
Uitvaart door de gemeente: wanneer, wat houdt het in en wie betaalt?
In het kort
- De gemeente regelt een uitvaart als niemand anders dat doet. Dat staat in artikel 21 van de Wet op de lijkbezorging.
- Het gaat om een sobere uitvaart: vervoer, een eenvoudige kist, de formaliteiten en een crematie of een algemeen graf.
- De gemeente kan de kosten verhalen op de nalatenschap en soms op naaste familie met een onderhoudsplicht.
- Kun je als nabestaande de uitvaart niet betalen, maar wil je hem wel zelf regelen? Vraag dan bij je gemeente naar bijzondere bijstand.
Wat gebeurt er als niemand de uitvaart regelt? Dan zorgt de gemeente voor een sobere begrafenis of crematie. Lees wanneer dat gebeurt, wat er wel en niet bij zit en wie de kosten betaalt.
Iedereen in Nederland heeft recht op een waardige uitvaart. Maar wat gebeurt er als niemand de uitvaart regelt, bijvoorbeeld omdat er geen familie is of omdat de familie het niet kan of wil doen? Dan neemt de gemeente het over. In dit artikel lees je wanneer dat gebeurt, wat zo'n gemeentelijke uitvaart inhoudt en wie uiteindelijk betaalt.
Wanneer regelt de gemeente een uitvaart?
Volgens artikel 21 van de Wet op de lijkbezorging zorgt de burgemeester voor de uitvaart als niemand anders dat doet. Het gaat om de gemeente waar de overledene zich bevindt. Dat is niet altijd de woonplaats; overlijdt iemand in een ziekenhuis in een andere stad, dan is die gemeente aan zet.
Dit gebeurt bijvoorbeeld als:
- de overledene geen nabestaanden heeft
- nabestaanden niet te vinden zijn
- nabestaanden de uitvaart niet willen of kunnen regelen
- de identiteit van de overledene onbekend is
Een gemeentelijke uitvaart is dus geen regeling die je aanvraagt omdat je weinig geld hebt. Het is een vangnet voor als er niemand is die de uitvaart op zich neemt. De gemeente gaat meestal eerst na of er familie is en vraagt die om de uitvaart zelf te regelen.
Wat houdt een uitvaart door de gemeente in?
Een gemeentelijke uitvaart is sober. Wat precies is inbegrepen, verschilt per gemeente. Meestal gaat het om:
- het vervoer van de overledene
- bewaring in een mortuarium
- een eenvoudige kist
- de wettelijke formaliteiten
- een crematie of een begrafenis in een algemeen graf
Zaken als rouwkaarten, een advertentie, bloemen, een afscheidsdienst of koffie na afloop horen er meestal niet bij. Sommige gemeenten bieden wel een korte gelegenheid om afscheid te nemen. Vraag dit na bij de gemeente.
TIP: Klik hier om in contact te komen met de ondernemers in onze bedrijvengids waar wij mee samenwerken. Zij helpen je graag verder bij het regelen van een afscheid en alles wat erbij komt kijken.
Begraven of cremeren door de gemeente?
De gemeente kiest. Veel gemeenten kiezen voor cremeren, tenzij de overledene schriftelijk heeft vastgelegd begraven te willen worden of als het geloof van de overledene begraven vraagt. Gaat het om een begrafenis, dan is dat in een algemeen graf. Dat betekent dat er na de wettelijke grafrusttermijn ook andere overledenen in het graf kunnen worden begraven en dat het graf daarna kan worden geruimd.
Het gaat om de wens van de overledene, niet om die van de nabestaanden. Leg je eigen wensen daarom altijd op papier vast, bijvoorbeeld met de uitvaartplanner.
Wie betaalt een uitvaart door de gemeente?
De gemeente betaalt de uitvaart eerst zelf, maar probeert de kosten daarna terug te krijgen. Volgens artikel 22 van de Wet op de lijkbezorging kan dat in deze volgorde:
- uit geld en goederen die bij de overledene zijn gevonden
- uit de nalatenschap
- van familieleden die tegenover de overledene een onderhoudsplicht hadden, zoals ouders en kinderen
Hoe streng gemeenten hiermee omgaan, verschilt. Sommige gemeenten zien in bijzondere situaties af van het verhalen van de kosten. Weet je niet waar je aan toe bent? Vraag de gemeente dan om uitleg over hun beleid.
Geen geld voor de uitvaart, maar wel zelf regelen?
Wil je als nabestaande de uitvaart wel zelf regelen, maar is er te weinig geld? Dan hoef je het niet direct aan de gemeente over te laten. Kijk eerst naar:
- een uitvaartverzekering van de overledene
- geld uit de nalatenschap
- bijzondere bijstand: in veel gevallen kun je die aanvragen bij de gemeente als je zelf een laag inkomen hebt
Een uitvaartondernemer kan met je meedenken over een eenvoudige en betaalbare uitvaart. Je vindt ze in de bedrijvengids onder uitvaartondernemingen. Lees ook wie betaalt de uitvaart van iemand met een bijstandsuitkering en wat een uitvaart gemiddeld kost.
Mogen nabestaanden aanwezig zijn?
Dat verschilt per gemeente. Vaak is er geen uitgebreide plechtigheid, maar familie of bekenden kunnen soms wel aanwezig zijn of op een andere manier afscheid nemen. In sommige steden zijn er initiatieven waarbij vrijwilligers een eenzame uitvaart bijwonen, zodat niemand alleen wordt begraven of gecremeerd.
Veelgestelde vragen
Kan ik een uitvaart door de gemeente aanvragen?
Nee, het is geen regeling die je aanvraagt. De gemeente neemt de uitvaart over als niemand anders hem regelt. Heb je zelf te weinig geld voor een uitvaart die je wel wilt regelen, vraag dan naar bijzondere bijstand.
Wie betaalt een begrafenis door de gemeente?
De gemeente betaalt eerst, maar kan de kosten verhalen op de nalatenschap en soms op familieleden met een onderhoudsplicht, zoals ouders of kinderen.
Wordt iemand door de gemeente begraven of gecremeerd?
Veel gemeenten kiezen voor crematie, tenzij de overledene schriftelijk heeft aangegeven begraven te willen worden of zijn geloof dat vraagt. Een begrafenis is dan in een algemeen graf.
Wat als er een uitvaartverzekering is?
Dan worden de kosten meestal eerst daaruit betaald. Bij een naturaverzekering regelt de verzekeraar vaak zelf de uitvaart. Geef verzekeringsgegevens altijd door aan de gemeente.
Vragen die families hierover stellen
Ook vaak gevraagd
Wie betaalt een gemeentelijke uitvaart?
De gemeente betaalt eerst de kosten van een gemeentelijke uitvaart. Daarna kan de gemeente die kosten verhalen op de nalatenschap van de overledene (artikel 22 van de Wet op de lijkbezorging). Is er geen of te weinig geld in de nalatenschap, dan kan de gemeente in bepaalde gevallen familieleden aanspreken die volgens de wet onderhoudsplichtig waren, zoals kinderen of ouders.
Heb je als familielid zelf weinig geld om een uitvaart te betalen, vraag dan bij de gemeente naar bijzondere bijstand.
Zie ook de woordenlijst: Gemeentelijke uitvaart.
Hoe doe ik aangifte van overlijden bij de gemeente?
Je doet aangifte van overlijden bij de gemeente waar iemand is overleden. Dat moet vóór de begrafenis of crematie. Die vindt uiterlijk op de zesde werkdag na het overlijden plaats. In de meeste gevallen regelt de uitvaartondernemer de aangifte voor je.
Je hebt nodig: de verklaring van overlijden van de arts en het identiteitsbewijs van de overledene. Na de aangifte maakt de gemeente een akte van overlijden op. Vraag meteen meerdere afschriften aan, want veel instanties vragen erom.
💡 Zie ook de woordenlijst: Aangifte van overlijden.
Kan ik buiten mijn eigen gemeente begraven of gecremeerd worden?
Ja, het maakt wettelijk niet uit waar in Nederland iemand begraven of gecremeerd wordt. Je kunt ook in het buitenland begraven worden, maar dat vereist extra documenten en een repatrieringsproces. Voor begraving of crematie in een andere gemeente regelt de uitvaartondernemer het vervoer.
💡 Vind een uitvaartondernemer voor repatriëring via onze bedrijvengids.
Moet ik de asverstrooiing melden bij de gemeente?
Op zee hoef je een asverstrooiing niet te melden. Op een officieel strooiveld wordt dit door de beheerder bijgehouden. Op privéterrein is een melding niet verplicht. Sommige gemeenten hebben eigen regels dus controleer dit altijd vooraf.
Een volgende stap
Uitvaart-matchmaker
Beantwoord een paar vragen en zie welke manier van afscheid en welke ondernemers bij jouw wensen passen.
Start de matchmaker →Ondernemers in Uitvaartondernemingen die hierbij kunnen helpen
Alle ondernemers in Uitvaartondernemingen in de gids →Getoond omdat dit artikel over dit onderwerp gaat. Geen commissie, geen bemiddeling; je neemt zelf contact op. De volgorde is alfabetisch.

Afscheidshuis De laatste Halte
Voorthuizen
U hoopt ons nooit nodig te hebben, maar als het zover is, staan Immanuel Livestro en zijn team met toewijding voor u klaar. Al meer dan 14 jaar is Livestro Uitvaartzorg een vertrouwd begrip in Voorthuizen, Barneveld, Putten, Nijkerk en omstreken. Na het overlijden van een…

Alstroemeria Zorg
Drachten
lstroemeria Zorg is een betrokken uitvaartondersteuning in Friesland, Groningen en Drenthe. Onder leiding van Sisi van Valen biedt dit bedrijf gespecialiseerde postmortale zorg aan overledenen en nabestaanden. Met respect, aandacht en professionaliteit zorgt Alstroemeria Zorg…

Arjan van der Padt
Ridderkerk
Mijn naam is Arjan van der Padt, en mijn reis naar het verzorgen van overledenen begon op een jonge leeftijd, na het plotselinge overlijden van mijn elfjarige broer Erik. Zijn verlies bracht ons gezin diep verdriet en een gevoel van leegte dat altijd is gebleven. Het gemis, maar…

As-Salaam Uitvaartverzorging
Wateringen
Islamitische uitvaartverzorging, waarbij uitsluitend vanuit islamitische ethische normen en waarden dienstverlening wordt verleend. Werken exclusief voor Moslims en uitgevoerd door

Aurelia Uitvaartbegeleiding
Katwijk
Betrokken en vertrouwd; wij begeleiden nabestaanden stap voor stap in het maken van keuzes. Het is onze kracht om mee te bewegen en bieden een leidraad. Met aandacht, tijd en zorg creëren we met elkaar een passend afscheid waar u later met warme gevoelens op

BDL Uitvaart
Nijverdal
Sinds 2021 ben ik zelfstandig uitvaartbegeleider en uitvaartspreker. Daarvoor ben ik vele jaren werkzaam geweest in de reiswereld. Door de pandemie heb ik de switch gemaakt naar de uitvaart, een branche waar ik me op mijn plek