Zelf een grafkist maken of beschilderen: regels, materialen en tips

In het kort

• Je mag zelf een grafkist maken, of een kant-en-klare kist beschilderen of beschrijven.
• Overleg altijd vooraf met het crematorium of de begraafplaats. Zij hebben eigen eisen, bijvoorbeeld over maten en materialen.
• Gebruik natuurlijke materialen zoals onbehandeld hout. Vermijd kunststof, zware metalen onderdelen en brandgevaarlijke lak.
• De kist moet stevig zijn: een vlakke, sterke bodem en handgrepen die het gewicht kunnen dragen.
• Geen ervaring met timmeren? Kies dan een eenvoudige blanke kist en maak die samen persoonlijk.

Mag je zelf een grafkist maken of een uitvaartkist beschilderen? Ja. Lees welke eisen gelden, welke materialen geschikt zijn, hoe je het aanpakt en hoe je een kist persoonlijk maakt.

Een zelfgemaakte grafkist is een heel persoonlijk afscheid. Sommige mensen bouwen de kist helemaal zelf. Anderen kopen een eenvoudige kist en beschilderen of beschrijven die met familie en vrienden. Allebei kan. Wel zijn er een paar regels en praktische punten waar je rekening mee moet houden.

Mag je zelf een uitvaartkist maken?

Ja, dat mag. Er is geen regel dat een kist van een fabrikant of uitvaartondernemer moet komen. Wel moet een kist geschikt zijn voor het doel: hij moet het lichaam veilig kunnen dragen en passen bij de manier van lijkbezorging. Voor materialen van lijkomhulsels gelden landelijke regels, en ieder crematorium en iedere begraafplaats heeft daarnaast eigen voorwaarden. Daarom is de belangrijkste stap: overleg vooraf.

Waar moet een zelfgemaakte grafkist aan voldoen?

Afmetingen

De kist moet ruim genoeg zijn voor de overledene, maar ook passen in de rouwauto, door deuren en, bij crematie, in de oven. De maximale afmetingen verschillen per crematorium. Vraag deze altijd op voordat je begint. Een uitvaartondernemer kan je helpen met de juiste binnenmaten.

Materialen

• Hout: massief, onbehandeld of licht behandeld hout is de meest gebruikte keuze. Ook populier, vuren of grenen kan.
• Geen kunststof: vermijd plastic, pvc en piepschuim, ook in versieringen en handgrepen.
• Zo min mogelijk metaal: crematoria willen zo weinig mogelijk metaal in een kist. Gebruik bij voorkeur houten deuvels en lijm in plaats van veel schroeven.
• Verf en lak: gebruik geen brandgevaarlijke lak. Kies voor watergedragen verf.
• Bekleding: kies natuurlijke stoffen zoals katoen, linnen of wol.

Stevigheid

De kist wordt gedragen, verplaatst en soms op een onderstel of lift gezet. Zorg voor een vlakke, sterke bodem en verbindingen die niet loslaten. Handgrepen moeten het volle gewicht kunnen dragen. Ook moet de kist zo zijn gemaakt dat er geen vocht doorheen lekt.

Begraven of cremeren

Bij een crematie zijn de eisen aan materialen het strengst, omdat alles mee verbrandt. Op een natuurbegraafplaats mag de kist meestal alleen van materiaal zijn dat goed afbreekt. Op een gewone begraafplaats geldt het reglement van die begraafplaats. Vraag het dus altijd na.

Een grafkist maken: zo pak je het aan

1. Overleg met de uitvaartondernemer en het crematorium of de begraafplaats over maten en materialen.
2. Maak een eenvoudige bouwtekening. Een rechte kist met zes panelen (bodem, deksel, twee zijkanten, hoofd- en voeteneind) is het makkelijkst te maken.
3. Kies je hout en laat het eventueel op maat zagen bij een houthandel.
4. Zet de kist in elkaar met houtlijm en deuvels of zo min mogelijk schroeven.
5. Werk de kist af: schuur de randen, bekleed de binnenkant en monteer handgrepen van hout of touw van natuurlijk materiaal.
6. Plan genoeg tijd. Tussen overlijden en uitvaart zitten vaak maar enkele dagen. Veel mensen maken de kist daarom al bij leven, of samen met de uitvaartondernemer.

Geen tijd of geen ervaring? Je kunt ook een eenvoudige, blanke kist kopen en die zelf persoonlijk maken.

Een grafkist beschilderen of graveren

Een kist beschilderen of beschrijven is een mooie manier om iedereen te betrekken bij het afscheid. Een paar ideeën:

• Beschilderen: laat kinderen of kleinkinderen de kist beschilderen met kleuren, tekeningen of handafdrukken. Gebruik watergedragen verf.
• Berichten en gedichten: laat naasten een boodschap, herinnering of gedicht op de kist schrijven, bijvoorbeeld met watervaste stiften. Tijdens de ceremonie kunnen gasten de teksten lezen.
• Graveren of branden: een naam, datum of korte tekst kun je in het hout branden of laten graveren.
• Versieren met natuur: bloemen, takken, mos of veren uit de tuin of uit het bos.

Lees meer ideeën in 7 creatieve ideeën om een uitvaartkist persoonlijk te maken en in ons artikel over schilderen op een uitvaartkist.

Liever een kant-en-klare eenvoudige kist?

Er zijn veel eenvoudige kisten en manden te koop, van blank hout, karton, riet of wilgentenen. Die kun je ook persoonlijk maken. Meer hulp bij het kiezen lees je in de juiste kist voor een uitvaart kiezen. Aanbieders vind je in de categorie Kisten & Manden van onze bedrijvengids.

Klik hier om ons glossy uitvaartmagazine Uitvaart-Inside te bestellen voor meer inspiratie en informatie omtrent uitvaarten.

Veelgestelde vragen

Mag je zelf een grafkist maken?

Ja. Overleg wel vooraf met het crematorium of de begraafplaats over afmetingen en materialen, want zij hebben eigen eisen.

Welk hout gebruik je voor een zelfgemaakte kist?

Massief, onbehandeld hout zoals populier, vuren of grenen. Vermijd kunststof, veel metaal en brandgevaarlijke lak.

Mag je een uitvaartkist zelf beschilderen?

Ja, dat kan prima. Gebruik watergedragen verf of watervaste stiften en laat de kist goed drogen voor de uitvaart.

Is er een bouwtekening voor een grafkist?

Een eenvoudige rechte kist bestaat uit zes panelen. De juiste maten hangen af van de lengte van de overledene en van de eisen van het crematorium. Vraag die maten op voordat je gaat zagen.

Hoeveel tijd heb je om een kist te maken?

Vaak maar een paar dagen, omdat de uitvaart kort na het overlijden plaatsvindt. Wie zeker zelf een kist wil maken, doet dat daarom vaak al bij leven.