Iemand overleden aangetroffen: wie bel je als eerste en wat moet je doen?

In het kort

• Vind je iemand onverwacht levenloos? Bel direct 112.
• Twijfel je of iemand nog leeft? Volg de aanwijzingen van de meldkamer en start zo nodig met reanimeren.
• Is het overlijden verwacht, bijvoorbeeld na een ziekbed thuis? Bel dan de huisarts of de huisartsenpost.
• Raak bij een onverwacht overlijden niets aan en verplaats niets tot de hulpdiensten er zijn.
• Pas als een arts het overlijden heeft vastgesteld, bel je een uitvaartondernemer.

Vind je iemand die overleden lijkt? Bel 112 en raak niets aan. Lees wie je als eerste belt bij een verwacht of onverwacht overlijden en welke stappen daarna volgen.

Iemand overleden aantreffen is een enorme schok. Of het nu je partner, ouder, buurman of een onbekende is. Je hoopt het nooit mee te maken, maar als het gebeurt, helpt het om te weten wat je moet doen. Hieronder lees je wie je als eerste belt en welke stappen daarna volgen.

Wie bel je als eerste bij een overlijden?

Dat hangt af van de situatie:

• Onverwacht overlijden of je weet niet wat er is gebeurd: bel 112. Bijvoorbeeld als je iemand thuis, op straat of in de natuur levenloos vindt.
• Twijfel of iemand nog leeft: bel 112. De meldkamer helpt je door de telefoon en vertelt je of je moet reanimeren.
• Verwacht overlijden: overlijdt iemand thuis na een ziekbed, dan bel je de eigen huisarts. Buiten kantoortijd bel je de huisartsenpost. In een verpleeghuis of ziekenhuis regelt het personeel dit.

Stap 1: Bel 112

Vertel rustig wat je hebt gevonden en waar je bent. Volg daarna de aanwijzingen van de meldkamer. Zij vragen je bijvoorbeeld of de persoon nog ademt. Is er een kans dat iemand nog leeft? Dan kunnen ze je helpen met reanimeren tot de ambulance er is. Lees meer over het belang van reanimatie.

Stap 2: Raak niets aan en wacht

Wachten op de hulpdiensten voelt eindeloos. Toch is het belangrijk om bij een onverwacht overlijden niets te veranderen. Verplaats de persoon niet en ruim niets op. Alles kan van belang zijn om vast te stellen wat er is gebeurd. Je mag natuurlijk wel bij de persoon blijven als je dat wilt en het veilig is. Vraag iemand om naar je toe te komen, zodat je niet alleen bent.

Stap 3: Een arts stelt het overlijden vast

Alleen een arts mag officieel vaststellen dat iemand is overleden. Bij een natuurlijke dood vult de arts de verklaring van overlijden in. Is niet duidelijk dat het om een natuurlijke dood gaat, dan wordt een forensisch arts (ook wel gemeentelijk lijkschouwer of schouwarts) ingeschakeld. Vaak is de politie dan ook betrokken. Zij onderzoeken wat er is gebeurd. Dat is standaard bij een onverwacht overlijden en betekent niet dat er iets verdachts aan de hand is.

Stap 4: Bel een uitvaartondernemer

Als de arts klaar is en de overledene is vrijgegeven, kun je een uitvaartondernemer bellen. Dat kan dag en nacht. De uitvaartondernemer zorgt voor de verzorging van de overledene en helpt je met alles wat volgt. Je bent vrij om zelf een ondernemer te kiezen. Kijk eerst of de overledene een uitvaartverzekering of uitvaartwensen had. Een uitvaartondernemer in de buurt vind je in de categorie Uitvaartondernemingen van onze bedrijvengids.

Stap 5: Aangifte van overlijden

Het overlijden moet worden aangegeven bij de gemeente waar iemand is overleden. Meestal regelt de uitvaartondernemer dit voor je. De gemeente maakt daarna een akte van overlijden op. Die heb je later nodig voor onder meer banken, verzekeraars en de nalatenschap.

Stap 6: Familie en naasten informeren

Vertel het eerst aan de naaste familie. Doe dit liefst persoonlijk of telefonisch, en niet via een berichtje. Vraag iemand om je te helpen met het informeren van anderen.

Je buurman of buurvrouw overleden?

Heb je een buur al een tijd niet gezien, puilt de brievenbus uit of ruik je iets vreemds? Bel bij direct gevaar of een vermoeden van een noodsituatie 112. Is het niet acuut, bel dan de politie op 0900-8844. Ga niet zelf een woning binnen. Ken je de familie van je buur? Laat de hulpdiensten weten wie zij zijn, zodat zij de familie kunnen informeren.

Na de schok: zorg goed voor jezelf

Iemand overleden vinden kan lang nawerken. Je kunt beelden blijven zien, slecht slapen of schrikachtig zijn. Dat is een normale reactie op een heftige gebeurtenis. Praat erover met mensen die je vertrouwt. Gaat het na een paar weken nog niet beter, neem dan contact op met je huisarts. Ook een rouwbegeleider kan helpen. Je vindt ze in de categorie Rouwbegeleiding & Nazorg.

Klik hier om ons glossy uitvaartmagazine Uitvaart-Inside te bestellen voor meer inspiratie en informatie omtrent uitvaarten.

Veelgestelde vragen

Wie bel je als eerste als iemand overleden is?

Bij een onverwacht overlijden of twijfel bel je 112. Bij een verwacht overlijden thuis bel je de huisarts of de huisartsenpost.

Wat moet je als eerste doen als je iemand dood aantreft?

Bel 112, volg de aanwijzingen van de meldkamer en raak verder niets aan tot de hulpdiensten er zijn.

Wanneer bel je de uitvaartondernemer?

Nadat een arts het overlijden heeft vastgesteld en de overledene is vrijgegeven. Een uitvaartondernemer is dag en nacht bereikbaar.

Waarom komt de politie bij een onverwacht overlijden?

Bij een overlijden dat niet duidelijk natuurlijk is, wordt standaard onderzocht wat er is gebeurd. Dat is een vaste procedure en zegt niets over schuld.