verbrand. De botten blijven gedeeltelijk achter als broze fragmenten. Deze worden na afloop vermalen tot crematie-as.
Hoeveel as blijft er over na een crematie?
Bij een volwassen persoon blijft doorgaans ongeveer 2,5 tot 3,5 kilogram crematie-as over. De hoeveelheid kan verschillen.
Bestaat crematie-as uit botten?
Ja. De crematie-as bestaat voornamelijk uit fijngemalen botresten. Het is dus niet uitsluitend het overblijfsel van de verbrande zachte lichaamsdelen.
Wanneer mogen nabestaanden de as ophalen?
In Nederland moet het crematorium de asbus minimaal één maand bewaren. Daarna kan de opdrachtgever de asbus ophalen of een bestemming voor de as regelen.
Vragen die families hierover stellen
Ook vaak gevraagd
Wat gebeurt er biologisch met het lichaam na overlijden?
Direct na het overlijden stoppen de hartslag en de ademhaling. Door zuurstoftekort sterven de cellen af. Na enkele uren ontstaat lijkstijfheid (rigor mortis): de spieren worden stijf doordat de energie in de spiercellen opraakt. Na ongeveer 24 tot 48 uur verdwijnt de lijkstijfheid weer. Daarna begint het ontbindingsproces, waarbij bacteriën het lichaam afbreken. Koeling vertraagt dit proces aanzienlijk.
Wat gebeurt er met een heupprothese of ander metaal na een crematie?
Metalen implantaten, zoals een heupprothese, schroeven of een kunstknie, kunnen gewoon mee in de crematie. Na afloop haalt het crematorium het metaal uit de resten, samen met bijvoorbeeld spijkers en hengsels van de kist. Daarna worden de botresten in een cremulator fijngemalen tot as.
Het metaal wordt apart verwerkt en gerecycled. Veel crematoria geven de opbrengst aan een goed doel. Wil je weten hoe jouw crematorium dit doet, vraag het dan na. Een pacemaker is een uitzondering: die moet er vooraf uit.
Zie ook de woordenlijst: Cremulator.
Wat gebeurt er met de bloemen na de crematie?
Losse bloemen mogen altijd meegaan in de crematieoven. Veel mensen kiezen er ook voor om de bloemen na de plechtigheid te laten verwijderen door het crematorium of ze mee te nemen naar huis. Plantjes kunnen eventueel worden meegenomen en thuis worden geplant als levende herinnering. Bij een begrafenis blijven de bloemen doorgaans bij het graf.
Kan ik mijn lichaam doneren aan de wetenschap?
Ja, in Nederland kun je je lichaam na overlijden schenken aan een anatomisch instituut van een universiteit, voor medisch onderwijs en onderzoek. Je legt dit zelf vast in een handgeschreven, gedateerd en ondertekend codicil en meldt je aan bij het instituut.
Het lichaam wordt niet teruggegeven aan de familie. Na gebruik worden de resten meestal anoniem gecremeerd. Het instituut betaalt vaak het vervoer en de crematie, maar kosten voor bijvoorbeeld een afscheid zijn voor de nabestaanden. Een instituut accepteert een lichaam niet altijd; vraag daarom naar de voorwaarden.
Een volgende stap
Uitvaartkosten-calculator
Reken uit wat begraven of cremeren ongeveer kost, met de keuzes die jij maakt.
Open de calculator →Ondernemers in Begraafplaats & Crematorium die hierbij kunnen helpen
Alle ondernemers in Begraafplaats & Crematorium in de gids →Getoond omdat dit artikel over dit onderwerp gaat. Geen commissie, geen bemiddeling; je neemt zelf contact op. De volgorde is alfabetisch.

Crematorium en Uitvaartcentrum Minnendael
Zwijndrecht
Afscheid nemen staat in het teken van het leven dat iemand heeft geleid. Wij vinden het belangrijk dat u de vrijheid heeft een afscheid in te richten zoals u dat zelf wilt. Crematorium en uitvaartcentrum Minnendael is een locatie waar waardig en in alle rust afscheid genomen kan…

Landgoed Vidaa
Bleiswijk
Het overlijden van een dierbare is een ingrijpende gebeurtenis die veel emoties teweegbrengt. In deze moeilijke tijd is het belangrijk om samen te komen met familie en vrienden om afscheid te nemen en elkaar te troosten. Vidaa biedt een serene en intieme omgeving, omringd door…