Kind als executeur? Dit kan €5.000 kosten
Een kind dat na het overlijden van een ouder de nalatenschap afwikkelt, doet dat vaak vanuit betrokkenheid bij de familie. Het betaalt rekeningen, verzamelt administratie, regelt belastingzaken en houdt contact met instanties. Veel mensen gaan ervan uit dat een familielid deze werkzaamheden kosteloos uitvoert. Maar dat hoeft niet zo te zijn.
Wanneer in het testament niets anders is geregeld, heeft een executeur volgens de wet in beginsel recht op een vergoeding van 1 procent van de waarde van het vermogen van de overledene op de sterfdag. Bij een vermogen van €500.000 komt dat neer op €5.000. Ook wanneer de executeur een eigen kind is.
Lees ook: Twee overlijdens kort na elkaar: erfbelasting terugvragen
Hoe wordt het loon van een executeur berekend?
De wettelijke regeling staat in artikel 4:144 lid 2 van het Burgerlijk Wetboek. Daarin staat dat de executeur, tenzij in het testament iets anders is bepaald, recht heeft op 1 procent van de waarde van het vermogen van de overledene op de sterfdag.
Stel dat een ouder een woning met een waarde van €450.000 en €50.000 spaargeld nalaat. De waarde van het vermogen bedraagt dan €500.000. De wettelijke beloning voor de executeur komt in dit voorbeeld uit op €5.000.
Dat bedrag is dus niet afhankelijk van het aantal uren dat de executeur daadwerkelijk aan de afwikkeling besteedt. Ook wanneer de werkzaamheden relatief beperkt zijn, kan de wettelijke beloning van toepassing zijn.
Zijn er meerdere executeurs benoemd, dan geldt de wettelijke vergoeding van 1 procent voor hen samen. Zij krijgen dus niet ieder afzonderlijk 1 procent.
Moet een kind als executeur altijd betaald worden?
Nee. De persoon die het testament opstelt, kan zelf bepalen welke vergoeding de executeur krijgt. Zo kan in het testament worden vastgelegd dat de executeur geen loon ontvangt, alleen gemaakte onkosten vergoed krijgt of een vast bedrag ontvangt.
Ook kan een andere beloningsafspraak worden opgenomen. Het is daarom verstandig om bij het opstellen van een testament niet alleen na te denken over wie de executeur wordt, maar ook over de vergoeding.
Een ouder kan bijvoorbeeld één van de kinderen aanwijzen om de nalatenschap af te wikkelen, maar tegelijkertijd vastleggen dat dit kosteloos gebeurt. Daarmee kan worden voorkomen dat de andere kinderen na het overlijden worden verrast door een vergoeding van duizenden euro's.
Wat doet een executeur eigenlijk?
Een executeur wordt in een testament aangewezen om bepaalde taken na het overlijden uit te voeren. De wettelijke basistaken zijn het beheren van de bezittingen van de nalatenschap en het betalen van de schulden die tijdens het beheer uit de nalatenschap moeten worden voldaan.
In de praktijk kan dat behoorlijk wat werk zijn. Denk aan het verzamelen van financiële gegevens, het opzeggen van abonnementen, het betalen van openstaande rekeningen, het afhandelen van verzekeringen en het verzorgen van de aangifte erfbelasting.
Welke bevoegdheden de executeur precies heeft, hangt mede af van het testament. Een executeur die alleen verantwoordelijk is voor het regelen van de uitvaart heeft andere bevoegdheden dan iemand die de nalatenschap beheert of ook de verdeling mag afwikkelen.
Soms wordt gesproken over een executeur met één, twee of drie sterren. Dat is een praktische indeling die wordt gebruikt om verschillende taken en bevoegdheden uit te leggen. Het is vooral belangrijk om te kijken naar de exacte tekst van het testament en niet alleen naar de benaming.
Kan een executeur de woning verkopen zonder toestemming?
Dat hangt af van de bevoegdheden die in het testament zijn vastgelegd.
Een executeur die verantwoordelijk is voor het beheer van de nalatenschap kan onder bepaalde voorwaarden bezittingen verkopen wanneer dat nodig is om schulden en kosten te betalen. Dat betekent niet automatisch dat hij of zij zelfstandig de volledige nalatenschap mag verdelen of zomaar de ouderlijke woning kan verkopen.
Heeft de overledene de executeur daarnaast benoemd tot afwikkelingsbewindvoerder, dan kunnen de bevoegdheden verder gaan. De precieze formulering in het testament is daarbij bepalend.
Voor erfgenamen kan dit een belangrijk verschil zijn. Het is daarom verstandig om bij onenigheid niet alleen te kijken naar wie als executeur is benoemd, maar vooral naar welke bevoegdheden die persoon daadwerkelijk heeft gekregen.
Mag een executeur de benoeming weigeren?
Ja. Iemand die in een testament als executeur is aangewezen, is niet verplicht om die taak te aanvaarden. De benoeming wordt pas na het overlijden aanvaard. Wie de werkzaamheden niet wil of kan uitvoeren, mag de benoeming weigeren.
Dat is niet altijd een eenvoudige beslissing. De afwikkeling van een nalatenschap kan veel tijd kosten en ook emotioneel zwaar zijn, zeker wanneer er binnen de familie onenigheid bestaat.
Wie de benoeming wel aanvaardt, moet de werkzaamheden zorgvuldig uitvoeren. Wanneer het beheer eindigt, moet de executeur rekening en verantwoording afleggen aan degene die daarna bevoegd is om de nalatenschap te beheren.
Leg afspraken over de executeur vast in het testament
Een familielid aanwijzen als executeur kan een praktische keuze zijn. Het is vaak iemand die de familie goed kent en weet wat de wensen van de overledene waren. Maar het is niet vanzelfsprekend dat deze persoon de werkzaamheden gratis uitvoert.
Wie discussies tussen kinderen of andere erfgenamen wil voorkomen, doet er verstandig aan om vooraf duidelijke afspraken te maken over de benoeming, de bevoegdheden en de vergoeding.
Een testament is daarvoor het aangewezen document. Laat bij het opstellen of aanpassen ervan ook expliciet bespreken of de wettelijke beloning van 1 procent moet gelden, of dat een andere regeling beter past.
Zo weten nabestaanden vooraf waar ze aan toe zijn en kan worden voorkomen dat een financiële verrassing na het overlijden tot extra spanningen binnen de familie leidt.
Bronnen voor publicatie:
Meer nieuws
9 novEen persoonlijk afscheid zit in de details
8 novRouwkaarten te laat bezorgd: afscheid gemist
7 novGrafrechten vergeten? Dan kan een graf verdwijnenGoed om te weten
Heb je een tip of aanvulling? Mail de redactie · Hoe wij bijwerken en corrigeren
Een volgende stap
De nieuwsbrief
Artikelen, hulpmiddelen en verhalen over uitvaart, afscheid en rouw. Rustig van toon, hooguit een paar keer per maand.
Schrijf je in →