Uitvaart regelen: stap voor stap een respectvolle uitvaart organiseren

In het kort

• Bel na een overlijden eerst de huisarts (of de dienstdoende arts). Die stelt het overlijden vast.
• Kijk of er uitvaartwensen of een uitvaartverzekering zijn vastgelegd.
• Een begrafenis of crematie vindt in Nederland niet eerder plaats dan 36 uur en niet later dan zes werkdagen na het overlijden.
• Je kunt een uitvaartondernemer inschakelen, maar je mag ook veel zelf regelen.

Als iemand overlijdt die je liefhebt, moet er in korte tijd veel gebeuren. Een uitvaart regelen voelt dan vaak als een berg. Toch kun je het in overzichtelijke stappen opdelen. In dit artikel lees je wat je als eerste doet, welke keuzes je maakt en wat je zelf kunt organiseren. Zo kun je een respectvolle en persoonlijke uitvaart regelen die past bij de overledene.

Wat is een uitvaart?

Een uitvaart is het geheel van afscheid nemen, de ceremonie en de lijkbezorging: begraven of cremeren. Het woord uitvaart gebruik je dus voor zowel een begrafenis als een crematie. Een uitvaart kan groot of klein zijn, traditioneel of heel persoonlijk. Er is geen vaste vorm. Wat telt, is dat het afscheid past bij de overledene en bij de mensen die achterblijven.

Uitvaart regelen: de eerste stappen na een overlijden

1. Laat het overlijden vaststellen

Overlijdt iemand thuis, dan bel je de huisarts of buiten kantoortijden de huisartsenpost. In een ziekenhuis of zorginstelling regelt het personeel dit. De arts stelt het overlijden vast en vult de verklaring van overlijden in. Die heb je nodig voor de aangifte bij de gemeente.

2. Zoek uit of er wensen of een verzekering zijn

Kijk of de overledene uitvaartwensen heeft vastgelegd, bijvoorbeeld in een wensenboek, een codicil of bij een uitvaartondernemer. Controleer ook of er een uitvaartverzekering is. Bij een naturaverzekering is vaak een vaste uitvaartondernemer aan de polis gekoppeld. Bel dan eerst de verzekeraar.

3. Kies een uitvaartondernemer (of regel het zelf)

Een uitvaartondernemer kan dag en nacht worden gebeld. Hij of zij zorgt onder meer voor de laatste verzorging, de aangifte van het overlijden bij de gemeente en de contacten met begraafplaats of crematorium. Je bent vrij om zelf een uitvaartondernemer te kiezen. Lees ook hoe je de juiste uitvaartondernemer kiest. Wil je zoveel mogelijk zelf doen? Dat mag ook. Meer daarover lees je in een uitvaart organiseren zonder uitvaartondernemer.

4. Houd rekening met de wettelijke termijn

Volgens de Wet op de lijkbezorging mag een begrafenis of crematie niet eerder plaatsvinden dan 36 uur en niet later dan zes werkdagen na het overlijden. Wil je daarvan afwijken, dan is toestemming van de gemeente nodig. In de praktijk heb je dus een paar dagen om alles voor te bereiden.

De belangrijkste keuzes bij het organiseren van een uitvaart

• Begraven of cremeren. Dit is vaak de eerste grote keuze. Bij begraven kies je ook een begraafplaats en een soort graf. Bij cremeren beslis je later wat er met de as gebeurt.
• Opbaren. Thuis, in een rouwcentrum of in een uitvaartcentrum. Zo kunnen familie en vrienden afscheid nemen.
• De ceremonie. Waar vindt het afscheid plaats, wie spreekt er, welke muziek wordt gedraaid en welke rituelen passen erbij?
• Kist of wade. En eventueel bloemen op de kist.
• Rouwvervoer. Een rouwauto, maar het kan ook persoonlijker, zoals een koets of een rouwbus.
• Rouwkaarten en uitnodigingen. Wie wil je uitnodigen en hoe? Met een papieren rouwkaart, digitaal of allebei.
• De koffietafel of condoleance. Een moment om samen te zijn na de ceremonie.

Twijfel je over wat je kiest? Vraag je dan af wat de overledene mooi zou hebben gevonden. Dat helpt vaak om keuzes te maken.

Een persoonlijke en respectvolle uitvaart

Een respectvolle uitvaart hoeft niet duur of groots te zijn. Het gaat erom dat het afscheid klopt. Kleine dingen maken vaak het verschil: een lievelingsnummer, foto's van vroeger, een verhaal van een kleinkind of iets persoonlijks in de kist. Ook mag je zelf een rol op je nemen, zoals de kist dragen, de overledene mee verzorgen of een speech houden.

Wat kost een uitvaart?

De kosten verschillen sterk per keuze, per regio en per aanbieder. Vraag altijd een begroting op voordat je een opdracht geeft en vergelijk eventueel offertes. In ons artikel over de gemiddelde kosten van een uitvaart lees je meer over waar de kosten uit bestaan.

Uitvaart regelen bij leven

Je kunt je eigen uitvaart ook alvast voorbereiden. Door je wensen vast te leggen, help je je nabestaanden enorm. Zij hoeven dan minder te raden en kunnen het afscheid regelen zoals jij het wilt. Lees hoe je je uitvaartwensen vastlegt.

Hulp bij het regelen van een uitvaart

Je hoeft het niet alleen te doen. In onze bedrijvengids vind je uitvaartondernemers, maar ook specialisten voor rouwbloemen, rouwvervoer, rouwdrukwerk, catering en rouwbegeleiding.

Veelgestelde vragen

Wat moet je als eerste regelen bij een overlijden?

Laat eerst een arts het overlijden vaststellen. Kijk daarna of er uitvaartwensen of een uitvaartverzekering zijn en neem contact op met een uitvaartondernemer of de verzekeraar.

Hoeveel tijd heb je om een uitvaart te regelen?

Een begrafenis of crematie vindt plaats tussen 36 uur en zes werkdagen na het overlijden. Voor een afwijking is toestemming van de gemeente nodig.

Mag je een uitvaart zelf regelen?

Ja. Je bent niet verplicht een uitvaartondernemer in te schakelen. Je moet wel zelf zorgen voor onder meer de aangifte bij de gemeente, het vervoer en de afspraken met begraafplaats of crematorium.

Wie regelt de uitvaart?

Meestal doen de nabestaanden dit, vaak samen met een uitvaartondernemer. Heeft de overledene iemand aangewezen, bijvoorbeeld in een codicil of testament, dan ligt het bij die persoon.