Naar de inhoud
Uitvaartondernemers ‘kopen’ lichamen van woonzorgcentra en ziekenhuis
Uitvaartondernemingen

België: uitvaartondernemers 'kopen' lichamen van woonzorgcentra en ziekenhuis

3 minuten lezenDoor Amisha Mannak-SoeratramBijgewerkt

In het kort

  • Uitvaartondernemers betalen soms medewerkers van zorginstellingen om het recht te krijgen overleden personen op te halen, waardoor families geen inspraak krijgen in de keuze van de begrafenisondernemer.
  • Dit is onwettig en respectloos tegenover nabestaanden.
  • De beroepsvereniging Funebra erkent het probleem en vraagt om erkenning van het beroep om malafide praktijken te stoppen.

In de Belgische uitvaartbranche is opschudding ontstaan na onthullingen over dubieuze praktijken in woonzorgcentra en minstens één ziekenhuis in Antwerpen. Uitvaartondernemers zouden medewerkers van zorginstellingen betalen om het recht te krijgen overleden personen op te halen. Volgens getuigenissen gaat het om bedragen tot wel 250 euro per lichaam.

De feiten kwamen aan het licht in het consumentenprogramma WinWin van VRT1 en Radio 2. Daarin deelden een dozijn anonieme getuigen hun verhaal. Ook beroepsvereniging Funebra erkent het probleem: “Betalen voor een lichaam is not done. Toch gebeurt het in bepaalde regio’s nog steeds,” zegt voorzitter Johan Dexters.

Familie buiten spel gezet

Volgens de Belgische wet is het de familie die beslist welke begrafenisondernemer een overledene mag ophalen. Slechts in uitzonderlijke gevallen, wanneer familie onvindbaar is of er gevaar is voor de volksgezondheid, mag hiervan afgeweken worden. Toch blijkt dat nabestaanden vaak geen inspraak kregen.

Sommige families werden pas ingelicht toen het lichaam al was overgebracht door een ‘vaste’ ondernemer van een woonzorgcentrum of ziekenhuis. “Dit is niet alleen onwettig, maar ook respectloos tegenover nabestaanden die al in een kwetsbare positie zitten,” benadrukken getuigen.

TIP: Klik hier om in contact te komen met de ondernemers in onze bedrijvengids waar wij mee samenwerken. Zij helpen je graag verder bij het regelen van een afscheid en alles wat erbij komt kijken.

Champagne, pralines en geld

De deals beperken zich niet enkel tot geldbedragen. Uitvaartondernemers zouden zorgmedewerkers ook geschenken aanbieden, zoals champagne en pralines, in ruil voor exclusieve toegang. Een anonieme begrafenisondernemer legt uit: “Je moet niet verdienen op gestorven mensen. Toch zie ik dat sommigen cadeaus of geld aanbieden om telkens als eerste gebeld te worden. Die kosten worden uiteindelijk gewoon doorgerekend aan de familie.”

Middelheim-ziekenhuis genoemd

Het ZAS Middelheim ziekenhuis in Antwerpen wordt in meerdere getuigenissen expliciet genoemd. Een medewerker van het mortuarium zou jarenlang betrokken zijn geweest bij dergelijke deals.

Een nabestaande vertelt hoe haar keuze voor een andere ondernemer werd geweigerd: “De mortuariummedewerker zei dat ze enkel met hun vaste begrafenisondernemer werkten. Toen we protesteerden, werden we gewoon de deur gewezen.”

Hoewel er eerder interne onderzoeken zijn geweest, konden deze praktijken nooit officieel worden aangetoond. Toch bevestigen verschillende bronnen uit de sector dat families wel degelijk onder druk zijn gezet.

Funebra: nood aan erkenning beroep

Volgens beroepsvereniging Funebra is dit geen op zichzelf staand probleem. Voorzitter Johan Dexters stelt dat er dringend maatregelen nodig zijn:

“Begrafenisondernemers hebben momenteel geen erkenningsnummer dat kan worden ingetrokken bij misbruik. Als federatie kunnen we enkel signaleren, maar geen sancties opleggen. Daarom vragen we de Vlaamse overheid dringend om erkenning van het beroep, zodat malafide praktijken eindelijk gestopt kunnen worden.”

Reactie Middelheim

Het Middelheim-ziekenhuis reageert verontwaardigd. Woordvoerder Tom Van de Vreken zegt: “Nabestaanden moeten altijd 100% vrije keuze hebben in hun begrafenisondernemer. We betreuren dat er opnieuw klachten opduiken en roepen families op dit altijd te melden.”

Volgens het ziekenhuis werden er eerder al maatregelen genomen om misbruik te voorkomen. “In 2021 hebben wij onze procedures verstrengd en sindsdien zijn er geen nieuwe klachten geregistreerd,” aldus Van de Vreken.

Publieke verontwaardiging en debat

De onthullingen leiden tot brede verontwaardiging en roepen vragen op over transparantie en integriteit binnen de uitvaartsector. Moeten er strengere regels komen? Moet het beroep van begrafenisondernemer officieel erkend worden?

Het consumentenprogramma WinWin blijft het onderzoek volgen en nodigt nabestaanden uit hun ervaringen te delen.

En in Nederland?

Dit nieuws gaat over België. Ook in Nederland kies je als nabestaande zelf welke uitvaartondernemer je inschakelt. Overlijdt je dierbare in een ziekenhuis of zorginstelling, dan hoef je dus niet in te gaan op een 'vaste' ondernemer van die instelling. Neem rustig de tijd om te kiezen. Tips lees je in tips bij het kiezen van een uitvaartondernemer, en in de bedrijvengids vind je uitvaartondernemingen bij jou in de buurt.

Vragen die families hierover stellen

Ook vaak gevraagd

Hoe zorg ik voor kleding als iemand in het ziekenhuis overlijdt?

Breng de gewenste kleding naar het rouwcentrum of de opbaarlocatie. De uitvaartondernemer kleedt de overledene aan. Zorg dat de kleding schoon en klaar is en vergeet geen ondergoed, sokken of accessoires.

Bekijk deze vraag

Hoe kies ik een goede uitvaartondernemer?

Vraag altijd minimaal drie offertes aan. Vergelijk niet alleen de prijs maar ook wat er precies in de offerte is inbegrepen. Let op keurmerken zoals het Keurmerk Uitvaartzorg (SKU). Vraag naar ervaring met persoonlijke uitvaarten. Controleer reviews. Een goede uitvaartondernemer neemt de tijd voor een persoonlijk gesprek, luistert naar jouw wensen en denkt mee.

💡 Vind betrouwbare uitvaartondernemers bij jou in de buurt via onze bedrijvengids.

Bekijk deze vraag

Moet een uitvaartondernemer alle kosten specificeren?

Ja, een uitvaartondernemer is verplicht een duidelijke specificatie van de kosten te geven. De Wet handhaving consumentenbescherming en de algemene voorwaarden van brancheorganisaties zoals BGNU verplichten transparantie over kosten. Controleer altijd de factuur achteraf. Als je het niet eens bent met de rekening, kun je een klacht indienen bij de Ombudsman Uitvaartwezen.

Bekijk deze vraag

Kan ik klagen over een uitvaartondernemer?

Ja. Ga eerst in gesprek met de uitvaartondernemer zelf. Als dat niet helpt, kun je een klacht indienen bij de brancheorganisatie waarbij de ondernemer is aangesloten (BGNU, NUVU of anderen). Je kunt ook terecht bij de Ombudsman Uitvaartwezen die bemiddelt bij klachten.

Bekijk deze vraag

Alle vragen over regelen na een overlijden

Een volgende stap

Uitvaart-matchmaker

Beantwoord een paar vragen en zie welke manier van afscheid en welke ondernemers bij jouw wensen passen.

Start de matchmaker →

Ondernemers in Uitvaartondernemingen die hierbij kunnen helpen

Alle ondernemers in Uitvaartondernemingen in de gids →

Getoond omdat dit artikel over dit onderwerp gaat. Geen commissie, geen bemiddeling; je neemt zelf contact op. De volgorde is alfabetisch.

Foto bij Afscheidshuis De laatste Halte
Uitvaartondernemingen

Afscheidshuis De laatste Halte

Voorthuizen

U hoopt ons nooit nodig te hebben, maar als het zover is, staan Immanuel Livestro en zijn team met toewijding voor u klaar. Al meer dan 14 jaar is Livestro Uitvaartzorg een vertrouwd begrip in Voorthuizen, Barneveld, Putten, Nijkerk en omstreken. Na het overlijden van een…

Foto bij Alstroemeria Zorg
Uitvaartondernemingen

Alstroemeria Zorg

Drachten

lstroemeria Zorg is een betrokken uitvaartondersteuning in Friesland, Groningen en Drenthe. Onder leiding van Sisi van Valen biedt dit bedrijf gespecialiseerde postmortale zorg aan overledenen en nabestaanden. Met respect, aandacht en professionaliteit zorgt Alstroemeria Zorg…

Foto bij Arjan van der Padt
Uitvaartondernemingen

Arjan van der Padt

Ridderkerk

Mijn naam is Arjan van der Padt, en mijn reis naar het verzorgen van overledenen begon op een jonge leeftijd, na het plotselinge overlijden van mijn elfjarige broer Erik. Zijn verlies bracht ons gezin diep verdriet en een gevoel van leegte dat altijd is gebleven. Het gemis, maar…

Foto bij As-Salaam Uitvaartverzorging
Uitvaartondernemingen

As-Salaam Uitvaartverzorging

Wateringen

Islamitische uitvaartverzorging, waarbij uitsluitend vanuit islamitische ethische normen en waarden dienstverlening wordt verleend. Werken exclusief voor Moslims en uitgevoerd door

Foto bij Aurelia Uitvaartbegeleiding
Uitvaartondernemingen

Aurelia Uitvaartbegeleiding

Katwijk

Betrokken en vertrouwd; wij begeleiden nabestaanden stap voor stap in het maken van keuzes. Het is onze kracht om mee te bewegen en bieden een leidraad. Met aandacht, tijd en zorg creëren we met elkaar een passend afscheid waar u later met warme gevoelens op

Foto bij BDL Uitvaart
Uitvaartondernemingen

BDL Uitvaart

Nijverdal

Sinds 2021 ben ik zelfstandig uitvaartbegeleider en uitvaartspreker. Daarvoor ben ik vele jaren werkzaam geweest in de reiswereld. Door de pandemie heb ik de switch gemaakt naar de uitvaart, een branche waar ik me op mijn plek