Begraafplaats Ellecom bewaart bijzondere verhalen

Een begraafplaats is soms veel meer dan een plek waar mensen hun dierbaren begraven. Achter oude grafstenen gaan levensverhalen schuil die anders misschien in de vergetelheid raken. Dat geldt zeker voor de historische begraafplaats Ellecom-De Steeg in Gelderland. Hier vertellen bijzondere graven over het verleden van het dorp en de mensen die er hebben geleefd.

De begraafplaats werd in 1874 aangelegd, nadat begraven rondom kerken om redenen van volksgezondheid steeds verder werd teruggedrongen. De grond kwam deels van graaf Bentinck van landgoed Middachten en deels van baron Fagel. De historische aanleg, de oude bomen, de lanen en de monumentale graven geven het terrein een eigen karakter.

Lees ook: Allerheiligen: waarom 1 november in Nederland bijzonder is

Het verhaal van Jantje van Hall

Een van de meest bijzondere graven is dat van Jantje van Hall. Hij overleed op 13 november 1923, slechts negen jaar oud, aan bloedvergiftiging. Zijn graf kreeg een bijzondere herinnering: een graftrommel met kunstbloemen.

Een graftrommel is een glazen of metalen beschermkap waarin bloemen en andere versieringen worden bewaard. De bloemen blijven zo beschermd tegen weersinvloeden en vormen een blijvende herinnering aan de overledene. Vooral in de negentiende en vroege twintigste eeuw kwamen dergelijke grafversieringen voor.

De graftrommel op het graf van Jantje raakte in de loop der jaren in verval, maar werd gerestaureerd. Tijdens de viering van het 150-jarig bestaan van de begraafplaats in juni 2024 kreeg de gerestaureerde graftrommel opnieuw een bijzondere plek. Kinderen droegen de trommel naar het graf, waar deze samen met betrokkenen werd teruggeplaatst.

Het verhaal van Jantje laat zien hoe een klein voorwerp op een begraafplaats een tastbare verbinding kan vormen tussen generaties. Een herinnering aan een kind dat al bijna honderd jaar geleden overleed, maar nog altijd niet is vergeten.

Twee vrouwen bewaren de geschiedenis

Dat deze verhalen worden ontdekt en doorverteld, is mede te danken aan Nettie Dekker en Elis Duringhof-Gerritsen. Zij verdiepen zich al jarenlang in de geschiedenis van de begraafplaats en de mensen die er begraven liggen.

Met archiefonderzoek, historisch speurwerk en publicaties brengen zij vergeten verhalen opnieuw onder de aandacht. Ook verzorgen zij rondleidingen en zetten zij zich in voor het behoud van bijzondere graven en graftrommels.

Hun inzet bleef niet onopgemerkt. Op 12 september 2026 ontvingen beide vrouwen een Koninklijke Onderscheiding. Ze werden benoemd tot Lid in de Orde van Oranje-Nassau. Naast hun werkzaamheden voor de begraafplaats zetten zij zich ook in voor lokaal erfgoed, de geschiedenis van Ellecom en het bewaren van Joods erfgoed.

Een plek waar geschiedenis blijft leven

De begraafplaats Ellecom-De Steeg is in handen van een stichting van inwoners uit Ellecom en De Steeg. Vrijwilligers spelen een belangrijke rol bij het onderhoud van het terrein. Daarmee blijft niet alleen een bijzondere groene plek behouden, maar ook een stukje lokale geschiedenis.

Wie langs de graven loopt, ziet meer dan namen en jaartallen. Sommige grafmonumenten vertellen over families en dorpsgeschiedenis, andere herinneren aan mensen die een bijzondere rol hebben gespeeld in hun tijd. Juist door onderzoek en rondleidingen krijgen die verhalen opnieuw betekenis.

Het werk van Dekker en Duringhof-Gerritsen onderstreept hoe belangrijk het is om funerair erfgoed te bewaren. Een graf kan immers veel meer vertellen dan wanneer iemand is geboren en overleden. Het kan iets laten zien over het leven, de tijd waarin iemand leefde en de manier waarop nabestaanden hun dierbaren wilden blijven herinneren.

De begraafplaats in Ellecom is daarmee niet alleen een plek van afscheid en herdenking, maar ook een plek waar het verleden zichtbaar en levend blijft.

Bronnen:

• Begraafplaats Ellecom en De Steeg – officiële website

• Erfgoed Rheden-Rozendaal – Begraafplaats Ellecom

• Rheden Nieuws – Feestelijke herdenking 150 jaar begraafplaats in Ellecom

• Rheden Nieuws – Twee Koninklijke Onderscheidingen voor inzet voor erfgoed en samenleving in Ellecom

• Nationaal Comité 4 en 5 mei – Joods monument Ellecom

Meer nieuws

1 novKan AI aan je gezicht zien hoe lang je nog leeft?1 novUitvaartverzekering keert niet uit: wat nu?31 oktDía de los Muertos: hoe Mexico de doden viert

Al het nieuws →

Goed om te weten

• Leeds: uitvaartondernemer bewaarde overleden baby’s thuis onder onhygiënische omstandigheden
• Wat kost een uitvaart?

Heb je een tip of aanvulling? Mail de redactie · Hoe wij bijwerken en corrigeren