
Wat is een uitvaart? Betekenis en wat er allemaal bij komt kijken
In het kort
- Een uitvaart is het geheel van afscheid nemen, de plechtigheid en de begrafenis of crematie.
- In Nederland mag een begrafenis of crematie niet eerder dan 36 uur en niet later dan 6 werkdagen na het overlijden plaatsvinden. De burgemeester kan uitstel geven.
- De meeste mensen schakelen een uitvaartondernemer in, maar je mag een uitvaart ook grotendeels zelf regelen.
- Een uitvaart kan traditioneel zijn, maar ook heel persoonlijk.
Wat is een uitvaart en wat komt erbij kijken? De betekenis van het woord, het verschil tussen begraven en cremeren, hoeveel tijd je hebt en een stappenplan van overlijden tot na de uitvaart.
Een uitvaart is het afscheid van iemand die is overleden. Het woord gebruik je voor alles wat er gebeurt vanaf het overlijden tot en met de begrafenis of crematie. Maar wat houdt een uitvaart precies in? Hoeveel tijd heb je om alles te regelen? En wat komt er allemaal bij kijken? In dit artikel zetten we het op een rij.
Wat betekent het woord uitvaart?
'Uitvaart' is een oud Nederlands woord dat oorspronkelijk zoiets betekende als 'vertrek'. Tegenwoordig is het de verzamelnaam voor de begrafenis of crematie en alles wat daaraan voorafgaat: de verzorging van de overledene, het opbaren, de afscheidsdienst en de condoleance. Woorden als begrafenis en crematie zeggen iets over wat er met het lichaam gebeurt. Uitvaart is het bredere begrip.
Begraven of cremeren
In Nederland zijn begraven en cremeren de twee gangbare vormen van lijkbezorging.
- Begraven: de overledene wordt in een kist of lijkwade begraven op een begraafplaats, of op een natuurbegraafplaats. Het graf wordt een plek om naartoe te gaan.
- Cremeren: de overledene wordt in een crematorium gecremeerd. Het crematorium bewaart de as eerst een maand. Daarna kan de familie de as bijzetten, verstrooien of in een urn thuis bewaren.
Welke vorm past, hangt af van de wensen van de overledene, het geloof, de familie en soms ook de kosten.
Hoeveel tijd zit er tussen overlijden en uitvaart?
De Wet op de lijkbezorging bepaalt dat een begrafenis of crematie niet eerder plaatsvindt dan 36 uur na het overlijden, en niet later dan 6 werkdagen erna. Weekenden en feestdagen tellen niet mee. Is er een goede reden om langer te wachten, bijvoorbeeld omdat familie uit het buitenland moet komen, dan kun je uitstel vragen aan de burgemeester. Meestal regelt de uitvaartondernemer dat voor je.
Wat komt er kijken bij een uitvaart? Een stappenplan
1. Een arts stelt het overlijden vast
Na een overlijden komt altijd eerst een arts. Die stelt het overlijden vast en vult de nodige formulieren in. Overlijdt iemand thuis, dan bel je de huisarts of buiten kantoortijd de huisartsenpost.
2. De uitvaartondernemer bellen
Daarna bel je een uitvaartondernemer. Heeft de overledene een uitvaartverzekering, kijk dan eerst in de polis welke uitvaartondernemer je moet of mag bellen. De uitvaartondernemer komt meestal snel langs en bespreekt met je wat er moet gebeuren. Je mag een uitvaart ook grotendeels zelf regelen, lees daarover een uitvaart organiseren zonder uitvaartondernemer.
3. Aangifte van overlijden
Het overlijden moet worden aangegeven bij de gemeente waar iemand overleed. Meestal doet de uitvaartondernemer dat voor je. Daarna kan de begrafenis of crematie worden vastgelegd.
4. Verzorgen en opbaren
De overledene wordt verzorgd en opgebaard. Dat kan thuis, in een rouwcentrum of in een uitvaartcentrum. Zo kunnen familie en vrienden in de dagen voor de uitvaart nog afscheid nemen. Lees meer over thuis opbaren.
5. Rouwkaart en advertentie
Je laat mensen weten dat iemand is overleden en wanneer de uitvaart is. Dat gaat met een rouwkaart, een advertentie of tegenwoordig ook digitaal.
6. De afscheidsdienst invullen
Je kiest de locatie, sprekers, muziek, bloemen en eventuele rituelen. Ook bepaal je of de uitvaart openbaar is of in besloten kring. In ons artikel hoe ziet een uitvaartceremonie eruit? lees je hoe zo'n plechtigheid meestal verloopt.
7. De uitvaart zelf
Op de dag van de uitvaart is er meestal een afscheidsdienst, gevolgd door de begrafenis of crematie. Vaak is er daarna gelegenheid tot condoleren, met koffie of een lunch.
8. Na de uitvaart
Na de uitvaart volgt nog veel: bedankkaarten, de as ophalen na een crematie, een grafmonument kiezen en de nalatenschap afwikkelen. En natuurlijk de rouw, die niet stopt na de uitvaart.
Wat kost een uitvaart?
De kosten van een uitvaart verschillen sterk. Ze hangen af van onder meer de keuze voor begraven of cremeren, de locatie, de kist, het aantal gasten en de gemeente. Meer hierover lees je in wat zijn de gemiddelde kosten voor een uitvaart?
TIP: Zoek je een uitvaartondernemer bij jou in de buurt? Kijk dan in onze bedrijvengids.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een uitvaart en een begrafenis?
Uitvaart is het brede begrip voor het hele afscheid. Een begrafenis is een vorm van uitvaart waarbij de overledene wordt begraven. Een crematie is de andere vorm.
Wanneer is de uitvaart na een overlijden?
Niet eerder dan 36 uur en niet later dan 6 werkdagen na het overlijden. Met toestemming van de burgemeester kan het later.
Wie regelt de uitvaart?
Meestal de naaste familie samen met een uitvaartondernemer. Heeft de overledene iemand aangewezen, bijvoorbeeld een executeur, dan kan die het regelen.
Moet je een uitvaartondernemer inschakelen?
Nee, dat is niet verplicht. Wel nemen de meeste mensen er een in de arm, omdat er in korte tijd veel geregeld moet worden.
Klik hier om ons glossy uitvaartmagazine Uitvaart-Inside te bestellen voor meer inspiratie en informatie omtrent uitvaarten.
Een volgende stap
Stappenplan na overlijden
Wat moet er wanneer gebeuren? Het stappenplan zet het voor je op een rij, van de eerste uren tot de weken erna.
Open het stappenplan →Ondernemers in Uitvaartbegeleiding die hierbij kunnen helpen
Alle ondernemers in Uitvaartbegeleiding in de gids →Getoond omdat dit artikel over dit onderwerp gaat. Geen commissie, geen bemiddeling; je neemt zelf contact op. De volgorde is alfabetisch.

Celebramus Vitam
Schiedam
Bij Celebramus Vitam draait alles om aandacht, rust en maatwerk. Als uitvaartondernemer in Hoogvliet begeleiden wij families met deskundigheid, betrokkenheid en een scherp oog voor persoonlijke wensen. In een periode waarin emoties en praktische zaken door elkaar lopen, nemen…

Denise Suzanne uitvaartverzorging
Poortugaal
We willen je graag ontzorgen met een persoonlijke en respectvolle uitvaart. Bij ons ben je geen nummer, maar staat jouw unieke verhaal centraal. We nemen alle tijd om je wensen te bespreken en creëren samen een afscheid dat past bij de overledene.

Forever Moments Uitvaart & Begeleiding
Rotterdam
Ik realiseer mij dat, als ik een uitvaart mag regelen en organiseren voor een familie, ik als onbekende in de privélevens van anderen stap. Om die reden wil ik me graag aan u

Raven Uitvaartzorg
Putten
Je kunt het nog niet bevatten. De wereld om je heen draait verder en voor jou staat alles stil. Wat nu? Waar moet ik beginnen? Wie kan mij helpen met het afscheid en de uitvaart? Hoe kan ik de wensen van mijn dierbare in vervulling laten gaan? Wat moet ik doen voor de uitvaart?…

Uitvaartbegeleiding Joke van Nispen
IJzendijke
Jaren geleden ontstond bij mij het idee om uitvaartbegeleidster te worden. Binnen mijn familie heb ik al veel met overlijden te maken gehad, en ik besefte hoe cruciaal een goed en persoonlijk afscheid is. Dit gun ik

Uitvaartbegeleiding Karin Smit
Middenmeer
Ieder mens is uniek. Iedereen heeft zijn of haar leven, hoe lang of kort het ook heeft mogen duren, op een unieke wijze geleefd. Daar hoort een passende uitvaart bij. De tijd tussen het overlijden en de uitvaart is een emotionele en intense periode. In een hele korte tijd moet…