Wat is thanatopraxie? Het verhaal van thanatopractor André Lagendijk

In het kort

• André Lagendijk van Lagendijk Thanatopraxie biedt postmortale zorg, waaronder thanatopraxie, verzorging van overledenen en restauratie.
• Hij doet dit met hart en ziel, omdat hij weet hoe belangrijk het is voor nabestaanden.
• Zijn werk geeft hem energie terug, ondanks de fysieke en emotionele belasting.
• Hij is inzetbaar voor diverse specialistische zorg.

Thanatopraxie is een milde balseming waardoor een overledene zonder koeling kan worden opgebaard. Thanatopractor André Lagendijk vertelt over zijn vak en wat het betekent voor nabestaanden.

In het kort: wat is thanatopraxie?

• Thanatopraxie is een behandeling waarbij het bloed van de overledene wordt vervangen door een conserverende vloeistof. Het wordt ook wel milde balseming genoemd.
• In Nederland is thanatopraxie sinds 2010 wettelijk toegestaan.
• De overledene kan daardoor zonder koeling worden opgebaard, bijvoorbeeld thuis, en ziet er vaak natuurlijker uit.
• De behandeling wordt uitgevoerd door een opgeleide thanatopractor.

De Japanse film Okuribito (Departures) gaat over een jonge man die noodgedwongen een andere baan zoekt en zo in de uitvaart terechtkomt. Zo was André Lagendijk van Lagendijk Thanatopraxie in 2001 ook op zoek naar een andere baan. Hij kwam destijds terecht bij een grote uitvaartondernemer in Rotterdam.

Voor hem zijn, net als in de film, de reacties van mensen om hem heen heel bijzonder. “Vind je dat niet vervelend, de hele dag met dode mensen bezig zijn?” Reacties van onbegrip tot verbazing, maar uiteindelijk ook nieuwsgierigheid.

Wat is thanatopraxie?

Thanatopraxie is een vorm van postmortale zorg waarbij het lichaam van de overledene tijdelijk wordt geconserveerd. Het bloed wordt vervangen door een conserverende vloeistof. Daardoor blijft het lichaam langer goed en kan het zonder koeling worden opgebaard. Ook krijgt de huid vaak weer wat kleur, waardoor de overledene er rustiger en natuurlijker uitziet.

Thanatopraxie is sinds 2010 in Nederland toegestaan. Het is iets anders dan het balsemen zoals je dat misschien kent uit films of uit andere landen: het gaat om een tijdelijke, milde conservering tot de uitvaart.

Wanneer kies je voor thanatopraxie?

• Als je de overledene thuis wilt opbaren zonder koelplaat of koelapparatuur.
• Als er meer tijd zit tussen overlijden en uitvaart.
• Als de overledene na een ongeval of ziekte zichtbaar is veranderd en je toch afscheid wilt kunnen nemen.
• Bij vervoer naar het buitenland, als dat nodig is.

De kosten verschillen per thanatopractor en per situatie. Bespreek de mogelijkheden met je uitvaartondernemer. Meer over opbaren lees je in onze bedrijvengids bij opbaren en verzorging.

Werken in de postmortale zorg

Natuurlijk krijgt iedereen die in de uitvaart werkt soms te maken met echt vervelende zaken. André vindt het zeker ook soms fysiek best zwaar. Ook emotioneel is het vaak zeer belastend. Hij heeft vaak genoeg met een brok in zijn keel gestaan of een traantje weggepinkt. Sommige dingen blijven hem lang bij.

“Maar de energie die het mij lichamelijk en geestelijk kost, krijg ik direct terug op het moment dat ik zie of hoor wat mijn werk betekent voor nabestaanden. Dat ik 2 of 3 uur bezig ben om een gehavende overledene toch nog op te kunnen baren, dat ik 2 uur bezig ben met een thanatopraxie behandeling voor een mooie opbaring zonder koeling? Al duurt het een hele dag… ik doe het werkelijk met hart en ziel, omdat ik weet hoe belangrijk het is voor de nabestaanden. Ondanks hun verdriet zijn de reacties vaak hartverwarmend. Die dankbaarheid… daar krijg ik mijn energie van terug.”

Specialistische postmortale zorg

André is inzetbaar voor alle (al dan niet specialistische) postmortale zorg, waaronder:

• Thanatopraxie
• Verzorgen van overledenen of assistentie daarbij
• Gelaatsinjectie
• Punctie
• Airbrush gelaatsverzorging
• Complexe restauratie en reconstructie
• Verwijderen van pacemaker, ICD of implantaten
• Verwijderen van gips

Ben je benieuwd hoe dit vak er in de praktijk uitziet? Lees ook hoe je omgaat met angst voor het zien van de overledene.

Veelgestelde vragen

Wat is thanatopraxie?

Een milde, tijdelijke balseming waarbij het bloed wordt vervangen door een conserverende vloeistof, zodat de overledene zonder koeling kan worden opgebaard.

Is thanatopraxie toegestaan in Nederland?

Ja, sinds 2010 is thanatopraxie in Nederland wettelijk toegestaan.

Wat kost thanatopraxie?

Dat verschilt per thanatopractor en per situatie. Je uitvaartondernemer kan een prijsopgave voor je opvragen.

Wie voert thanatopraxie uit?

Een opgeleide thanatopractor, meestal in opdracht van de uitvaartondernemer.