Bezittingen en schulden die men nalaat

In het kort

• Een nalatenschap bestaat uit alle bezittingen én alle schulden van de overledene.
• Als erfgenaam kies je: zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen.
• Bij zuiver aanvaarden betaal je schulden die overblijven zelf. Bij beneficiair aanvaarden of verwerpen niet.
• Ontdek je na zuiver aanvaarden een onverwachte schuld? Dan kun je binnen 3 maanden de kantonrechter om hulp vragen.

Wanneer we nadenken over wat er met ons gebeurt na ons overlijden, kunnen we niet anders dan geconfronteerd worden met de kwestie van nalatenschap. Een nalatenschap is in wezen alles wat we achterlaten na ons overlijden, inclusief onze bezittingen en schulden. In dit artikel gaan we dieper in op wat een nalatenschap precies omvat, en welke belangrijke elementen hierbij betrokken zijn.

Wat is een nalatenschap?

Een nalatenschap, ook wel erfenis genoemd, is de som van alle activa (bezittingen) en passiva (schulden) die een persoon achterlaat na zijn of haar overlijden. Dit omvat een breed scala aan bezittingen en schulden, en het is belangrijk om te begrijpen wat er precies onder valt.

Bezittingen in een nalatenschap

1. Onroerend goed: Dit omvat huizen, appartementen, grond en andere vormen van vastgoed die de overledene bezit.
2. Roerende goederen: Dit omvat persoonlijke eigendommen zoals meubilair, sieraden, kunstvoorwerpen, antiek, voertuigen en alle andere tastbare bezittingen.
3. Financiële bezittingen: Hieronder vallen bijvoorbeeld bankrekeningen, beleggingen en waardepapieren.
4. Ondernemingsbezit: Als de overledene een bedrijf bezat, maakt dat bezit ook deel uit van de nalatenschap.

Schulden in een nalatenschap

1. Hypotheek: Als de overledene een huis bezit dat nog niet is afbetaald, vormt de hypotheekschuld een onderdeel van de nalatenschap.
2. Persoonlijke schulden: Dit omvat creditcardschulden, persoonlijke leningen en alle andere financiële verplichtingen die de overledene had.
3. Belastingen: Eventuele achterstallige belastingen, zoals inkomstenbelasting, maken ook deel uit van de nalatenschap.

Wat als er meer schulden zijn dan bezittingen?

Als erfgenaam heb je drie keuzes:

• Zuiver aanvaarden: je erft alle bezittingen en alle schulden. Zijn er meer schulden dan bezittingen, dan moet je de rest zelf betalen.
• Beneficiair aanvaarden: je erft alleen als er na het betalen van de schulden iets overblijft. Je bent niet aansprakelijk voor de schulden, ook niet met je eigen geld. Lees meer over beneficiaire aanvaarding.
• Verwerpen: je wordt geen erfgenaam. Je krijgt niets, maar je betaalt ook geen schulden. De volgende in de lijn erft dan, bijvoorbeeld je kind, die ook weer kan kiezen.

Kies je voor beneficiair aanvaarden of verwerpen, dan leg je daarvoor een verklaring af bij de rechtbank. Let op: als je al spullen gaat verdelen of verkopen, kan dat gezien worden als zuiver aanvaarden. Het regelen van de uitvaart telt daar niet automatisch als zuivere aanvaarding.

Het beheer van een nalatenschap

De afwikkeling van een nalatenschap kan een complex proces zijn en moet voldoen aan wettelijke vereisten. Hier zijn enkele belangrijke stappen:

1. Benoeming van een executeur: De overledene kan in het testament een executeur benoemen om de nalatenschap te beheren.
2. Inventarisatie van bezittingen en schulden: Er moet een grondige inventarisatie komen van alle bezittingen en schulden in de nalatenschap.
3. Schulden aflossen: Schulden worden betaald uit de bezittingen van de nalatenschap.
4. Verdeling van bezittingen: De resterende bezittingen worden verdeeld onder de erfgenamen, volgens het testament of de wet.
5. Belastingen en juridische zaken: Eventuele belastingen en juridische kwesties met betrekking tot de nalatenschap moeten worden afgehandeld.
6. Afsluiting van de nalatenschap: Na het aflossen van schulden en de verdeling van bezittingen wordt de nalatenschap afgesloten.

Elke situatie is anders. Twijfel je over je keuze of de afwikkeling, vraag dan advies aan een notaris of een specialist in erfrecht.

Veelgestelde vragen

Moet ik de schulden van een overleden ouder betalen?

Alleen als je de erfenis zuiver aanvaardt en er meer schulden dan bezittingen zijn. Aanvaard je beneficiair of verwerp je de erfenis, dan ben je niet aansprakelijk voor de schulden.

Wat gebeurt er met een belastingschuld na overlijden?

Een belastingschuld van de overledene hoort bij de nalatenschap, net als andere schulden. Ze wordt betaald uit de bezittingen. Hoe het verder loopt, hangt af van hoe de erfgenamen de erfenis aanvaarden.

Wat als ik na het aanvaarden een onverwachte schuld ontdek?

Heb je zuiver aanvaard en vind je later een schuld waar je niets van wist en ook niet van kon weten? Dan kun je de kantonrechter vragen of je alsnog beneficiair mag aanvaarden. Dat verzoek moet je binnen 3 maanden na de ontdekking van de schuld indienen.

Kunnen minderjarige kinderen schulden erven?

Nee, niet zonder bescherming. Minderjarige kinderen kunnen een erfenis nooit zuiver aanvaarden.

Klik hier om ons glossy uitvaartmagazine Uitvaart-Inside te bestellen voor meer inspiratie en informatie omtrent uitvaarten.

Vragen die families hierover stellen

Ook vaak gevraagd

Wat gebeurt er met kleding en persoonlijke bezittingen?

Kleding en bezittingen worden gesorteerd in: meenemen voor erfgenamen, doneren aan een goed doel of kringloopwinkel, en afvoeren als restafval. Herinneringsstukken worden apart gezet. Vraag om een duidelijk werkplan.

Bekijk deze vraag

Wat als de schulden groter zijn dan de erfenis?

Zijn de schulden groter dan de bezittingen? Dan hoef je als erfgenaam de schulden niet uit eigen zak te betalen, als je de erfenis verwerpt of beneficiair aanvaardt. Bij beneficiair aanvaarden betaal je de schulden alleen uit wat de erfenis oplevert.

Neem je de erfenis zuiver aan, dan ben je ook met je eigen geld aansprakelijk. Twijfel je, kies dan niet te snel. Een notaris of erfrechtspecialist kan je hierbij verder helpen.

Bekijk deze vraag

Wat zijn digitale bezittingen die waarde hebben?

Digitale bezittingen met potentiële financiële waarde zijn: crypto-valuta, NFT's, domeinnamen, online winkels, YouTube kanalen met inkomsten, online platforms met abonnees, digitale kunstwerken en intellectueel eigendom. Laat deze bezittingen taxeren door een specialist als onderdeel van de nalatenschap. Ze kunnen meer waard zijn dan verwacht en mogen niet over het hoofd worden gezien.

Vind nalatenschap specialisten via onze bedrijvengids.

Bekijk deze vraag

Hoe kom ik erachter wat de schulden zijn?

Vraag een overzicht op bij de banken van de overledene en controleer het BKR via de notaris. Kijk ook naar lopende abonnementen, leningen, hypotheek en creditcards. Bij twijfel is beneficiaire aanvaarding de veiligste optie.

Vind een erfrechtsspecialist via onze bedrijvengids.

Bekijk deze vraag

Alle vragen over afscheid en ceremonie